Praseodimyum

Praseodimyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Praseodimyum Thedore gray
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
24 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 60. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Praseodimyum
  • İngilizce İsim Praseodymium
  • Sembol Pr
  • Atom Numarası 59
  • Grup N/A
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f3
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 4f3 6s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 140.907662 Da (0.00002000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Lantanit
  • Görünüm Grimsi beyaz
  • Atomik Yarıçap 185 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 3403 K
  • Erime Sıcaklığı 1208 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 6.77 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 9.2×10−6 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0000 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.0000099 %
  • Deniz Suyunda 6.4×10−13 kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te 1.4×10−7 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 1.7×10−7 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 14.8 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 28.8 GPa
  • Poisson Oranı 0.281
  • Young Modülü 37.3 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Avusturya
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı C. A. von Welsbach, 1885
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı ,
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Praseodimyum, "Pr" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 59 olan kimyasal bir elementtir. Lantanid serisinin üçüncü üyesidir ve nadir toprak metallerinden biri olarak kabul edilir. Praseodimyum, manyetik, elektriksel, kimyasal ve optik özellikleri sebebiyle oldukça değerli olan; yumuşak, gümüşi, dövülebilir ve sünek bir metaldir. Doğal formda bulunamayacak kadar reaktif olan metal havaya maruz kaldığında yavaşça yeşil bir oksit kaplama geliştirir.

Fiziksel Özellikleri

Praseodimyum; sarımsı, metalik bir parlaklığa sahip yumuşak, dövülebilir, sünek bir metaldir. Praseodimyum 930°C (1.710°F) erime noktasına ve yaklaşık 3.200°C (yaklaşık 5.800°F) kaynama noktasına sahiptir. Yoğunluğu, santimetre küp başına 6.78 ila 6.81 gram civarındadır. Praseodimyumun iki allotropu mevcuttur.

Kimyasal Özellikleri

Nemli hale geldiğinde, praseodimyum havadaki oksijenle reaksiyona girerek praseodimyum oksit oluşturur. Praseodimyum oksit (Pr2O3) metalin yüzeyinde yeşilimsi sarı bir pas oluşturur. Bu reaksiyondan praseodimyumu korumak için element, mineral yağ altında saklanır veya plastik bir örtü ile kaplanır. Diğer birçok metal gibi, praseodimyum da su ve asitlerle reaksiyona girer. Bu reaksiyonlarda hidrojen gazı açığa çıkar.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Praseodimyum, en yaygın lantanidlerden biridir. Yerkabuğunda milyonda 3,5 ile 5,5 parça bollukta oluştuğu düşünülmektedir. Monazit ve bastnazit içindeki diğer nadir toprak elementleriyle birlikte bulunur. Kalaya kıyasla dört kat daha fazla bulunur. Praseodimyum, az önce de ifade edildiği gibi genellikle sadece iki farklı cevher türünde bulunur. Ana madencilik alanları Çin, ABD, Brezilya, Hindistan, Sri Lanka ve Avustralya'dır. Praseodimyum rezervlerinin yaklaşık 2 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Dünya praseodimyum üretimi yılda yaklaşık 2500 tondur.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Metalin büyük bir kullanımı, çakmaktaşı çakmaklarında kullanılan piroforik alaşımdadır. Praseodimyum bileşiklerinin farklı kullanımları vardır: Oksiti, karbon elektrotlarında ark aydınlatması için kullanılır ve cama hoş bir sarı renk verir. Bu cam, kızılötesi radyasyonu filtreler, bu nedenle kaynakçıların gözlerini koruyan gözlüklerde de kullanılır. Tuzları, emaye ve camı renklendirmek için kullanılır. Praseodimyum, uçak motorlarında kullanılan yüksek mukavemetli metalleri oluşturmak için magnezyum ile alaşım ajanı olarak kullanılabilir. Praseodimyum; renkli televizyonlar, flüoresan lambalar, enerji tasarruflu lambalar ve camlar gibi ekipmanlarda evlerde bulunabilen ender kimyasallardan biridir.

Tarihi

Praseodimyum, birkaç nadir toprak oksit karışımı olan didimyumda keşfedildi. Daha sonra, 1885'te Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach, amonyum didimyum nitratın tekrarlanan fraksiyonel kristalizasyonu ile praseodim (yeşil kısım) ve neodim (pembe kısım) elementlerinin tuzlarını ayırdı. Praseodimyum, monazit ve bastnazit gibi minerallerde ve nükleer fisyon ürünlerinden biri olarak bulunur.

Etimolojisi

Praseodimyum ismini, "yeşil ikiz" anlamına gelen Yunanca "prasios didymos"tan almıştır.

Önlem ve Güven

Sağlık Etkileri

Tüm nadir metaller gibi, praseodimyum da düşük ila orta seviyede toksisiteye sahiptir. Çözünür praseodimyum tuzları yutulduğunda hafif toksiktir, ancak çözünmeyen tuzlar toksik değildir. Cilt ve gözü tahriş edicidirler.

Praseodimyum, rutubet ve gazların hava ile solunabilmesi nedeniyle çalışma ortamında çoğunlukla tehlikelidir. Bu, özellikle uzun süreli maruz kalma sırasında akciğer embolisine neden olabilir. Praseodim, insan vücudunda biriktiğinde karaciğer için bir tehdit olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çevresel Etkileri

Praseodimyum, çevreye birçok farklı yerde, özellikle petrol üreten endüstriler tarafından atılmaktadır. Praseodimyum toprakta ve sulu topraklarda kademeli olarak birikecek ve bu da sonunda insanlarda, hayvanlarda ve toprak parçacıklarında artan konsantrasyonlara yol açacaktır.

Suda yaşayan hayvanlarda hücre zarlarında hasara neden olur, bu da üreme ve sinir sisteminin işlevleri üzerinde birçok olumsuz etkiye sahiptir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Didimyum keşfedildikten birkaç yıl sonra, Avusturyalı kimyager Carl Auer (Baron von Welsbach) (1858-1929), Mosander'ın araştırmasında bir düzeltme yaptı. Auer, didimyumun saf bir unsur olmadığını, ancak diğer iki yeni unsurun birleşimi olduğunu açıkladı. Bu elementlere neodimyum ve praseodimyum adını verdi.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2021 04:43:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10155

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Öğrenme
Fosil
Sperm
İklim Değişikliği
Bilgisayar
Diş Sorunları
Abiyogenez
Büyük Patlama
Toprak
Nobel Ödülü
Tekillik
İletişim
Nörobiyoloji
Beslenme
Çocuklar İçin Bilim
Eşeyli Üreme
Obstetrik
Güve
Görüş
Enzim
İmmünoloji
Vücut
Modern
Biyocoğrafya
Diş Hekimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku