Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Otojen Diş Transplantasyonu (Ototransplantasyon) Nedir? Körelmiş 20 Yaş Dişlerini, Avantaja Çevirmek Mümkün Olabilir!

Otojen Diş Transplantasyonu (Ototransplantasyon) Nedir? Körelmiş 20 Yaş Dişlerini, Avantaja Çevirmek Mümkün Olabilir! Flickr
6 dakika
5,803
  • Evrimsel Biyoloji
  • Diş Hekimliği ve Odontoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Toplumda 20 yaş dişleri olarak bilinen 3. molar (3. büyük azı) dişler, 17-25 yaş arasında ağız boşluğuna sürmesi beklenen, genellikle ağıza sürme süreci problemli olan ve evrimsel süreçte körelmiş/körelmekte olan dişlerdir. 3. molar dişler özellikle doğru bir şekilde ağza süremedikleri durumlarda kişide enfeksiyon ve ağrıya sebep olabilmekte ve genelde diş hekimlerince çekimi uygun görülmektedir.

Sol Alt Bölgede Gömülü 20 Yaş Dişi
Sol Alt Bölgede Gömülü 20 Yaş Dişi
Flickr

Peki ya bize zor anlar yaşatabilen bu dişlerin çürük, travma gibi sebeplerle kaybettiğimiz dişlerimizin yedeği olabileceğini söylersek? Önce kısaca bu dişlerimizin evrimsel süreçte neler yaşadığına bakalım.

Bu Reklamı Kapat

20 Yaş Dişlerinin Evrimsel Süreçte Körelmesi

Homo sapiens, günümüzden yaklaşık olarak 6 milyon yıl önce şempanze ve bonobolarla ortak olan atalarından ayrılarak evrimleşmiştir. Bu uzun süreçte türümüzün fiziksel özelliklerinin yanı sıra beslenme alışkanlıkları da oldukça değişmiştir. Ağaç tepelerinde yaşamaya ve yeşillikle beslenmeye alışkın olan atalarımızın çene yapıları bizimkilerden daha genişti. Atalarımız için 3. molar dişler sindirimin ilk aşaması olan ve sindirimde büyük bir öneme sahip mekanik sindirimde görevliydi.

Ağaç tepelerinden inerek savanada yaşamaya başlamalarıyla, yeşilliklere ulaşmak artık eskisi kadar kolay olmamaya başladı. Devam eden süreçte atalarımız eti daha sık tüketmeye başladı. Et tüketiminin artması çeşitli sonuçlar doğurdu. Beynimiz yeterli enerjiye kavuştu, zekamız gelişti. Bununla birlikte beynimizin hacminin genişlemesine bağlı olarak daha fazla yere ihtiyacı doğarken, öğütmeye olan ihtiyacın azalmasıyla da çenemizin eskisi kadar büyük olmasına gerek kalmamıştı. Böylece çenelerimizin küçülmesiyle beraber beynimiz de yer kazanmış oldu.

Bu Reklamı Kapat

Küçülen alt ve üst çeneler 3. molar dişlerin çeneler üzerinde sağlıklı bir şekilde yerleşmesi için yeteri kadar yer bulamamasına sebep olmuştur. Bu durum 3. molar dişlerin, diş dizilerindeki pozisyonlarının eğri olmasına zemin hazırlamıştır. Uygun pozisyonda süremeyen bu dişler, diş etlerinde bazı iltihabi durumlara yatkınlığı artırmıştır.

Günümüzde yapılan çalışmalarda toplumun 1/3’ünde 3. molar dişlerin artık hiç oluşmadığı, ağıza sürmüş 3. molar dişlerin ise ancak %15’inin semptomsuz olarak kalabildiği gösterilmiştir. Türümüz için böylesine sıkıntılı olan bu dişleri faydalı hale getirmek ototransplantasyon ile mümkün olabilmektedir.

20 yaş dişlerinin evrimiyle ilgili ayrıntılı bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrimsel Zararı, Bilim Sayesinde Faydaya Çevirmek: Otojen Diş Transplantasyonu (Ototransplantasyon)

Otojen diş transplantasyonu ya da ototransplantasyon; uygun donör diş varlığında, kaybedilmiş dişlerin telafisi için alternatif bir tedavi seçeneğidir. Kişinin kendi dişinin ağızdaki başka bir bölgeye naklini tanımlamaktadır. Günümüzde popülarite kazanmış olan bu uygulamanın geçmişi antik çağa kadar dayanmaktadır.

Diş transplantasyonu ile ilgili ilk kayıtlar antik Mısır’da, dişlerini firavuna vermek zorunda bırakılan kölelere dayanmaktadır. Allotransplantasyon (aynı tür içinde farklı iki birey arasındaki organ nakli) olarak adlandırılan bu yöntem doku uyumsuzluğu nedeniyle başarısız olmuş ve bu yöntem terk edilmiştir. Belgelendirilmiş olan ilk çalışma 1050'de Abulcassis tarafından yapılmış; ilk nakil ise 1564'te diş tomurcuğu nakli olarak Fransız diş hekimi Ambroise Pare tarafından yapılmıştır.

Diş hekimliği literatüründeki ilk ototransplantasyon tanımını ise 1915 yılında İsveçli cerrah Vidman yapmıştır. Ototransplantasyon yöntem olarak ilk defa 1956 yılında Hale ve ark. tarafından tanımlanmış ve metodolojinin çoğu bugün aynı şekilde uygulanmaktadır. 1973 yılında ise Fong 3. molar dişlerinin başarılı ototransplantasyonunu yayınlamıştır.

Antik Mısır'dan Kalma Bir Diş Tedavisi
Antik Mısır'dan Kalma Bir Diş Tedavisi
Reddit

Dişler ağız boşluğuna sürmeden önce, gelişimlerine çene kemiğinin içinde başlarlar. Diş köklerin yaklaşık 2-4 mm’lik kısımları (ki bu, yaklaşık köklerin 2/3'lük gelişimine tekabül etmektedir) oluştuğunda ise dişlerin ağız boşluğuna sürme hareketi başlar. Ağız boşluğuna sürdükten sonra 1-3 yıl içerisinde diş kökleri gelişimlerini tamamlarlar. Dişler ağız boşluğuna ulaştıkları ilk 3 senelik dönemde çürüğe ve travmalara daha hassastır. Bu dönemde dişlerin nekroze olması (canlılığını yitirmesi) erken diş kayıplarına sebep olabilmektedir. 1. büyük azı dişlerimiz (1. molar dişler) ağza erken sürmeleri ve anatomik yapıları nedeniyle çürüğe yatkındır. Yapılan araştırmalarda 11 yaşındaki çocukların %50’inden fazlasında 1. molar dişlerin çürük olduğu tespit edilmiştir.

Alt Büyük Azı Dişinde Büyük Çürük Lezyonu
Alt Büyük Azı Dişinde Büyük Çürük Lezyonu
Dentistry.co.uk

Çeşitli problemler sonrasında 1. molar dişlerin çekilmesini takriben gerektiği durumlarda gerekli önlemler alınmazsa ortodontik, estetik ve fonksiyonel problemler meydana gelebilmektedir. Hastaların 18 yaşını geçmediği (büyüme ve gelişmenin tamamen durmadığı) durumlarda implant tedavisi de mümkün olmadığı için erken yaşta diş eksikliği meydana gelebilmektedir. Bu gibi durumlarda ototransplantasyon hem ekonomik olması hem de kemik gelişiminin sorun teşkil etmemesiyle iyi bir tercih olabilmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Ototransplantasyon Ne Kadar Başarılı?

Mendes ve Rocha, 2004 yılında yayınladıkları vaka raporunda, 16 ve 17 yaşlarındaki iki hastaya çekim endikasyonu konmuş 1. molar dişlerin yerine kök gelişimleri devam etmekte olan 3. molar dişlerini tranplante etmişlerdir. Kök gelişimleri devam etmekte olan 3. molar dişlerinin köklerinin transplante edildikleri yerde rejenere olması hedeflenmiş ve başarılı olmuşlardır. Yu ve ark. 2017 yılında yayınladıkları vaka serisinde 65 dişi ototransplante etmişlerdir. 7-13 yıllık takipleri sonucunda %90’ın üzerinde başarı bildirmişlerdir. Andreason da 2004 yılında küçük azı dişlerin ön bölgeye transplantasyonlarının 13 yıllık takipte %95 oranında başarılı olduğunu rapor etmiştir.

Bu oranlara bakıldığında 5 yıllık takipte ototransplantasyonların, Jung ve arkadaşlarının implantlar için belirttiği %96’lık sağ kalım yüzdesine benzer bir sağ kalımı çok daha maliyetsiz olarak sağladıkları görülmektedir.

Ototransplantasyon Nasıl Uygulanır?

Prosedürün uygulanmasına alıcı sahadaki dişin çekilmesiyle başlanır. Donör sahadan da dişin çekilmesi ve alıcı sahanın donör dişe göre uyumlanması ve dişin alıcı bölgeye sabitlenmesiyle ilk aşama tamamlanmış olur. Prosedür kontrol seansları ve gerekli görülmesi durumunda dişe kanal tedavisi uygulanmasıyla son bulur. Prosedürdeki en önemli aşama, transplante edilecek dişin çekilmesi ve yerleştirilmesi arasında geçen süre olarak düşünülmektedir. Dişin yerleştirileceği alanın dişe göre uyumlandırılması bazen çok uzun sürmekte ve tedavinin başarısını düşürmektedir. Bu noktada tomografi ve 3 boyutlu yazıcılar devreye girmektedir.

Jop P. Verweij ve arkadaşları 2017 yılında yayınladıkları vaka raporunda 3 boyutlu yazıcıların ve tomografinin kullanımını vaka üzerinde sunmuştur. Transplante edilecek olan 3. molar dişin tomografi sayesinde modellemesi yapılmış ve 3 boyutlu yazıcıdan çıktısı alınmıştır. Bu model 3. molar dişin çekilmesinden önce alıcı sahanın donör dişe göre uyumlanmasını sağlanmış ve çekilen 3. molar diş hiç vakit kaybedilmeden alıcı sahaya sabitlenmiştir. Böylece donör diş olabilecek en kısa sürede transplante edilmiştir.

3 Boyutlu Yazıcıyla Üretilmiş Model Dişler
3 Boyutlu Yazıcıyla Üretilmiş Model Dişler
Science Direct
3 Boyutlu Yazıcı İle Üretilmiş Model Diş ve Donör Diş
3 Boyutlu Yazıcı İle Üretilmiş Model Diş ve Donör Diş
Science Direct

Bize, otla beslenen 6 milyon yıl önceki atalarımızdan miras olan 20’lik dişlerimiz evrimsel süreçte körelmiş olsalar da günümüzde belirli koşullar sağlandığı takdirde, çekilmesi gereken veya çekilmiş dişlerimizin yerine transplante edilebilmekte ve implant gibi modern tedavilere alternatif olmaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • İnanılmaz 7
  • Umut Verici! 5
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 11/08/2022 10:52:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8780

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kanser
Kadın
Elektromanyetizma
Böcek Bilimi
Sars
Kimya
Kuyrukluyıldız
Buz
Sağlık Personeli
Deprem
Cinsellik Araştırmaları
Su
Öğrenme
Hızlı
Hareket
Evrenin Genişlemesi
Anksiyete
Zeka
Cinsel Seçilim
Matematik
Test
Kırmızı
Oyun
Jinekoloji
Onkoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.