Papağanlarda 10.000 Yıldır Devam Eden Soy İçi Çiftleşme, Kuşların Genetik Sağlığını Bozmaya Yetmedi!

Papağanlarda 10.000 Yıldır Devam Eden Soy İçi Çiftleşme, Kuşların Genetik Sağlığını Bozmaya Yetmedi! Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,096 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İnsanlar, ilk kez Yeni Zelanda'ya ayak basmadan önce, kākāpō olarak bilinen şu anda kritik derecede nesli tükenmekte olan uçamayan papağanların sayısı muhtemelen yüz binlerceydi. 1995'e kadar ise sayıları yalnızca 51 kuşa düştü: 50'si küçük Stewart Adası'nda izole haldeydi ve "Richard Henry" olarak bilinen tek bir erkek, anakarada yapayalnız bırakıldı. Günümüzde uçamayan papağan sayısı yaklaşık 200'e ulaşmış haldedir.

Bugünlerde, türün ilk genom dizilimi, şaşırtıcı derecede iyi haberler sunuyor: 10.000 yıllık ada izolasyonuna ve yoğun akrabalar arası çiftleşmeye rağmen kākāpō, potansiyel olarak zararlı mutasyonları biriktirmekten ziyade, onları kaybetmiş görünüyor. Hatta anakarada artık soyu tükenmiş popülasyonlardan daha az zararlı mutasyon taşıyorlar. İsveç ve Yeni Zelandalı araştırmacılar tarafından yürütülen analizler, Cell Genomics dergisinde yayınlandı.[1] Paleogenetik Merkezi ve Stockholm Üniversitesi'nde araştırmacı olan Nicolas Dussex, şöyle diyor:

Kākāpō, dünyadaki en doğal ve nesli tükenmekte olan kuş türlerinden biri olmasına rağmen, beklenenden çok daha az zararlı mutasyona sahip. Verilerimiz, Stewart Adası'ndaki hayatta kalan nüfusun yaklaşık 10.000 yıldır izole edildiğini ve bu süre zarfında, "arındırma" adı verilen bir süreçte doğal seleksiyonla zararlı mutasyonların ortadan kaldırıldığını ve akrabalar arası çiftleşmenin bunu kolaylaştırmış olabileceğini gösteriyor.

Paleogenetik Merkezi ve İsveç Doğa Tarihi Müzesi'nden Love Dalén şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Küçük popülasyonlarda, bu tür zararlı mutasyonlar genetik hastalıklara yol açabilir. Bu nedenle, azalan sayıda zararlı mutasyon bulmamız önemlidir, çünkü bu, günümüz popülasyonunda akrabalar arası çiftleşmenin, başlangıçta düşündüğümüzden daha az ciddi etkiye sahip olacağı anlamına gelir.

Yeni çalışmada araştırmacılar, yüksek kaliteli bir genom derlemesi de dahil olmak üzere, kākāpōnun ilk genom çapında analizlerini bildiriyorlar. Ekip, hayatta kalan tek ada popülasyonunun 35 üyesini ve soyu tükenmiş anakara popülasyonunun 14 temsilcisini içeren 49 kākāpō genomunu sıraladı ve analiz etti.

Eldeki teoriler, küçük popülasyonlarda zararlı mutasyonların birikebileceğini ve neslin tükenme riskinin artmasına yol açabileceğini öne sürüyor. Ancak bunun yerine, akrabalar arası çiftleşme yoluyla açığa çıkan zararlı gen varyantlarının "temizleme" olarak bilinen bir süreç olan doğal seçilim yoluyla popülasyondan elimine edilmesi de mümkündür. Yeni çalışmada araştırmacılar, ikinci olasılığın kākāpō durumunda olanları daha doğru bir şekilde tanımladığını buluyorlar.

Araştırmacılar, bulguların artık kalan nüfusu koruma ve büyütme çabalarında pratik kullanıma sunulabileceğini söylüyor. Örneğin, genom verileri gelecek nesiller için en yararlı olabilecek üreyen bireyleri seçmek için kullanılabilir. Dalén şöyle diyor:

Anakaradan sağ kalan tek erkek Richard Henry'nin, Stewart Adası kuşlarından daha zararlı mutasyonlara sahip olduğunu gösteriyoruz. Bu nedenle, bu zararlı mutasyonların gelecek nesillere yayılma riski olabilir.

Öte yandan Richard Henry de genetik olarak farklı ve faydalı genetik çeşitliliğe sahip. Bu, artıları ve eksileri dikkatlice düşünmek gerektiği anlamına geliyor. Bu nedenle, ada nüfusuna zararlı mutasyonlar getirmediklerinden emin olmak için Richard Henry'nin yavrularının sağlığını ve genomlarını dikkatle izlemek önemli olacak.

Kākāpō'daki bulguların ayrıca daha geniş anlamda nesli tükenmekte olan ve küçük popülasyonlar için etkileri vardır. 25 yıldır kākāpō genetiği üzerine çalışan Otago Üniversitesi'nden Bruce Robertson şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuçlarımız, yalnızca kākāpō için değil, aynı zamanda diğer yüksek oranda akraba ve izole türlerin korunması için de iyi haber, çünkü bazı koşullar altında, yüzlerce nesil boyunca izole edilmiş olsalar bile küçük popülasyonların hayatta kalmasının mümkün olduğunu öne sürüyor.

Dussex şöyle diyor:

Türler hala kritik bir şekilde tehlikede olsa da, bu sonuç zaman içinde çok sayıda genetik kusurun kaybolduğunu ve tek başına yüksek akrabalı yetiştirmenin türlerin yok olmaya mahkum olduğu anlamına gelmeyebileceğini gösterdiği için cesaret verici. Böylece bize kākāpō'nun yanı sıra benzer bir nüfus geçmişine sahip diğer türlerin uzun vadeli hayatta kalması için biraz umut veriyor.

Araştırmacılar, buna benzer çalışmalar üretmek için diğer aşırı derecede akrabalar arası çiftleşen kuş ve memeli türlerini araştırmaya devam etmeyi planlıyorlar. Amaç, günümüzün kākāpōsunun sağlığının nadir bir istisna olup olmadığını bulmak; çünkü nesli tükenmekte olan türlerin çoğu, bunun yerine zararlı mutasyonlar biriktirme eğiliminde.

Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ N. Dussex, et al. (2021). Population Genomics Of The Critically Endangered Kākāpō. Cell Genomics, sf: 100002. doi: 10.1016/j.xgen.2021.100002. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/12/2021 09:33:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10965

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Taklit
Teknoloji
Wuhan Koronavirüsü
Yaşam
Evrim
Kimyasal
Yıldız
Carl Sagan
Evrimsel Psikoloji
Yeme
Türleşme
Maske Takmak
Mantık
Periyodik Tablo
Sinirbilim
İnternet
Ses Kaydı
Uzaylı
Burun
Besin Değeri
Gen İfadesi
Viral Enfeksiyon
Habercilik
Afrika
Kas
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et