Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Tavuklarda Kafa Stabilizasyonu ve Komik Güvercin Yürüyüşünün Sebebi

Tavuklarda Kafa Stabilizasyonu ve Komik Güvercin Yürüyüşünün Sebebi Video Blocks
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Sahiden, güvercinler neden öyle yürüyor, hiç düşündünüz mü? Bir tavuğun kafası nasıl bu şekilde sabit kalıyor? Nasılı belki o kadar ilginç değil; ancak neden? Neden böyle yürümeye veya böyle bir kafa stabilizasyonuna ihtiyaç duyuyorlar?

Bunun çok basit bir cevabı var: birçok kuş türünün evrimleri sırasında bu kafalarını sabit tutmak zorunda olmalarının tek bir sebebi vardır: Görebilmek!

Tavuklar ve güvercinler gibi bazı kuş türleri, bizlerden farklı olarak, hem kafalarını hareket ettirip, hem gözlerini sabitleyemezler ve odaklayamazlar. Hemen bir örnek verelim: şu anda bu yazıyı okumayı sürdürürken, kafanızı da sağa, sola, yukarı, aşağı ve istediğiniz tarafa oynatabilirsiniz. Deneyin! Herhangi bir okuma zorluğu oluştu mu? Eğer ki abartılı hızda kafanızı sallamadıysanız, sorunsuz bir şekilde okumayı sürdürebilmiş olmalısınız. Hatta bir adım öteye götürerek, okumayı sürdürürken kafanızı ekrana yaklaştırabilir ve uzaklaştırabilirsiniz. Hangi hareketi yaparsanız yapın, gözleriniz yazıya sürekli olarak odaklanabildiği için herhangi bir sorun yaşamazsınız. Ekrana yaklaşıp uzaklaştığınızda da göz kaslarınız "vestibulo-oküler refleks" isimli bir davranış sebebiyle harekete geçerek sürekli olarak odak noktasını ayarlarlar (elbette, belli sınırlar dahilinde). Ancak tavuklar ve güvercinler gibi kuşlar bunların hiçbirini yapamazlar! Gözlerini, kafaları hareket ederken sabitleyemezler. Bir diğer değişle, kafaları nereye dönükse, gözleri de oraya bakmak zorundadır! 

İşte bu kuşların yürürken kafalarını komik bir şekilde ileri-geri yapma sebepleri de budur! Adım atarken izledikleri adımlar şunlardır: Önce kafalarını ileri atarlar, sonra sabitlerler. Böylece gözleri, hedefledikleri noktaya bakar. Sonrasında, kafalarını hiç hareket ettirmeden, vücutlarını ileri hareket ettirirler. Böylece vücutları da, kafalarıyla aynı hizaya gelir. Sonra tekrar kafalarını ileri atarlar, odaklanırlar, vücutlarını çekerler ve bu böyle devam eder. Bunun sebebi, tavukların yürürken hem kafalarını sağlayıp hem gözlerini odaklayamamalarıdır. Eğer bu hareketi yapmasalardı, kafaları hareket ettikçe gözleri de sürekli hareket ederdi, asla odaklanamazdı ve hiçbir şey göremezlerdi. 

Bu, kuşların "kusurlarından" birisidir. Evrim, çizim tahtasına geri dönerek evrimsel sürecin akışı sırasında evrimleşen özellikleri sıfırlayamadığı ve "aklına estiğince" yeni tasarımlar üretemediği için, mecburen eldeki malzemeyi kullanır. Bu sebeple, kuşların gözleri belki çok daha başarılı ve kusursuz olarak çalışabilecekken, idareten evrimleşen bir mekanizmayla varlıklarını sürdürürler. Çünkü evrim, kusursuzluğu değil, "hayatta kalabilmeyi" ve "üremeyi" hedefler. Daha doğrusu onları da hedeflemez; ancak bunları başarabilen genetik kombinasyonlara sahip bireyler daha kolay ve daha fazla hayatta kalır ve ürerler. Böylece kendilerindeki bu genler gelecek nesillere aktarılır ve bu özellikler popülasyonda daha sık görülür. İşte evrim de budur.

Tavuklarda kafa stabilizasyonu popüler kültürde de kendine yer bulmayı başarmış bir konu. Örneğin Mercedes-Benz firması tarafından 2013 yılında hazırlanan şu reklam filmi, aracın stabilizasyon özelliklerini övmek için tavuklarda kafa stabilizasyonunu kullanıyor:

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 4
  • Muhteşem! 3
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Pitino. Vestibulo Ocular Reflex Or Why Chickens Have Steady Cam Heads & Humans Don’t. (2013, Ekim 03). Alındığı Tarih: 03 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Urban Chicken Podcast | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 17:43:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2704

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Beslenme Bilimi
Doğum
Yaşamın Başlangıcı
Mit
Etimoloji
Rna
Beslenme Davranışları
Metabolizma
Hafıza
Şempanze
Tıp
Göz
Balina
Yılan
Carl Sagan
Organ
Genom
Hematoloji
Covid-19
Amerika
Genler
Gazetecilik
Abiyogenez
Hayvan
Kuyruksuz Maymun
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Deha ile aptallık arasındaki fark, dehanın sınırları olmasıdır.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder