Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Orta Dünya'dan Değerli Bir Vaka: Yüzüklerin Efendisi'nin Smeagol/Gollum Karakterinin Tıbbi Analizi

Tolkien'in Gollum'unun akıl sağlığı kesinlikle yerinde değildi. Ama Gollum'un hastalığı fiziksel mi, yoksa zihnen mi? Büyücü Gandalf bize geçmişle ilgili bilgi veriyor.

Orta Dünya'dan Değerli Bir Vaka: Yüzüklerin Efendisi'nin Smeagol/Gollum Karakterinin Tıbbi Analizi ArtStation
5 dakika
40,061
  • Psikiyatri
  • Epik Fantezi

Sméagol (Gollum) 587 yaşında, bekar ve yeri yurdu olmayan hobbit türü bir erkektir. “Tek yüzük”ten başka bir şey düşünmeyen ve giderek daha saldırganlaşan, antisosyal davranışlara sahip bir karakter olarak anlatılmıştır.

Büyükannesi nehir halkı topluluğunda bilge bir kadın olan Sméagol, varlıklı ve nüfuz sahibi bir aileden gelir. Sméagol’ün doğumu ve eğitimi hakkında bilgi verilmemiştir. Kindar bir kişiliğe sahip olan Sméagol’ün tek arkadaşı, yüzüğü ondan çaldıktan sonra öldürdüğü Deagol’dür. Bu olay, Sméagol’ün hayatını değiştirir; yüzük onun görünmez olmasını ve konuşulanları gizlice dinlemesini sağlar. Yaptıklarından dehşete düşen ailesi ve halkı, onun bir hırsız ve katil olduğuna inanarak Sméagol’ü kovup dumanlı dağlarda yalnız bir yaşama mahkum eder. Sméagol, elinde bir tek yüzükle yapayalnız uzun yıllar yaşar ve dış dünyadaki her şeyden nefret etmeye başlar; güneşten, aydan, rüzgardan bile nefret eder. Sadece çiğ balık ve canlı hayvanları yiyerek beslenir. Sonunda Sméagol, daha şiddet eğilimli bir kişiliğe bürünerek Gollum’a dönüşür. Gollum 25 yaşındayken* yüzük, Bilbo Baggins tarafından çalınır. Bu olaydan sonra Gollum’un saplantı halinde tek bir düşüncesi vardır: yüzüğü geri almak, gerekirse şiddet kullanarak.

Bu Reklamı Kapat

Adli geçmişinde Deagol cinayeti ve Samwise Gamgee cinayet teşebbüsü yer alır. Ergenliğinde birçok genç hobbit gibi "pipoyla ot" içse de madde bağımlılığı geçmişi yoktur. Sméagol, çocukluğuna ait anıların birçoğunu unutmuştur, hastalık öncesindeki kişiliğiyle ilgili tamamlayıcı bilgimiz sınırlıdır. Yüzüğü ele geçirmeden önce meraklı ama tuhaf ilgileri olan bir çocuktur; zarar vermekten ve köklerini bulmak için ağaç diplerini kazımak gibi toplum dışı aktivitelerden hoşlanır. Kendinden, bayat çiğ balıktan ve "hobbitlerler"den (İng: "hobbitses") hoşlanmaz.

Aklî Durum Muayenesi

Genel muayene sonuçlarına göre Gollum az saçlı, iri gözlü, solgun, bir deri bir kemik kalmış bir hobbittir: "Sinsice hareket eden, derbeder, çirkin bir yaratık." Hırpani bir görünümü ve üstünde sadece yırtık pırtık bir peştamal vardır. Sürünme veya zıplama gibi hayvan davranışları sergiler. Subjektif olarak kendisini üzgün hissettiği ve "değerlisi"ne tekrar kavuşmak için sabırsızlandığı halde klinik depresyon belirtileri göstermez. Objektif olarak duygusal açıdan kararsızdır, yüzükten bahsederken gergin ve asabi olur. Konuşması anormaldir, "evet, evet, evet" veya "Gollum, Gollum" gibi bazı sözcükleri tekrar eder, sesler çıkarır. Tolkien, Hobbit adlı kitabında, Gollum’un dumanlı dağlarda yalnız başına geçirdiği uzun yıllar hakkında şöyle yazar: "Konuşacak başka kimsesi hiç olmadığından hep kendi kendine konuşurdu."

Bu Reklamı Kapat

Düşünce biçiminde bozukluk yoktur. "Oyunbazcı" (İng: "triksy") veya "hobbitlerler" (İng: "hobbitses") gibi uydurma sözcükler kullanır. Gollum nihilistik düşünceler sergiler ve kendisinin katil, yalancı ve hırsız olduğuna inanır; aslında bunda biraz gerçeklik payı olsa da çok az suçluluk ve pişmanlık duygusu gösterir. Yüzükten başka bir şey düşünmez ve ona sahip olmayı delicesine arzular. Saplantılı düşünceleri vardır, ancak yüzük için her şeyi yapabileceği halde zorlantılı değildir. Yüzüğün halihazırdaki sahibi Frodo’ya karşı düşmanca davranır. Sauron’la ("göz hep izliyor") ve Samwise Gamgee’yle ("şişko hobbit… o bilir") ilgili paranoid düşüncelere kapılır. Gollum yüzüğe uzun süredir dokunamadığı için düşüncelerini ve hareketlerini kontrol etmekte zorlanır. Yüzüğün yakınlarındayken Gandalf ve Frodo da benzer semptomlar gösterdiklerinden bu bedensel hareketsizliği/edilginliği yüzüğe bağlayabiliriz. Kişilik bölünmesi özellikleri görürüz. Sméagol bölünmüş kişilik sergilemişti, şimdi de Gollum aynı şeyi yaşar.

Hiçbir şekilde bilişsel yetersizlik emaresi göstermez. Kendi durumunun iç yüzünü anlamamakla birlikte Gollum- Sméagol ayrışmasının farkındadır.

Tanı

Birkaç ayırıcı tanı göz önünde bulundurulmalıdır, önce semptomların organik nedenlerini bertaraf etmeliyiz. Gollum’un semptomları uzun süredir devam ettiğinden beyin tümörü gibi yer işgal eden bir lezyon olması olası değildir. Gollum’un diyeti sadece çiğ balıktan oluşup son derece sınırlıdır. B-12 vitamini eksikliği asabiyet, sanrı ve paranoyaya neden olabilir. İştah azlığı, saç dökülmesi ve kilo kaybı demir eksikliği anemisiyle ilişkili olabilir. Aşırı dikkat artımı gözlenmiş olup uyku ihtiyacı yoktur. Bu durum, gözlerinin dışarı doğru fazlasıyla çıkıntılı olması ve kilo kaybı yaşamasıyla birlikte değerlendirildiğinde hipertroidizmi düşündürmektedir. Gollum’un gün ışığından hoşlanmaması, porfirya hastalığında görülen ışığa hassasiyetten (fotosensitiviteden) kaynaklanabilir. Ataklar açlık nedeniyle tetiklenebilir ve paranoid psikoz eşliğinde olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnternette yapılan bir arama sonucunda, Gollum’un "ruhsal bozukluğu"nu inceleyen 1300’ün üzerinde site bulunmuştur. Rastgele seçilmiş 30 tıp öğrencisine Gollum’un ruhsal bir bozukluğu olup olmadığı hakkındaki düşüncelerini sorduk. Şizofreni en sık görülen tanıydı (25 öğrenci), bu tanıyı çoklu kişilik bozukluğu (üç) izliyordu. Ön değerlendirmede şizofreni makul bir tanı gibi görünmektedir. Bununla birlikte o dönemdeki kültür bağlamında olası değildir. Sanrılar, hastanın kültürüne uymayan, düzmece, sarsılmaz inançlardır. Orta Dünya’da yüzüğün gücü gerçektir. Gollum’un yaşadığı hareketsizlik/edilginlik olgusu yüzükten kaynaklanır ve bu semptomlar yüzüğe sahip olan tüm bireylerde görülür. Gollum, şizofreni tanısı için ICD-10 kriterlerini karşılamamaktadır.

Gollum ve Sméagol şeklinde iki kişiliğin bulunması, çoklu kişilik bozukluğu olasılığını artırmaktadır. Bu hastalıkta, bir kişilik diğeri tarafından baskılanır, iki kişilik de diğerinin varlığının farkında değildir. Halbuki Gollum ve Sméagol birlikte var olabilirler, birbirleriyle konuşabilirler ve diğerinin varlığının farkındadırlar.

Gollum, çocukluğundan itibaren var olan ve inatçı bir hastalık seyri gösteren yaygın uyumsuz davranışlar sergilemektedir. Tuhaf ilgi alanları ve kindar davranışları, arkadaşlık kurmasını zorlaştırmış ve çevresindekilerde sıkıntılara yol açmıştır. Gollum, şizoid kişilik bozukluğu (ICD F60.1) için dokuz kriterden yedisini karşılamaktadır. Gollum’un sorunlarına ad koymamız gerekirse bunun en olası tanı olduğuna inanıyoruz.

* Okurlarımızdan gelen geri bildirimler ışığında, çevirisini yaptığımız makalede Gollum'un yaşıyla ilgili bir hata olduğunu düşünüyoruz. Yüzük Bilbo Baggins tarafından çalındığında Gollum 511 yaşındaydı, 25 değil. Konuyla ilgili olarak makalenin yazarlarına ulaştık; doğrulattıktan sonra düzeltme yayınlatmaya çalışacağız. Bu mühim konunun takipçisi olarak, Orta Dünya'nın kadim bilgilerinin bu şekilde bilim dergilerince pespaye edilmesine izin vermeyeceğiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 37
  • Muhteşem! 22
  • Merak Uyandırıcı! 17
  • İnanılmaz 15
  • Bilim Budur! 12
  • Güldürdü 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: BMJ | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 11:30:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7785

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Buz
Diş Gelişimi
Çiçek
Plastik
Karar
Skeptisizm
Hasta
Siyah
Spor
Tüy
Balık Çeşitliliği
Mantar
Metabolizma
Entomoloji
Tarih
Görüş
Molekül
Solunum
Ağrı
Uçak
Gıda
Bilim
Kitap
İntihar
Canlı Cansız
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.