Tüm Reklamları Kapat

"Post-Coğrafya": Coğrafyaya Bakış Açımızı Değiştirerek, Dünyaya Bakış Açımızı Nasıl Genişletiriz?

2dk
"Post-Coğrafya": Coğrafyaya Bakış Açımızı Değiştirerek, Dünyaya Bakış Açımızı Nasıl Genişletiriz?
Evrim Ağacı Akademi: Kitaplarımız ve Tavsiyelerimiz Yazı Dizisi
Bu yazı, Kitaplarımız ve Tavsiyelerimiz yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan “Evrim Ağacı'nın İlk Kitabı: "Evrim Kuramı ve Mekanizmaları" - Evrimin Nasıl İşlediği ve Temelleri Üzerine...” başlıklı yazıdan başlamanı öneririz.
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Post-Coğrafya kitabı, coğrafya biliminin tarihsel gelişimini ve sosyal teori ile eleştirel düşüncenin önemini vurgulayarak mekan ve insan ilişkisini karmaşık yapısıyla inceliyor.
  • Kitap, bölgeselciliğin statik yapısını eleştirip, mekana post-pozitivist yaklaşımlar ve toplumsal cinsiyet perspektifinden bakarak coğrafyanın çok boyutlu doğasını açıklıyor.
  • Antropojenik jeomorfoloji ve post-truth kavramları üzerinden insan etkisi ve günümüz bilgi kirliliği tartışmalarını bilimsel temelde ele alarak okuyucuyu bilinçlendirmeyi amaçlıyor.

Kitap Açıklaması:

Coğrafya biliminin amacı, İnsanlığın daha sürdürülebilir bir dünyada yaşaması için vardır. Coğrafya tarihine baktığımızda diğer bilim alanları gibi hem birikimsel hem de yanlışlanarak ilerlemiş, günümüzde en güncel paradigmalarla karmaşık mekan ve insan ilişkisini ele almayı sürdürmektedir. Bu sebeple sosyal teori ve eleştirel düşünce olmadan yapılan coğrafya eksik kalacaktır. Mekan ve insan faktörlerinin kompleks yapısı doğal olarak coğrafi araştırma yöntemlerine yansıyan bir unsurdur. Coğrafyanın sınırlarının çizilemeyen doğasının sebebi de incelediği konuların genişliği ve perspektifidir.

Tanıtım:

Yeni bir bakış açısına hazır olun!

Kırmızı Çatı yayınları etiketiyle 17 Haziran 2020 tarihinde raflarda yerini alan Post-Coğrafya, birbirinden farklı gibi olan, ancak birbirleriyle ilişkili konuları farklı bir bakış açısıyla ele alıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Kitapta on ana başlık bulunmaktadır. Birinci bölüm, coğrafyanın bilimsel kimliğini sorgulamaktadır. Strabon'dan itibaren sömürgeciliğe aracılık etmiş coğrafyanın değişimini ele alarak, coğrafya biliminin ezilenin yanında olması gerektiği ve bu durumun coğrafyacıların sorumluluğu olduğunu hatırlatıyor. Coğrafyada Antik Yunan'dan itibaren günümüze kadar gelişen paradigmaları ele alarak yaşanan baş döndürücü tartışmaları okuyucuya sunarak onlarında bu serüvene katılmasını istiyor yazar.

İkinci bölüm, bölgesel coğrafyaya çeşitli eleştiriler getirerek onun günümüzün dünyasında niçin etkisini yitirdiği anlatılıyor. Küreselleşmenin baş döndürücü bir aşamasında sınırlarını belirgin olarak çizmiş bölgeselciliğin değişmeye kapalı yaklaşımı ve statikliği yaşanan sosyal olaylarda yetersiz kalmaktadır. Özcülük, indirgemecilik, nedensellik ve betimleyicilik özellikleri olan bölgeselciliğin çelişkileri tek tek üzerinde durularak açıklanmaktadır.

Üçüncü bölüm, sosyal bilimlerde pozitivizm yerine geçmeye çalışan post pozitivizm açısından mekanı irdelemektedir. Mekanın çok yönlü boyutunu açıklayan kitapta Orta Çağdan günümüze felsefeciler ve sosyal bilimcilerin mekana bakışının niçin ve nasıl değiştiği ele alınmaktadır. Mekanın insanla, insanında mekanla olan ilişkiselliği okuyucunun yaşadığı mekana bakışında farkındalık yaratmayı amaçlamaktadır.

Dördüncü bölüm, sıklıkla duyduğumuz coğrafya kaderdir sözüne eleştirel yaklaşmakta ve ona getirilen olumlu ve olumsuz görüşleri sıralayarak seçme hakkını okuyucuya bırakmaktadır. Emperyalizme hizmet etmiş çevresel determinizmin artık sosyal bilimlerde niçin etkisini yitirdiği anlatılmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Beşinci bölüm, 19. yüzyılda bilimde gelişen uzmanlaşma ve bilimin yüzlerce alt dala ayrılmasını ele alırken bütüncül (holistik) bakmanın önemini hatırlatmaktadır. Coğrafyanın doğasında geçmişten itibaren var olan bütüncül bakış açısı, uzmanlaşmayla birlikte tehdit altına girmiş ve fiziki- beşeri coğrafya arasındaki ayrım daha da artmıştır.

Altıncı bölüm, mekanın cinsiyetçi ve erkek egemen özellikle barındırdığını eleştirmekte ve bu durumun sadece kadınlar ve LGBTT bireylerinin değil, erkeklerinde olumsuz etkilendiği ifade edilmektedir. Ayrıca bu kısımda militan yada daha çok kullanılan ismiyle radikal feminizm eleştirilmekte ve aşırılığın bir çözüm üretmek yerine ayrımcılığı arttırdığı vurgulanmaktadır. Kadınların durumundan çok kötü olan LGBTT bireylerine daha fazla dikkat çekilmekte ve bu sorunların kökenin nerede yattığı açıklanmaya çalışılmaktadır.

Yedinci bölüm de postmodernizmin genel bilimsel ve toplumsal bakışından bahsedilmektedir. Postmodernistler her şeye karşı mıdır? Onlar bilim düşmanı mıdır? Niçin modernizme, aydınlanmaya,rasyonaliteye, bilimciliğe karşı çıkmaktadırlar? Şüpheci olmalarının altında yatan sebepleri açıklarken hem postmoderniteye getirilen eleştirileri hem de postmodernistlerin eleştirilerini anlatarak okuyucuyu tartışmaya davet etmektedir.

Sekizinci bölüm, Kropotkin'in yaşamını ve doğa gözlemlerinden anarşist coğrafyaya giden düşünsel evrimini bizzat kendi ifadeleri ile açıklamaktadır. Kropotkin'in karşılıklı yardımlaşma kuramına Sibirya'daki gözlemleriyle ulaşması ve sosyal darvinistlere karşı mücadelesi ayrıca Darwin'e olan hayranlığı ele alınmaktadır.

Dokuzuncu bölüm ise Antropojenik jeomorfolojiyi ele almaktadır. Doğada yaptığımız her faaliyetin doğada bir karşılığı olmaktadır. Sanayi devriminden sonra ise insanın doğaya bıraktığı ayak izi büyümekte ve doğanın kendisini yenileme hızı, insanın faaliyetinden daha yavaş hareket emektedir.

Onuncu bölüm, post truth kavramını ele almakta ve günümüzde sosyal medyanın da etkisiyle ortaya çıkan çeşitli saçmalıkların artmasını bu kavramla açıklamaktadır. Çünkü bu kavram bize hakikatin değil, ancak çıkarların ön planda olduğunu hatırlatmaktadır. Ayrıca bilimsellik kisvesine bürünmüş ancak bilimsel olmayan, şahsi görüşleri eleştirmekte ve okuyucuya dikkatli olması gerektiğini hatırlatmaktadır.

Kitap, ilk satırlarda bahsettiğimiz üzere birbirinden farklı gibi olan ancak birbirleriyle ilişkiselliği olan konulardan bahsetmekte ve sizi beyin fırtınasına davet etmektedir. Yukarıda anlatılanlardan çok daha fazlasını içeren Post-Coğrafya kitabını bu kısa yazıda ancak özetinde özetini vererek açıklamaya çalıştık.

İyi okumalar.

Rastgele Yazıya Git
30
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    14
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    2
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    1
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 26.10.2026 16:47:51 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/8917

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et