Samanyolu Galaksisi İçinde 36 Aktif Uygarlık Olabilir! Neden Halen Onlarla İletişim Kuramadık?

Samanyolu Galaksisi İçinde 36 Aktif Uygarlık Olabilir! Neden Halen Onlarla İletişim Kuramadık? Anonim
Yazar Michelle Starr Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
9 dakika
5,319 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

İnsanlığın varlığı bile, aslında Evren'de teknolojik olarak ilerlemiş akıllı bir yaşamın mümkün olduğunun işaretidir; ancak, şimdiye kadar türümüz ve gezegenimiz haricindeki uygarlıklara yönelik arayışlarımızın tamamı sonuçsuz kaldı. Dünya, yaşama dair elimizdeki tek kanıt olduğu için, Evren'de yaşamın ne kadar yaygın veya nadir olduğunu bilmek zor. Yine de Dünya'nın ötesinde ortaya çıkan yaşam olasılığını tahmin etmeye yönelik olarak geliştirilen yeni bir yöntem, umudumuzu kaybetmememiz için bize bir neden veriyor.

Bu izlenim, K2-18b isimli, hem suyu hem de yaşamı destekleyebilecek sıcaklıklara ev sahipliği yaptığı bilinen tek süper öte gezegeni, yıldızını ve bu sisteme eşlik eden bir diğer öte gezegeni gösteriyor.
Bu izlenim, K2-18b isimli, hem suyu hem de yaşamı destekleyebilecek sıcaklıklara ev sahipliği yaptığı bilinen tek süper öte gezegeni, yıldızını ve bu sisteme eşlik eden bir diğer öte gezegeni gösteriyor.
ESA/Hubble, M. Kornmesser

İnsanların Evren'de yalnız olup olmadığı sorusu elbette tam olarak bilinmiyor. Ancak 1961 yılında gökbilimci Frank Drake, bu konudaki olasılıkları değerlendirmemizi sağlayan bir yöntem geliştirdi: Drake Denklemi olarak bilinen bu formülasyon, insanların akıllı Dünya dışı varlıklar bulup bulamayacağını belirleyen değişkenleri kullanır. Bu konuda detaylı bilgiyi, Drake Denklemi ile ilgili bu yazımızdan alabilirsiniz.

Ne yazık ki Drake Denklemi'ni şu anda kesin olarak çözmek mümkün değil; çünkü denklemde kullanılan değişkenlerin çoğunun değerini henüz tam olarak bilememekteyiz. Ancak şimdi, Nottingham Üniversitesi'nden astrofizikçi Christopher Conselice ve meslektaşı Tom Westby, yıldız oluşumu ve kendi Güneş Sistemi'mizin dışındaki diğer yıldızları çevreleyen binlerce öte gezegenlerin varlığı hakkında son yıllarda elde edilen yeni verilerin ışığında, "kozmik evrim" temelli bir tahmin ölçeği geliştirdiler.[1] LiveScience'a konuşan Conselice, yeni verilerin önemini vurgulayarak, bu makalenin sadece birkaç yıl önce yazılmasının imkânsız olduğunu söylüyor. Ekip, ayrıca şunları aktarıyor:[2]

İnsanların sorduğu en eski sorulardan biri, gelişmiş akıllı bir tür olarak varlığımızın benzersiz olup olmadığıdır. Elbette - istatistiksel açıdan - bu, bilimdeki en zorlu problemlerden biridir; çünkü, yapabileceğimiz tek şey, galaksimizdeki potansiyel akıllı popülasyonun dağılımını modellemenin olası bir yöntemi olmaksızın, bilinen tek bir veri noktasından (kendimizden) öğrenmeye çalışmaktır.

Araştırmacılar, akıllı yaşamın sadece Dünya'da var olmadığını, aynı zamanda Dünya'da olduğu gibi diğer gezegenlerde de evrimleşebildiğini varsaydı. Kullanılan yeni parametrelere göre, galaksimiz Samanyolu'nda radyo yayını yapabilen en az 36 gelişmiş aktif akıllı uygarlık olmalıdır.

Reklamı Kapat

Bu Sayı Nasıl Hesaplandı?

Galaksideki akıllı uygarlıkların sayısını tahmin etmek için kullanılabilecek birkaç parametre bulunuyor. Conselice ve Westby, içerdikleri parametrelerin sayısına bağlı olarak bir hesaplama ölçeği geliştirdi. Conselice, çalışmayı, özetle şöyle açıklıyor:[3]

Dünya'da olduğu gibi diğer gezegenlerde de akıllı yaşamın oluşmasının 5 milyar yıl sürdüğü varsayımından yola çıkarsak, galaksimizde en az birkaç düzine aktif uygarlık bulunmalıdır. İşin püf noktası, evrime kozmik ölçekte bakmaktır. Biz, bu hesaplama ölçeğine Astrobiyolojik Kopernik Limiti ismini verdik.

Bu hesaplamayı bir kılavuz olarak kullanan ikili, birden fazla senaryoyu göz önünde bulundurdu: Yelpazenin bir ucunda, akıllı yaşamın oluşmasının 5 milyar yıldan az sürdüğü zayıf bir senaryo bulunuyorken, diğer ucunda ise akıllı yaşamın oluşmasının 4,5 ila 5,5 milyar yıl sürdüğü güçlü bir senaryo bulunuyor.

Ekip, en zayıf Astrobiyolojik Kopernik Limiti için, akıllı yaşamın mümkün olan her yerde - yeterli yaş ve metallikteki ev sahibi yıldızların yaşanabilir bölgelerindeki kayalık gezegenlerde - ortaya çıktığını ve yıldızın bütün ömrü boyunca varlıklarını sürdürdüğünü varsaydı. Bunun sonucunda, milyarlarca potansiyel basit canlı yaşamı barındırabilecek gezegen sayısına ulaşıldı, ancak bu durumların her birinde karmaşık akıllı yaşamın gerçekten evrimleşebilmesi son derece düşük bir ihtimal olarak belirlendi.

Drake denklemi, evrende yaşamı veya ileri uygarlıkları bulma olasılığı için matematiksel bir formüldür.
Drake denklemi, evrende yaşamı veya ileri uygarlıkları bulma olasılığı için matematiksel bir formüldür.
University of Rochester

Diğer üç limit için, Dünya baz alınarak gelişmiş uygarlıkların evrimleşebildiği birkaç zaman dilimi belirlendi. Araştırmacılar, Drake Denklemi'nin, yaşanabilir gezegenlerin yaşamı filizlendirme ihtimalleri ve yaşamın radyo geliştirecek kadar karmaşık hale gelme şansı gibi bilinmeyen kısımları için felsefeye başvurdular. Sıradanlık İlkesi denen bir fikre dayanarak, insanlığın bu durum için özel olmadığını varsaydılar. Yeterince Dünya benzeri gezegen varsa, teknolojik olarak becerikli akıllı yaşamın, tıpkı burada olduğu gibi, yaklaşık 5 milyar yıl sonra kaçınılmaz olarak evrimleşebildiğini ve aynı nedenle, tıpkı insanlığın (şimdiye kadar) yaptığı gibi, bir uygarlığın radyo yayını yapmaya başladıktan sonra en az 100 yıl hayatta kaldığını varsaydı.

Dünya'da bizlerin yani gelişmiş teknolojik uygarlığın evrilmesi yaklaşık 4,5 milyar yıl aldı ve insanlık olarak ilk radyo yayınını ise 1895 yılında yaptık. Dolayısıyla, en güçlü Astrobiyolojik Kopernik Limiti için Güneş benzeri metalikliğe sahip yıldızlar ve 4,5 milyar ile 5,5 milyar yıl arasında bir zaman dilimi parametreleri kullanıldı.

Araştırmacılar, akıllı uygarlıkların sayısının teknolojik becerilere, özellikle de uzaya ne kadar süredir bir tür sinyal gönderdiklerine (yörüngedeki uydulardan televizyona kadar radyo yayını yapan herhangi bir şey) bağlı olduğunu fark ettiler. Bundan dolayı, bizim uygarlığımızı potansiyel Dünya dışı bir örnek olarak kullanarak, araştırmacılar insanların yaklaşık 100 yıldır (yaklaşık 100 yıldır radyo yayını yapıyoruz) "teknolojik olarak gelişmiş" olduğunu kabul ettiler. İletişim kurabilme becerisine sahip bir uygarlığın ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu varsaydığımızda, Dünya dışı akıllı uygarlıkların sayısının alt sınırı 36 olmalıdır. Westby, şunları söylüyor:

Akıllı uygarlıkların sayısını tahmin etmenin klasik yöntemi, yaşamla ilgili değerlerin tahmininde bulunmaya dayanır, bu nedenle bu tür konularla ilgili görüşler oldukça değişkendir. Yeni çalışmamız, yeni verileri kullanarak bu varsayımları basitleştiriyor ve bize galaksimizdeki uygarlıkların sayısı hakkında güvenilir bir tahmin veriyor.

Çalışmanın Önemi

Buna rağmen, en az 36 uygarlık tahmini, hayatın nasıl, nerede ve neden ortaya çıktığına dair mutlak bir bakış açısına dayanmaktadır. Çok ama çok daha fazla yabancı uygarlık var olabilir veya hiç mevcut olmayabilir de... Westby, bunların çok büyük varsayımlar olduğunu kabul ediyor; ancak böyle bir hesaplama yapmak için, bunların gerekli ve makul olduğunu öne sürüyor. Westby, şöyle söylüyor:

Dünya üzerindeki bir veri noktasından çıkarım yapmaya çalışan astrobiyolojinin en büyük sorunu budur. Ancak biz örneklerden biriysek, çoğu bakımdan kendimizin sıradan olmasını beklemeliyiz.

Conselice ise bu çalışmanın önemini şöyle vurguluyor:

Reklamı Kapat

Bunun (yeni hesaplama ölçeğinin) son derece önemli ve heyecan verici olduğunu düşünüyorum; çünkü, ilk defa bu sayıdaki potansiyel olarak temas kurabileceğimiz aktif iletişim kuran akıllı medeniyetler için bir tahmine sahibiz. Binlerce yıldır bu soru soruluyor ve ilk defa güvenilir bir tahminimiz var.
Bu izlenim, ESO'nun La Silla Gözlemevi'ndeki TRAPPIST teleskopu kullanılarak keşfedilen, Dünya'dan sadece 40 ışık yılı uzaklıkta bulunan ultra soğuk bir cüce yıldızın etrafında dönen üç gezegenden birinin yüzeyinden hayali bir görüntüyü gösteriyor.
Bu izlenim, ESO'nun La Silla Gözlemevi'ndeki TRAPPIST teleskopu kullanılarak keşfedilen, Dünya'dan sadece 40 ışık yılı uzaklıkta bulunan ultra soğuk bir cüce yıldızın etrafında dönen üç gezegenden birinin yüzeyinden hayali bir görüntüyü gösteriyor.
ESO/M. Kornmesser

Neden Uzaylı Medeniyetlerle İrtibata Geçemedik?

Peki ya, orada bir yerlerde akıllı yaşam bulunuyor ve uzaya elektromanyetik sinyaller gönderiyorlarsa, neden onları bulamadık ya da onlar bizi bulamadı? Bu soruya cevap olarak kısaca, galaksimizin ve yıldızlararası mesafenin çok büyük olduğunu söyleyebiliriz. Uçsuz bucaksız bölgelere 36 uygarlığı dağıttığımızda, bu çalışmadan sorumlu araştırma ekibinin hesaplamalarına göre her bir yıldız sistemi arasında ortalama 17.000 ışık yılı gibi çok büyük bir uzaklık elde ederiz.

İnsanlık olarak yayınlarımızdan gelen radyo sinyalleri uzaya yayılıyor, ancak ne kadar hızlı yol alabileceklerinin de bir sınırı var. Bu tür sinyaller elektromanyetik radyasyondan oluşur, yani en fazla ışık hızında hareket edebilirler. 1895'deki ilk radyo yayınından çıkan sinyaller, şimdiye kadar, Dünya'dan sadece 125 ışık yılı uzağa gidebildi. Bununla birlikte, Dünya'dan yayılan sinyallerin çoğunun, iyonosferden geçerken bozulmaya uğradığı düşünülmektedir. Bazı sinyaller bu durumdan etkilenmiyor olsa bile, zamanla, sinyaller yaklaşık 100 ışık yılı uzaklığa ulaştıklarında o kadar zayıflayacaklardır ki, temelde zaten tespit edilemeyeceklerdir. Araştırmacılara göre, böylesine uzak bir medeniyet ile iletişim kurmak ve onlardan haber almak için, insanların 6.120 yıl boyunca radyo iletişimini sürdürmesi gerekmektedir. Kim bilir, belki de 14 milyar yaşındaki galaksimiz Samanyolu, birkaç milyar yıl önce görece hareketliydi, ancak yaşam kıvılcımları bir nedenden ötürü söndü.

Wim Wiskerke/Alamy

Öyleyse, güçlü radyo sinyallerini iletebilecek gelişmiş bir yapıyı nasıl inşa edeceğimizi bulamazsak ve önümüzdeki 17.000 yıl içinde yok olursak veya teknolojik ilerlememizi sürdüremezsek, kimseye hiçbir şey iletemeyeceğiz.

Elbette, bunun tam tersi durum da geçerlidir. Akıllı uzaylı toplumlar, yok olmadan ve sessizliğe gömülmeden yıllar önce uzayı radyo sinyalleriyle bombardımana tutuyor olabilir. Bu durum, herhangi bir anda kaç tanesinin aktif olduğu, ortalama olarak ne kadar süre hayatta kaldıklarına bağlıdır.

Reklamı Kapat

Akıllı uzaylı popülasyonlarını bulmak ve galakside şu anda kaç tanesinin aktif olduğunu öğrenmek, insan uygarlığının varlığının ne kadar süreceği konusunda bize ipucu verecektir. İnsanlık olarak uzaylı uygarlıkların varlığının olasılığını anlamaya çalışmıyoruz sadece, aynı zamanda henüz tam olarak anlayamadığımız varlığımıza arkadaş bulmak istiyoruz. Bunu yapıyoruz, çünkü bu arayış, bir yandan kendi varlığımızı anlamamıza da yardımcı oluyor. Conselice, şöyle söylüyor:

Yeni araştırmamız, Dünya dışı akıllı uygarlık arayışlarının, yalnızca evrendeki yaşam biçimlerinin varlığını ortaya çıkarmakla kalmayıp, aynı zamanda kendi uygarlığımızın varlığının ne kadar süreceği konusunda da bize ipuçları veriyor.

Bu yeni tahmine rağmen araştırmacılar, galakside yalnız olmamızın hâlâ oldukça mümkün olduğunu kabul ediyorlar: Eğer yayın yapabilen, yani aktif iletişim becerisine sahip yabancı medeniyetler varsa, onlar insanlığın sahip olduğu kadar uzun süre hayatta kalamayabilirler ve bundan dolayı galaksi tarihinde aynı anda var olamayabiliriz. Conselice, sözlerini şöyle bitiriyor:

Akıllı yaşamın yaygın olduğunu bulursak, bu, uygarlığımızın birkaç yüz yıldan çok daha uzun süre var olabileceğini gösterecektir. Alternatif olarak, galaksimizde aktif uygarlıkların olmadığını fark edersek, bu, kendi uzun vadeli varlığımız için kötü bir işaret olacaktır. Dünya dışı akıllı yaşamı arayarak, - hiçbir şey bulamayacak olsak bile - kendi geleceğimizi ve akıllı bir tür olarak akıbetimizi keşfediyoruz.

Bu tarz konulara ilgi duyuyorsanız, "Oldukça Sınırlı Olan İnsan Algısı, Dünya Dışı Akıllı Yaşam Arayışını Yanlış Yönlendirebilir mi? Uzaylıları Algılayabilir miyiz?" başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 17
  • İnanılmaz 11
  • Muhteşem! 9
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 4
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. Westby, et al. (2020). The Astrobiological Copernican Weak And Strong Limits For Intelligent Life. The Astrophysical Journal, sf: 58. doi: 10.3847/1538-4357/ab8225. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Pappas. Are There Really 36 Alien Civilizations Out There? Well, Maybe.. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Nottingham University. Research Sheds New Light On Intelligent Life Existing Across The Galaxy. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Nottingham University | Arşiv Bağlantısı
  • M. Starr. New Calculations Hint There Could Be At Least 36 Alien Civilisations In Our Galaxy. (16 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • J. Carter. There Are At Least 36 Intelligent Alien Civilizations In Our Galaxy, Say Scientists. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • M. Johnsen. Our Galaxy Could Have At Least 36 Intelligent Alien Civilizations, Researchers Say. It May Take Thousands Of Years To Find Them.. (16 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
  • F. Lang. There Are 36 Alien Civilizations We Can Talk To, Estimate Scientists. (16 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Interesting Engineering | Arşiv Bağlantısı
  • N. Atkinson. New Estimate Calculates There Could Be 30 Intelligent Civilizations Communicating Across The Milky Way. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Universe Today | Arşiv Bağlantısı
  • C. Gohd. Is The Milky Way Harboring Dozens Of Intelligent Alien Civilizations?. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • J. Leman. Looks Like There Could Be 35 Other Alien Civilizations In Our Galaxy. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Popular Mechanics | Arşiv Bağlantısı
  • A. Tarantola. How To Guesstimate The Number Of Alien Civilizations In A Galaxy. (26 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Engadget | Arşiv Bağlantısı
  • B. Ferreira. The Milky Way Contains 36 Contactable Alien Civilizations, Scientists Estimate. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: VICE | Arşiv Bağlantısı
  • V. Tangermann. New Research: There Could Be 36 Alien Civilizations In Our Galaxy. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Futurism | Arşiv Bağlantısı
  • C. Wood. The Milky Way Could Have Dozens Of Alien Civilizations Capable Of Contacting Us. (18 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • C. Lampen. We Might Have Dozens Of Contactable Alien Neighbors. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: The Cut | Arşiv Bağlantısı
  • R. Berman. Experts Predict There Are 36 Contactable Alien Civilizations. Seriously.. (17 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: Big Think | Arşiv Bağlantısı
  • BBC. Could There Be 36 Species Of Aliens Out There?. (18 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • A. Smith. There Could Be More Than 30 'Active' Alien Civilisations In Our Galaxy, Major Study Finds. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: The Independent | Arşiv Bağlantısı
  • N. Davis. Scientists Say Most Likely Number Of Contactable Alien Civilisations Is 36. (15 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Mart 2021. Alındığı Yer: The Guardian | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/07/2021 16:22:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10297

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sağlık Personeli
Tüyler
Küresel Salgın
Biyokimya
Toplumsal Cinsiyet
Bebek
Zeka
Bilim İnsanı
Etoloji
Ecza
Böcek
Çin
Anne
Deprem
Doğa Yasası
Kalp
Büyük
Güneş Sistemi
Yok Oluş
Doğal
Hamile
Obstetrik
Şehir Hastanesi
Kanat
Klinik Mikrobiyoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın