Postmodernizme Karşı, Habermas Bağlamında Aydınlanmayı Savunmak...

Postmodernizme Karşı, Habermas Bağlamında Aydınlanmayı Savunmak... Pixabay
Damla Şahin Editör Damla Şahin
10 dakika
2,110 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Jürgen Habermas, Axel Honnet ile birlikte Frankfurt Okulu'nun yaşayan son temsilcilerindendir. Habermas, modern toplumları inceleyen, analizini yapan ve özgürlükçü bir toplum teorisi inşa etmeye çalışan bir düşünürdür. Bu yazıda Habermas bağlamında postmodernizmin modernite ve aydınlanmaya karşı tehlikesi ele alınmış ve aydınlanmanın önemi üzerinde durulmuştur.

Habermas, günümüzün en önemli aydınlanma projesi savunucularının başında gelmektedir ve aydınlanmanın önemi hakkında uzun yıllar boyunca çalışmalar yapmıştır.[1] Habermas’ın aydınlanmayı şiddetli savunmasının birçok makul gerekçesi vardır: Artık aydınlanmayı savunmak, sadece din temelli kaynaklara karşı olmamaktadır. Aydınlanmanın önünde din temelli görüşlerden daha tehlikeli bir görüş vardır: Nietzscheci ve Heideggerci, büyük tehlike. Gücünü iki düşünürden alan görüş, bugün bir kanserin her yere yayıldığı metastaz evresi gibi giderek büyümektedir. Bu büyüme ilk başta sanatta başlamış, sonra sosyal bilimlere sıçramış ve son olarak doğa bilimlerine kadar girmiştir.

Genellikle postmodernizmin, sanat ve sosyal bilimlerde etkili olduğu düşünülür. Bu, tam olarak doğru değildir. Özellikle kuantumun ortaya çıkışı, Thomas Kuhn ve Feyeraband gibi bilim felsefecilerinin çalışmaları, postmodernizmi besleyen ve onların görüşlerini haklı çıkaran bir özelliğe sahiptir.

Günümüz fizik biliminde birçok spekülasyon ortaya atılmıştır. Elbette bu spekülasyonlar çeşitli bilimsel alt yapıya sahip olsalar bile en büyük kusurları test edilme imkanlarının olmamasıdır. Bilimi bilim yapan ve diğerlerinden ayıran en büyük güç, gözlem ve deneydir. Gözlemin olmadığı bir yerde bilim, birtakım spekülasyonlarla boğuşur. Diğer bir deyişle, yozlaşır.

Reklamı Kapat

Isaac Newton’un modern bilimin temellerini atması ve ardından gelişen Newtoncu bilim anlayışında her iki unsur, bilim için olmazsa olmazlardandır. Günümüz fizik biliminde gelinen durum da bilimin deneysel olarak ilerlemediğinde tıpkı felsefe gibi spekülasyonlarla dolu olacağını göstermektedir. Simülasyon teorisi mi doğrudur? Yoksa paralel evrenler mi doğrudur? Paralel evren ile ilgili birden fazla görüş bulunmaktadır. Hangisi doğrudur? Bu sorulara spekülasyonlarla değil ancak gözlem ve deney sonucunda elde edilmiş bilgilerin teorileştirilmesiyle cevap verebiliriz. Günümüzde neredeyse bütün fizikçiler, Büyük Patlama teorisini kabul etmektedir. Büyük Patlama Teorisi ile ilgili test edilmesi şimdilik mümkün olmayan kısımlarda spekülasyonlar olsa da genel olarak tüm fizikçiler aynı kanaattedir.

Bu durum bize iki hususu göstermektedir: Bilimsel bilgi, test sonucu ortaya çıktığında, spekülasyonlar ortadan kalkmaktadır. İkincisi ise bilimin çok güçlü bir metot olması ve diğer bilgi türleri gibi spekülasyona açık olmamasıdır. İşte aydınlanma ile yükselişe geçen bilim, günümüze kadar başarıyla ulaştıysa, bu durum birçok bilim insanının muazzam emekleri ile olmuştur. Ayrıca bu durum gözlem ve deneyin gücünü bize göstermektedir. Aydınlanma ve onu eleştirmek aynı zamanda bilimi de eleştirmektir. Çünkü aydınlanma ve bilimsel bilgi iç içedir. Aydınlanma projesinin baş dayanağı doğa bilimleridir.

pixabay

Günümüzde yaşanan post-truth dönemi, yüzlerce komplo teorisi ve kontrol edilmemiş bilginin internette hızlıca yayılması ve bilimin bazı alanlarında yaşanan krizler, bize bulunduğumuz çağın postmodernizmi anımsattığının sinyallerini vermektedir. Nitekim postmodernizm, belirsizliği yadsımamaktadır. Aydınlanma savunucu Habermas'ın postmodern tehlikeyi fark ederek ona karşı mücadele etmesi, bu açıdan son derece önemlidir.

Sanattan başlayarak sosyal bilimlere kadar sıçrayan postmodern bilgi türünde dünya, bir kaosa dönüşecektir. Gerçekliğin bilinemeyeceği, nesnel bilgi olamayacağı, ilerlemenin gerçekleşmeyeceği, objektif bilginin olanaksız olması, ancak kaosu getirir.[2] Tüm bunlara karşı aydınlanma, gerçeğin bizden bağımsız olarak var olduğu, objektifliğin mümkün olduğu, ilerlemenin olanaklı olabileceği bir dünya sunmaktadır. Günümüzde görece, dünyanın en azından bir kısmında her bakımdan müreffeh bir hayatın olması da aydınlanmanın bir başarısı değil midir?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Elbette aydınlanma da eleştirilmelidir. Nitekim postmodernistlerin aydınlanma karşısında makul eleştirileri ve abartı eleştirileri de vardır. Ayrıca Habermas da aydınlanmanın kusursuz olduğunu iddia etmemektedir. Habermas’a göre aydınlanma bitmeyen bir süreçtir.[1] Diğer bir ifadeyle, tamamlanmamış bir projedir. Tıpkı bilimsel bilgide var olan bilim insanlarının tartışarak bilimsel ilerlemeyi gerçekleştirmesi gibi, aydınlanma da sürekli ilerlemektedir.

Aydınlanmanın da ilk başlarda bazı ütopyaları olmuştur. Ancak Habermas’ın ifadesiyle bitmeyen bir süreç olan aydınlanma, tartışarak kendisini sürekli güncellemektedir. "Aydınlanma eleştirisine karşılık, postmodern bir dünya ne kadar mümkündür?" sorusunu sormamız gerekir. Niçin aydınlanmayı bir kenara bırakıp postmoderniteyi seçmeliyiz? Bunun için elimizde güçlü gerekçeler olmalıdır. Aydınlanmanın olumsuz sonuçlarını ortaya çıkararak onu tamamen yadsımak, bizleri olduğumuz yerden bir adım ilerletemeyecektir. 20. yüzyılda ortaya çıkan felaketler, bilimsel bilginin kötüye kullanılması elbette telafisi mümkün olmayan durumlar ortaya çıkarmıştır. Ancak her aydınlanma eleştirisinde bunları örnek getirenler, aydınlanmanın büyük başarısını görmeme eğiliminde olmuşlardır.

Bizim iddiamıza göre aydınlanma savunucularının da bunda etkisi büyüktür. Aydınlanma savunucularının bilimci (İng: "scientism") olması ve ilerlemeyi doğa bilimleri ve teknolojiden ibaret görmesi hatalı sonuçlar doğurmuştur. Habermas, pozitivizmi şiddetle eleştiren, hatta pozitivizmi insanları gerileten bir şey olarak görmektedir. Aydınlanma projesinin amacı ve aydınlanma düşünürlerinin hedefi sadece bilimsel ve teknolojik ilerleme değildir. Geniş halk kitlelerince ilerlemeden anlaşılan genellikle teknoloji olmaktadır. Bir kıyaslama yapmak gerekirse Rusya ve İskandinav ülkeleri örneğini verebiliriz: Rusya askeri teknoloji bakımından gelişmiş bir ülke olsa bile genel anlamda İskandinav ülkelerinden iyi durumda değildir. Aydınlanma düşünürleri için insan haklarından ekonomik süreçlere kadar İskandinav ülkeleri, Rusya’ya kıyasla daha gelişmiş bir ülkedir. Asıl anlatmak istediğimiz, aydınlanma projesinde ilerlemek sadece teknolojik ilerlemeden ibaret değildir. Ve bilimsel bilginin amacı da teknoloji üretmek değildir. Bilimsel bilginin ilk amacı ve çıkışı, bizden bağımsız olan gerçekliği açıklamaktır.

Postmodernizmi eleştirenler böyle bir dünya görüşünün yaşanmaz olduğunu savunurlar. Örneğin din felsefecisi William Line Craig, bunu açık bir biçimde ifade etmiştir.[3] Bu sebeple postmodernizme karşı aydınlanmayı savunan Habermas ve diğerlerinin işi, aydınlanmayı dinsel görüşlere karşı savunmaktan daha zordur. Postmodernistlerin bizzat aydınlanmanın içerisinden eleştiriler getirmesi, günümüzde postmodern düşünürlerin görüşlerinin ortaya çıkması, işleri daha da zorlaştırmaktadır. Din temelli aydınlanma eleştirileri daha çok dini bir dünya görüşünün esas alınmasını savunur. Postmodernistler ise herhangi bir çözüm önerisi getirmemektedir. Günümüz atmosferinin postmodern bir karışıklığı ifade etmesi ve en önemlisi fizik biliminin bir karmaşada olması, COVID-19 salgını sebebiyle bilim insanlarının farklı söylemleri vs. postmodern bir dönem için son derece olağandır.

Reklamı Kapat

Modernizm, en belirgin anlamıyla sürekli yeniliği ifade eder. Modernitenin geçmişe karşı olumsuz bakışı da buradan ileri gelir. Modernite, sürekli bir değişimi ve dönüşümü tanımlar. Statikliğe karşıdır. İlerlemecilik, modernitenin başlıca unsurudur. Nitekim Sanayi Devrimi sonrası bazı bölgeler hariç dünyada daha iyi yaşam standartlarının ortaya çıkmasını da aydınlanmaya borçluyuz. Habermas’ın perspektifiyle söylememiz gerekirse, aydınlanmadan daha iyi bir görüşümüz bulunmamaktadır.

Tıpkı bilimsel bilginin bir kısmını alıp bir kısmını reddedenlerin hiçbir alternatif sunamaması örneğinde olduğu gibi, aydınlanmayı eleştirenler ne tür öneriler getirmektedir? Özellikle evrenselliğe şiddetle karşı çıkan Foucault, evrensel insan haklarına da karşı çıkmakta mıdır? Gücünü aydınlanmaya dayandırarak şiddet üreten güçler olsa bile aydınlanma sayesinde birçok özgürlüğe kapı aralandığı niçin görülmemektedir? Dünyanın günümüzde geldiği duruma bakılınca Orta Çağ döneminden (veya tarihin herhangi bir diğer döneminden) çok ama çok daha ileride olduğumuz gerçeği görülmelidir. Ve aydınlanma, tıpkı bilimsel bilginin sürekli ilerlemesi gibi, kendi çelişkilerini rasyonel tartışmaların varlığıyla aşabilecek potansiyeldedir. İlk dönem aydınlanma projesiyle günümüzün aydınlanma projesi aynı değildir. Aynı şekilde ilk olarak ortaya çıkan modernizm ile günümüzün geç modernizmi de aynı durumu ifade etmemektedir.

Neden Aydınlanmadan Yana Olmalıyız?

Günümüz modern biliminin temellerini atmış olan Isaac Newton ve ona ithafen Newtoncu bilim anlayışıyla postmodernizmden dayanağını alan postpozitivist bilim görüşünü kıyasladığımızda, aydınlanmayı niçin tercih etmemiz gerektiği sonucu ortaya çıkar. Newtoncu bilim görüşünde gerçeklik, bilinebilirdir. Ve bu gerçek, bizden bağımsız olarak bulunur. Bu gerçeği bilim bizzat ortaya çıkarabilir. Newtoncu bilimde maddi, somut ve görünür olan öne çıkar.

Gücünü kuantumdan ve Kuhn gibi bilim felsefecilerinden alan postpozitivizmde ise gerçekliğe ulaşmak olanaklı değildir. Postpozitivizmde maddi olmayan, görünmez ve soyut olgular önem taşır. Newtoncu bilim görüşünde önceden çeşitli yöntemler vasıtasıyla fenomenler öngörülebilir ve ölçülebilir. Postpozitivizmde ise öngörülemez ve ölçülemez. Newtoncu bilim görüşünde gerçek öznel yargıları aşar ve gerçeğe ulaşır. Postpozitivzmde ise araştırmacının öznel görüşleri araştırmayı etkiler.[4]

Reklamı Kapat

Yukarıda yaptığımız tanımlamalar bilim özelinde olsa bile her iki paradigma bizzat yaşamımız ile ilgilidir. Newtoncu görüş aydınlanmayı temsil ederken, postpozitivist görüş postmodernizmi temsil etmektedir. Newtoncu görüşte ilerleme görüşü egemenken, postpozitivizmde ilerleme mümkün değildir. Aynı şekilde aydınlanma yenilikle, ilerlemeyle ve evrensel yasalara ulaşmayı hedeflerken postpozitivizmde bunlar olanaksızdır. Bilimsel bilgide yaşanan gelişmeler, sosyal hayatla ilgili görüşleri de etkilemektedir. Bir benzetme yapmamız gerekirse; makroevren ve determinist yasalar aydınlanmayı, kuantum teorisindeki öngörülemezlik ve her deneyde farklı sonuçlar postmodernizmi temsil eder.

Sonuç

Güç eleştirisine odaklanan postmodernistler, aydınlanmayı güç eleştirisi üzerinden reddederler. Aydınlanma ve sonrasında ortaya çıkan modern devletlerde güç kontrol altına alınarak dağıtılmaya çalışılmıştır. 20. yüzyılda meydana gelen güce ulaşmak ve ortaya çıkan sonuçlar aydınlanmadan vazgeçmemiz için yeterli bir sebep değildir. Şiddet eğer insan doğasında varsa, olabildiğince gücü kontrol altına alacak önlemleri devreye sokmak gerekir. Aydınlanma, kendi içerisinde rasyonel bir zeminde, iletişim kanallarının olabildiğince açık ve özgür ortamında bu imkânı sunarak yeni çözümler getirmeye çalışır. Habermas da iletişim kanallarının olabildiğince açık tutularak rasyonel bir zeminde ilerleneceğine inanmaktadır. Nitekim aydınlanmayla ortaya çıkan insan hakları, bireysel özgürlükler, düşüncenin özgürce ifade edilmesi aydınlanmanın meyvelerini oluşturur.

Kusursuzluk, mükemmellik, mutlaklık vd. kavramlar dinlerde bulunmaktadır. Aydınlanma ve onun başarısı olan bilimde bu kavramlar bulunmaz. Bu sebeple aydınlanmanın kusursuz bir dünya görüşü iddiası bulunmamaktadır. Ancak tartışılacak en son kavram olan rasyonalite sayesinde kusurlar olabildiğince azaltılarak daha makul çözümlere gitmek yine aydınlanmanın anahtar kavramı olan rasyonaliteyle mümkündür.

Bilimin olağanca başarısını görmeyenler, olumsuz örneklerden yola çıkarak bilimi inançlarla aynı seviyeye getirerek başarısını görmezden gelmektedir. Sadece birkaç basit örnek bilimin insanlık için muazzam bir başarı olduğunun kanıtıdır. Günümüzde dünya nüfusunun artmasından gelişmiş tekniklere kadar hepsini bilimsel bilgiye borçluyuz. Sadece Isaac Newton’un aradan 300 yıl geçmesine rağmen kendisinden bağımsız fenomenleri keşfetmesi ve geliştirdiği yöntemler, halen insanlığın ilerlemesinde kullanılmaktadır. Buna karşılık bilimin gerçeğe ulaşamayacağını söyleyenler ve bilimin bir takım teknik, pratik icat olduğunu ifade edenler, insanlığın ilerlemesinde ne tür katkılar yapmışlardır? Birtakım olumsuz süreçler üzerinden aydınlanmayı eleştirip onun yerine daha iyisini getiremeyenler, insanlığın ilerlemesinde ne tür katkılar sunabilir?

Daha da ilerleyebilmek ve olumsuz birtakım süreçleri aşabilmek ancak aydınlanma ve onun anahtar kavramı olan rasyonaliteyle mümkündür. Kaosu önleyebilmek için rasyonalite evrensel bir rol üstlenmektedir. Günümüzde aydınlanma tam olarak istenilen hedefe ulaşmamış olabilir. Fakat bu bitmemiş proje şu ana kadar insanlığın bulduğu en makul dünya görüşüdür. Bir benzetmeyle ifade etmemiz gerekirse, canlılardaki fenomenleri açıklayabilmek için en güçlü teorimiz evrim teorisi ise, insanlığın daha iyi bir yaşama sahip olabilmesi için en iyi dünya görüşü de aydınlanmadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Umut Verici! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ a b J. Hanermas. (, 1994). Modernlik: Tamamlanmamış Bir Proje, (Türkçesi: Gülengül Naliş),. Not: Hazırlayan: Necmi Zeka), İstanbul: Kıyı Yayınları..
  • ^ A. Özkaya. (2020). Post-Coğrafya. ISBN: 9789752486737. Yayınevi: Kırmızı Çatı Yayınları.
  • ^ A. Özkaya. Postmodern Felsefe: Postmodernizm Nedir? 20. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Ortaya Çıkan Postmodernizm Ve Bu Akıma Getirilen Eleştirilere Bir Bakış.... (01 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 31 Ocak 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Ş. Uluocak. Sosyal Bilimlerde Yöntem Ders Notları. (01 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 31 Ocak 2021. Alındığı Yer: Academia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/08/2021 01:50:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10048

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Biyocoğrafya
Beslenme Davranışları
Çocuklar
Beslenme Bilimi
Erkek
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Sivrisinek
Sinek
Jinekoloji
Diş Hastalıkları
Araştırma
Sars Mers
Yavru
Afrika
Lgbt
Yüksek
Kadın
Hastalık Dağılımı
Homeostasis
Fotoğraf
Büyük Patlama
Bitkiler
Sıcaklık
Teori
Korku
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın