Kuşlarda Çiftleşme ve Üreme Organlarının Körelmesi

Yazdır
  • Bu yazıyı 2 dakika 18 saniyede okuyabilirsiniz.
Kuşlarda Çiftleşme ve Üreme Organlarının Körelmesi

Geçtiğimiz günlerde yayınladığımız bir haber birçok okurumuzun ilgisini çekerek bize kuşların nasıl ürediğiyle ilgili sorular yöneltmesine neden oldu.

İlk olarak şunu söylemeliyiz ki, şaşırmakta haklısınız. Çünkü kuşlar, memelilerin üremesinden bildiğimiz birçok organ ve uzva sahip değildirler. Örneğin evrimsel süreçte kuşların %97'sinin penisleri çeşitli derecelerde körelmiş veya tamamen yok olmuştur. 

Şuradaki yazımızdan okuyabileceğiniz gibi cinsel organların evriminin kökenleri oldukça eskiye dayanır. Öyle ki, muhtemelen penis ve vajina, şu anda elimizde olan verilerden bile eski bir tarihe sahiptir. Cinsiyetlerin evrimi ise şuradan okuyabileceğiniz gibi bundan bile geriye gider. Dolayısıyla omurgalıların hepsi birbirlerinden bağımsız olarak penis ve vajina evrimleştirmemişlerdir. Bu organlar, atalarından gelen özelliklerdir. Az önce bu organların kökeninin muhtemelen elimizdeki verilerden bile eskiye gittiğini söyledik çünkü sadece omurgalılarda değil, omurgasızların bile çoğunda bir penis ve vajina bulunmaktadır. İç döllenme yoluyla üreyen canlılar için bu organlar çok ciddi avantajlar sağlarlar, çünkü o yazılarımızda da ele aldığımız gibi, adeta bir "kanca-halka" görevi görerek çiftleşme sırasında bireylerin birbirlerine tam olarak kenetlenebilmesini sağlarlar.

Ancak kuşlar, bu süreçte nedense atalarından aldıkları bu niteliği evrimsel süreçte yitirmişlerdir ve yitirmektedirler. Bunun sebebi tam olarak bilinmiyor. Ancak böyle bir evrim geçirdiklerinden eminiz. Peki bu durumda kuşlar nasıl çiftleşiyor?

Kuşlarda, kloak adı verilen bir açıklık bulunur. Bu bir çıkıntı değil, bir açıklıktır. Diğer canlılarda görmeye alıştığımızın aksine, kuşlarda kloak hem sindirim, hem üreme, hem de boşaltım sistemlerinin dışarıya açıldığı noktadır. Yani hem sindirim atıkları (dışkı), hem boşaltım atıkları (idrar), hem de üreme atıkları (sperm ve yumurta) aynı açıklıktan vücut dışına atılır.

Üreme mevsimi geldiğinde kuşların kloakları şişerek vücut dışına hafifçe çıkar. Üreme mevsimi haricindeyse tamamen vücut içerisinde ve korunmalıdır. Üreme zamanı geldiğinde, üreme organlarından üretilen sperm ve yumurta kloaka taşınır. Erkeklerde spermler kloakta bekletilir. Üreme sırasında, erkek ve dişi kuşlar tıpkı memeli üremesine benzer bir biçimde davranırlar (ve bu davranış onların da penisleri olduğu yanılgısına neden olur); ancak memelilerdekinin aksine kuşlar kloaklarını sıkıca birbirlerine bastırarak sperm akışını sağlarlar. Dolayısıyla görseldeki kartallar tıpkı bir memeli gibi ürüyor gibi gözükse de, esasında olan biraz daha farklıdır.

Sonuç olarak, kuşlar da iç döllenmeyle ürerler; ancak evrim, bir sebeple onların üreme organlarının körelmesine neden olmuştur (belki uçmayla ilgili olabilir). Evrimsel bir körelme olduğundan eminiz, çünkü kuşların %3 civarında görülür bir penis bulunmaktadır, geri kalan kuşlarda ise çeşitli seviyelerde körelmiş penisler bulunur. Bazı kuşlarda penis, embriyolojik dönemde oluşur ve sonrasında hayatın çeşitli evrelerinde (kimisinde embriyolojik dönemde, kimisinde ergenlikte, kimisinde yetişkinlikte) körelerek yok edilir. Dolayısıyla kuş üreme organları da, evrimin en canlı ve gözler önüne serilmiş örneklerinden biridir.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Birding
  2. Eastern Kentucky University
  3. LiveScience
0 Yorum
Çağrı Mert Bakırcı
Çağrı Mert Bakırcı
Kurucu, Baş Editör
Profil
Geri Bildirim