Bu Reklamı Kapat

Otofajik Hücre Ölümünün, Lösemi Tedavisinde İlaç Başarısını Etkileyebildiğini Gösterdik!

Otofajik Hücre Ölümünün, Lösemi Tedavisinde İlaç Başarısını Etkileyebildiğini Gösterdik!
Lösemi hastası küçük Xavier
Healthing
Bu Reklamı Kapat
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
887 Okunma Sayısı
Notlarım
Bu Reklamı Kapat

Günümüzdeki hücre biyolojisi çalışmalarının -bilgisayar temelli analizler dışında- büyük çoğunluğu, laboratuvar koşullarında yapılmaktadır. Ben, Dokuz Eylül Üniversitesi'ndeki İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi'nde çalışan bir araştırmacıyım ve burada okuyacağınız; ben ve ekibim tarafından yapılan bir araştırmanın sonuçlarıdır. Çalışmamızda, lösemi (kan kanseri) hastalığının belli bir tipinde kullanılan ilaçlara karşı gelişen hücre ölümünün takibi, yeri ve önemini inceledik. Burada, Molecular Biology dergisinde yayınlanan çalışmamızın sonuçlarını sizlerle paylaşacağım

Hücre ölümü, hücre biyolojisi ve moleküler biyoloji alanlarında sıklıkla çalışılan bir konudur. Hücre ölümünün dış etmenlere bağlı olarak (yanma gibi) olması ya da bazı uyaranlara yanıt oluşturarak basamaklı olarak (programlı) gerçekleşmesi mümkündür. Nekroz, apoptoz, nekroptoz, otofaji vb. isimlerle anılan ve moleküler düzeyde araştırılan birçok hücresel ölüm çeşidi vardır. Bu araştırmaların önemi, genel hücre biyolojisi bilgimizi artırmanın yanında, bugün kanser gibi hücre çoğalmasının kontrol edilemediği hastalıklarda tedavi hedefi olarak kullanılmasıdır. Tedavilerin asıl amacı aşırı ve kontrolsüz çoğalan hücreleri durdurmak ve mümkünse ortadan kaldırmak olduğundan, hücre ölümü araştırmaları tıp çalışmalarında önemlidir.

Lösemide Hücre Ölümünün Etkisi Var mı?

Bu yazıda ele alacağımız makalemiz, genellikle yetişkinlerde görülen ve diğer lösemi tiplerine göre daha yavaş ilerleyen kronik myeloid lösemi ile ilgilidir.[1], [5] Makalede yoğunlaştığımız hücre ölümü tipi otofaji (İng: "autophagy") olarak bilinen bir ölüm türüdür. Otofaji, "kendi kendini" (auto) ve "yeme" (phagy) anlamına gelen kelimelerden türetilmiştir ve gerçekten de hücrenin kendi kaynaklarını bitene kadar tüketerek öldürdüğü bir durumdur. Öte yandan bu olay, hücreye son bir hayatta kalma şansı tanır.[7]

Bu Reklamı Kapat

Makalemiz için seçtiğimiz başlıkta da yer verdiğimiz "imatinib", lösemide hücreleri öldürebilen bir ilaçtır.[6] İmatinib, çoğu hastayı tedavi edebilmesine rağmen bazı hastalar bu ilaca cevap vermemekte, yani bazı hastaların kanserli hücreleri ölmemektedir. Biz bu duruma "ilaç direnci" diyoruz. Bu çalışmada, bahsi geçen ilacın, dirençli yani ölmeyen hücrelerde otofaji ölümünü nasıl etkilediği incelenmiş, ilaçların işe yaramadığı hastalardaki hücresel düzeyde bilinmeyenler anlaşılmaya çalışılmıştır.

Araştırmada laboratuvar ortamında çoğaltılabilen kanser hücreleri kullanılmıştır. Kanser hücrelerine belirli dozlarda ilaç verilmiş, daha sonra ilaç yanıtları hücre ölümüne özgü bazı moleküler belirteçlerin tespit edilmesiyle incelenmiştir.

Otofaji ile ilgili moleküler belirteçlerin analizi
Otofaji ile ilgili moleküler belirteçlerin analizi
Journal of Molecular Biology

Yukarıda görmüş olduğunuz analizler, "otofaji" olarak adlandırdığımız hücre ölümüne dair yaptığımız bir kısım deney sonuçlarının bilgisayar ortamında görselleştirilmiş halidir. K562 olarak yazılan örnekler ilaçla ölen hassas kanser hücreleri, K562-IR olarak yazılan örnekler ise ilaçla ölmeyen/dirençli kanser hücreleridir. (a), (c) ve (d) bölümündeki deney sonuçları, hücrelerden elde ettiğimiz proteinlerin hücrelerdeki farklı miktarlarını ölçmeye yarayan bir teknikle elde edilmiştir. Şekillerdeki "kDa" ifadesi, protein büyüklüğünü ifade eden "kilodalton"dur. Şekilde görülen LC3-I, LC3-II, p62, Beclin, mTOR ifadeleri, otofaji biyolojisinde rol oynayan proteinlerin isimleridir ve bizim deney gruplarımızdaki miktarları birbirleri arasında karşılaştırılmıştır. (b) bölümündeki görsel ise, hücre parlaklığını ölçen bir teknik kullanılarak elde edilmiş sayıların grafik haline getirilmiş şeklidir. Burada hassas hücrelerde ilaçla birlikte otofaji görüldüğü (soldan ikinci kolon) ancak dirençli hücrelerde bir değişim olmadığı izlenmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Araştırmamız sonucunda, ilaçla ölmeyen (dirençli) bazı lösemi hücrelerinde otofajik ölüme dair moleküler düzeyde bir uyarılma gerçekleşmediği gözlenmiştir. Hassas (ilaçla ölen) hücrelerde otofajiye bağlı ölüm gözlenirken, dirençli hücrelerde otofaji çok daha az olmaktadır. Hastalardaki bazı hücrelerin kullanılan ilaçlara kalıcı olarak duyarsızlaştığı, ilacın lösemi hücreleri için artık bir tehdit oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, hücrelerin de tıpki doğada olduğu gibi, seçici ortama maruz kaldıklarında (buradaki seçici ortam ilacın hücreleri ölüme sürüklemesidir) daha güçlü donanıma sahip olanlarının hayatta kalmasını sağlamasından ortaya çıkmış olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuç

Burada okuduğunuz makale özeti, her gün bilim insanları tarafından yayınlanan yüzlerce araştırma makalesinden yalnızca biridir. Görüldüğü gibi bir araştırmanın yayınlanması önce bir merak sorusu sorulması, daha sonra laboratuvar çalışması için gerekli malzeme ve ortamın oluşturulması, ortaya çıkan veriler güvenilir olduktan sonra başkalarının da anlayacağı şekilde görselleştirilmesi, mevcut bilgilerimize göre yorumlanması ve diğer bilim insanlarıyla paylaşılması için yazıya dökülmesi yollarından geçer.

doi: 10.47023/ea.bilim.11197

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ S. Baykal-Köse, et al. (2021). Autophagy Does Not Contribute To Tki Response In A Imatinib-Resistant Chronic Myeloid Leukemia Cell Line. Molecular Biology, sf: 573-579. doi: 10.1134/S0026893321030043. | Arşiv Bağlantısı
  • G. K. Polat. Programlı Hücre Ölümü: Apoptosis (Apoptoz) Nedir? Canlılar Neden Hücrelerini Bilerek Öldürürler?. (17 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • G. Özata. Yükselen Zümrüdüanka Yolağı: Programlı Hücre Ölümü (Apoptoz) Ile Organ Yenilenmesini (Rejenerasyon) Birbirine Bağlayan Eşsiz Yolak!. (16 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • A. Recep. Non-Apoptotik Hücre Ölümü Mekanizmaları: Nekroz Nedir? Hücreleri Öldüren Patolojik Süreçler Nelerdir?. (26 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • ^ www.thd.org.tr. Türk Hematoloji Derneği. Alındığı Tarih: 29 Kasım 2021. Alındığı Yer: www.thd.org.tr | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Wikipedia. Imatinib. (27 Ekim 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Glick, et al. (2010). Autophagy: Cellular And Molecular Mechanisms. The Journal of pathology, sf: 3. doi: 10.1002/path.2697. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/01/2022 01:47:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11197

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Beslenme Biçimi
Sağlık Bakanlığı
Homeostasis
Yayılım
Mikoloji
Boyut
Grip
Psikiyatri
Analiz
Yüz
Astrofotoğrafçılık
Köpekler
Sars Virüsü
Sahtebilim
Savunma
Güneş
Mars
Sağlık
Filogenetik
Entomoloji
Fosil
Kanser
Tardigrad
Antikor
Yılan
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et