Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Phys.org isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Bilim insanları dünyanın en büyük uçan kuşu olabilecek, soyu tükenmiş dev bir kuşun fosillerini keşfetti. Türün tahmini kanat açıklığı 610-732 cm arasında. Kanat kemikleri baz alınarak karşılaştırıldığında, eski rekoru elinde tutan -soyu tükenmiş- Argentavis magnificens’i geride bırakıyor ve günümüzün en büyük uçan kuşu olan Royal Albatros’un 2 katı kadar bir büyüklüğe sahip.

Proceedings of the National Academy of Sciences’ta belirtildiği gibi[1], bulgular gösteriyor ki bu yaratık, muazzam boyutuna karşılık, havada durmasına yardımcı olan uzun ve ince kanatlarıyla son derece becerikli bir planör.

 

Dünyanın en büyük uçabilen kuşu Pelagornis sandersi’nin kanat açıklıklı karşılaştırmalı bir çizimi. Sol tarafta gösterilen California akbabası, sağ tarafta gösterilen Royal albatross. (Credit: Liz Bradford)

 

Fosillerine 1983’de Güney Carolina Charleston’da inşaat işçileri Charleston Uluslar Arası Havaalanı için kazı yaparken rastladılar. Parçalar o kadar büyüktü ki kazıcı iş makineleriyle çıkartılmaları gerekti. Durham Kuzey Carolina’dan National Evolutionary Synthesis Center yazarı Dan Ksepka şöyle söylüyor:

Yalnızca üst kanat kemiği bile benim kolumdan daha uzundu.

Charleston Müzesi koleksiyonunda bulunan son derece iyi korunmuş örnekler çok sayıda kanat-bacak kemiklerinden ve tamamı korunmuş bir kafatasından oluşuyor. Bütün boyutu ve sonradan oluşturulan gagası Kepska’ya bulduğunun pelagornithidlerin, çenelerinin üst ve alt kısmında sıralanmış kemiksi diş benzeri çıkıntıları olan soyu tükenmiş devasal deniz kuşlarının bir türü olduğunu anlamasına imkan verdi. Bu tür, fosilin çıkarılmasına önderlik eden emekli Charleston Müzesi müdürü Albert Sanders’ın onuruna “Pelagornis sandersi” olarak adlandırıldı. Tür 25 ile 28 milyon yıl önce, dinozorların ölmesinden sonra ve insanların bölgeye gelmesinden çok önce yaşadı.

Araştırmacıların P. sandersi’nin uçtuğuna şüpheleri yok. Kağıt inceliğinde içi boş kemikleri, kısa bacakları ve devasal kanatları havada kendisini oldukça rahat hissetmesini sağlıyor ama yerde biraz kullanışsız oluyor. Bazı matematiksel modeller uçan kuşlar için mümkün olan en büyük vücut ebatlarını aştığını söylese de, büyük boyutlarına rağmen nasıl havalandığı ve havada kaldığı daha tam aydınlanmış değil.

Bunu çözebilmek için Ksepka fosilin ağırlık, kanat genişliği ve kanat şekli gibi tahmin edilebilen çeşitli bilgilerini uçuş performansını tahmin edebilen bir bilgisayar programına girdi. Analizlerin gösterdiğine göre P.sandersi büyük ihtimalle durduğu yerden kendini fırlatarak ve kanat çırparak rahatlıkla havalanabilmek için fazla büyüktü. 2007’de bir bilgisayar programı çalışmasının uçuşunu tanımladığı Argentavis gibi, P. sandersi yokuş aşağı koşarak ve rüzgardan faydalanarak yerden yükseliyordu ya da bir planör gibi kuvvetli rüzgarlardan faydalanarak havada asılı kalıyordu.

Ksepka’nın simülasyonuna göre bir kere havalandığında, ince ve uzun kanatları onun etkili bir biçimde planör gibi havada asılı kalmasını sağlıyordu. P. sandersi hava akımlarını kullanarak okyanus üzerinden yükselebiliyor ve kilometrelerce kanatlarını çırpmadan süzülebiliyordu. Arada sırada suya doğru ani saldırılarla yumuşak vücutlu kalamar ve yılan balığı gibi canlılarla besleniyordu. Greenwich Connecticut’ta Bruce Müzesi’nde bilim direktörü olan Ksepka şöyle diyor

Bu beslenmenin her zaman mümkün olmadığı yerde, okyanusta, önemli.

Araştırmacılar bulguların P. sandersi’nin ait olduğu ailenin nihayetinde neden öldüklerine ve gökyüzünün devlerinin nasıl uçmayı başardığını anlamamıza ışık tutacağını ümit ediyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2020 02:28:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2659

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
İnsanın Evrimi
Kuşlar
Kanser Tedavisi
Karanlık Enerji
Deizm
Sosyal Mesafelendirme
Wuhan Koronavirüsü
Sosyal
Oyun Teorisi
Gazetecilik
İklim
Biyografi
Kanıt
Su Ayısı
Sinaps
Parazit
Etimoloji
Etik
Yemek
Kanat
Göz
Beslenme Biçimi
Felsefe
Jeoloji
Atmosfer
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ahlaki kültürümüzün doruk noktası, kendi düşüncelerimizi kontrol etmek zorunda oluşumuzu fark etmektir.”
Charles Darwin
Geri Bildirim Gönder