Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var?

Hücrelerin Yapısı

Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var? microbiologynote
Ökaryotik ve Prokaryotik hücrelerin karşılaştırılması
3 dakika
36,540
Evrim Ağacı Akademi: Hücre Yapısı ve Fonksiyonu Yazı Dizisi

Bu yazı, Hücre Yapısı ve Fonksiyonu yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hücre Teorisi: Hücre Nedir? Canlılığın En Küçük Yapı Taşları Nasıl Keşfedildi?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Hücreler iki geniş kategoriden birinde yer almaktadır: prokaryotik ve ökaryotik. Ağırlıklı olarak bakteri ve arke aleminden tek hücreli organizmalar prokaryot olarak sınıflandırılırlar. ("pro-" öneki, "öncesi, önce" anlamına gelmektedir; "karyon" ise "çekirdek" demektir ve prokaryotlar, çekirdek-öncesi canlılardır, yani çekirdekleri yoktur). Hayvan hücreleri, bitki hücreleri, mantarlar ve protistler ökaryottur ("eu-" öneki "gerçek" anlamına gelmektedir; dolayısıyla ökaryotlar, gerçek çekirdeklidir)

Prokaryotik Hücrelerin Bileşenleri

Bütün hücrelerin ortak dört bileşeni vardır.

  1. Hücre zarı, hücrenin dış çeperini çevreler ve hücreyi çevresinden ayırır.
  2. Sitoplazma, hücre içinde diğer hücresel bileşenlerin bulunduğu jöle benzeri bir oluşumdur.
  3. DNA, hücrenin genetik materyalidir.
  4. Ribozom, protein sentezleyen partiküllerdir.

Ancak, prokaryotlar bazı yönlerle ökaryotlardan ayrılır.

Tüm Reklamları Kapat

Prokaryotik hücreler basit, tek hücreli (unicellular) çekirdek ve zarlı organel bulundurmayan organizmalardır. Biraz sonra bunun ökaryotlarda önemli ölçüde farklı olduğunu göreceğiz. Halkasal yapıda olan prokaryotik DNA, hücrenin merkezinde bulunan nükleoid adı verilen yoğun bölgede bulunur.

Bu şekil, bir prokaryotik hücrenin genelleştirilmiş yapısını göstermektedir.
Bu şekil, bir prokaryotik hücrenin genelleştirilmiş yapısını göstermektedir.
yourdictionary

Arke ve ökaryotların aksine, bakteriler peptidoglikandan oluşan şeker, amino asit içeren bir hücre duvarına sahiptirler ve birçoğu polisakkarit kapsül bulundurur. Hücre duvarı ekstra bir koruma katmanı görevi görür, hücreye şeklini korumasında yardımcı olur ve dehidrasyonu önler. Kapsül hücrenin çevresindeki yüzeylere tutunmasını sağlar. Bazı prokaryotlar flagella (kamçı), pilus ya da sillere sahiptir. Flagella (kamçı) hareket için kullanılır, pilus ise konjügasyon adı verilen üreme sürecinde genetik materyalin değişiminde kullanılmaktadır.

Ökaryotik Hücreler

Doğada, biçim ve işlev arasındaki ilişki, hücre aşaması da olmak üzere, her aşamada barizdir ve bu ökaryotik canlıları keşfetmemiz ile daha da netleşmiştir. "Biçim, işlevi izler" (İng: "form follows function") ilkesi birçok bağlamda bulunur. Örneğin, kuşlar ve balıklar, ister hava ister su olsun, yaşadıkları ortamda hızla hareket etmelerini sağlayan aerodinamik gövdelere sahiptir. Bu demektir ki, genel olarak, biri formun yapısına bakarak işlevi hakkında sonuç çıkarabilir; çünkü ikisi birbiriyle eşleşmektedir.

Bir ökaryotik hücre zarlı bir çekirdeğe ("nükleus") ve özelleşmiş işlevlere sahip "organel" adı verilen zarlı kısımlara ve keselere sahiptir. "Ökaryotik" kelimesi bu hücrelerde zarlı çekirdeğin varlığını ifade eden "gerçek nükleus" veya "gerçek çekirdek"; organel ise "küçük organ" anlamına gelir ve önceden bahsedildiği üzere, organellerin, vücunuzdaki organların sahip olduğu özelleşmiş işlevler gibi özelleşmiş hücresel işlevleri vardır.

Tüm Reklamları Kapat

Ökaryotik hücre anatomileri
Ökaryotik hücre anatomileri
yourdictionary

Hücre Boyutu Arasındaki Farklar

0,1–5,0 µm çapındaki prokaryotik hücreler, çapları 10–100 µm arasında değişen ökaryotik hücrelerden önemli ölçüde daha küçüktür. Prokaryotların küçük boyutlu oluşu iyonların, organik moleküllerin hücreye hızlıca girmesine ve hücrenin diğer kısımlara dağılmasına imkan verir. Benzer şekilde, prokaryotik bir hücrenin oluşturduğu herhangi bir atık da hızlı bir şekilde atılır.

Bu şekil, farklı hücre türlerinin ve hücresel bileşenlerin göreli boyutlarını göstermektedir. Karşılaştırma için yetişkin bir insan gösterilmektedir.
Bu şekil, farklı hücre türlerinin ve hücresel bileşenlerin göreli boyutlarını göstermektedir. Karşılaştırma için yetişkin bir insan gösterilmektedir.
LibreTexts Biology

Lakin büyük ökaryotik hücreler hücresel taşımayı geliştirmek için evrimleşmiş yapısal adaptosyanlara sahiptir. Aslında bu hücrelerin büyük boyutlu oluşu bu adaptasyonlar olmadan mümkün olmazdı. Genel olarak, hücrenin boyutu sınırlıdır çünkü hacim hücre zarının alanından çok daha hızlı artmaktadır. Hücre büyüdükçe, hücre içindeki süreç için gerekli yeterli materyalleri sağlamak hücre için daha zor hale gelir çünkü malzemelerin taşınması gereken yüzey alanının göreli boyutu azalır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Hücre Yapısı ve Fonksiyonu Yazı Dizisi

Bu yazı, Hücre Yapısı ve Fonksiyonu yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hücre Teorisi: Hücre Nedir? Canlılığın En Küçük Yapı Taşları Nasıl Keşfedildi?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
69
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 39
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 13
  • Bilim Budur! 11
  • Muhteşem! 10
  • İnanılmaz 5
  • Umut Verici! 5
  • Güldürdü 2
  • İğrenç! 2
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 08:27:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13612

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Texts, et al. Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var?. (17 Aralık 2022). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13612
Texts, L., Bakırcı, Ç. M., Ergenay, . (2022, December 17). Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var?. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13612
L. Texts, et al. “Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Dec. 2022, https://evrimagaci.org/s/13612.
Texts, Libre. Bakırcı, Çağrı Mert. Ergenay, . “Prokaryotik ve Ökaryotik Hücrelerin Karşılaştırılması: Prokaryotlar ile Ökaryotlar Arasında Ne Fark Var?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 17, 2022. https://evrimagaci.org/s/13612.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close