Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Dinozorlardan Modern Kargalara Beynin Evrimi: Kuşlarda Büyük Beyinler Nasıl Evrimleşti?

Dinozorlardan Modern Kargalara Beynin Evrimi: Kuşlarda Büyük Beyinler Nasıl Evrimleşti?
Common raven (stock image).
Science Daily
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Birisine kuş beyinli derken, aslında iltifat ediyor olabilirsiniz.

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Evrimsel biyologlar ve paleontologlardan oluşan uluslararası bir ekip, dinozorların, Archaeopteryx ve Büyük Dalıcımartı gibi soyu tükenmiş ve modern kuşların beyin hacimlerinin olduğu veri setlerini kullanarak kuşların beyninin evrimini yeniden yapılandırdılar.

Current Biology dergisinde yayınlanan çalışma, Kretase döneminin sonundaki kitlesel yok oluştan önce, kuşların ve kuş olmayan dinozorların benzer beyin boyutlarına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Yok oluştan sonraysa bazı kuş türleri, nesli tükenen grupların boşalttığı alanları ele geçirirken aşırı bir türleşme (adaptif radyasyon) sürecinden geçerek, beyin/vücut ölçeklendirme ilişkisi önemli ölçüde değişti. Bruce Müzesi'ndeki bilim küratörü ve çalışmanın başyazarı Dr. Daniel Ksepka şöyle diyor:

En şaşırtıcı şeylerden biri de büyük beyinli kuşların evriminde, küçük beden seçiliminin büyük bir faktör olduğu ortaya çıktı. Birçok başarılı kuş familyasının beyin boyutları daha büyük vücutlu atalarına yakın kalırken, beden boyutları küçülerek oransal olarak büyük beyinlilere evrimleştiler.
2000'den fazla kuş türünün evrimsel akrabalık ilişkilerine bağlı olarak değişen göreli beyin büyüklükleri. Akrabalık ilişkileri dairesel evrim ağacında, beyin büyüklüğü ise dalların rengiyle gösterilmiştir. Kırmızı renkler, vücut büyüklüğüne göre daha iri beyne sahip olan kuşları, maviye doğru giden renklerse vücut büyüklüğüne göre daha küçük beyne sahip olan kuşları temsil etmektedir.
2000'den fazla kuş türünün evrimsel akrabalık ilişkilerine bağlı olarak değişen göreli beyin büyüklükleri. Akrabalık ilişkileri dairesel evrim ağacında, beyin büyüklüğü ise dalların rengiyle gösterilmiştir. Kırmızı renkler, vücut büyüklüğüne göre daha iri beyne sahip olan kuşları, maviye doğru giden renklerse vücut büyüklüğüne göre daha küçük beyne sahip olan kuşları temsil etmektedir.
Bruce Museum

Kuşların beyninin nasıl değiştiğini anlamak için, 37 bilim insanından oluşan bir ekip, modern kuşların beyin ölçülerinin olduğu büyük bir veritabanıyla birleştirdikleri yüzlerce kuş ve dinozorun kafatası boşluğu kalıbını (kafatası çukurlarının şeklini baz alan beyin modelleri) oluşturmak için bilgisayarlı tomografi verilerini kullandı. Daha sonra beyin büyüklüğü ile vücut büyüklüğü arasındaki orantıyı, yani beyin/vücut allometrisini analiz ettiler. Johns Hopkins Üniversitesi'nden ortak yazar Dr. Amy Balanoff:

Gelişmiş dinozorların ve ilkel kuşların beyinleri arasında net bir ayrım yoktur. Emu (bir tür koşucu deve kuşu) ve güvercin gibi kuşlar, aynı vücut büyüklüğündeki bir teropod dinozor (kısa ön, uzun arka bacaklı bir dinozor türü) için beklenen beyin boyutlarına sahiptir ve hatta Moa gibi bazı türlerin beklenilenden daha küçük beyinleri vardır.

Tamamen istisnai beyin boyutlarına sahip iki kuş grubu nispeten yakın zamanda evrimleşti: Papağanlar ve kargagiller (kargalar, kuzgunlar ve soydaşları). Bu kuşlar, aletleri ve dili kullanma ve insan yüzlerini hatırlama yeteneği de dahil olmak üzere muazzam bilişsel yetenekler sergilemektedir. Yeni çalışmaya göre, papağanların ve kargaların bu derece büyük beyinlere ulaşmalarına yardım etmiş olabilecek şeyin yüksek oranda bir beyin evrimi sergilemeleri olduğunu ortaya koyuyor. Clemson Üniversitesi'ndeki Campbell Jeoloji Müzesi'nden yazar Dr. N. Adam Smith şöyle diyor:

Birkaç kuş grubu ortalama beyin ve vücut oranının üzerinde. Ama kargalar gerçekten sıra dışı; diğer tüm kuşları geride bıraktılar. Sonuçlarımız, birisine "kuş beyinli" demenin aslında bir iltifat olduğunu gösteriyor
Bir dinozor ile modern bir kuş türünün beyin endokastları (iç kalıpları).
Bir dinozor ile modern bir kuş türünün beyin endokastları (iç kalıpları).
Bruce Museum

Stony Brook Üniversitesi'nden yazar Dr. Jeroen Smaers ise şöyle anlatıyor:

Kargalar, kuşlar sınıfının insansılarıdır. Bizim atalarımız gibi hem vücut boyutlarını hem de beyin boyutlarını aynı anda artırdıkları oranda büyük beyinler geliştirdiler - ki beyin büyüklüğü daha da hızlı bir şekilde arttı.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/10/2020 20:26:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8624

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Ornitoloji
Beslenme Biçimi
Doğum
Kitap
Diş Sorunları
Cinsellik Araştırmaları
Evrimsel Tarih
Enfeksiyon
Allah
Hayvanlar
Davranış
Koronavirüs
Solunum
Habercilik
Genetik Müdahale
Korku
Şiddet
Botanik
Teyit
Türleşme
Maske Takmak
Antropoloji
Ahlak
Dna
İnsanlar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Tam şu anda hayatın bence en üzücü tarafı, bilimin bilgiyi biriktirme hızının, toplumun bilgelik edinme hızından daha fazla olmasıdır.”
Isaac Asimov
Geri Bildirim Gönder