Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Orta Dünya'dan Değerli Bir Vaka: Yüzüklerin Efendisi'nin Smeagol/Gollum Karakterinin Tıbbi Analizi

Tolkien'in Gollum'unun akıl sağlığı kesinlikle yerinde değildi. Ama Gollum'un hastalığı fiziksel mi, yoksa zihnen mi? Büyücü Gandalf bize geçmişle ilgili bilgi veriyor.

Orta Dünya'dan Değerli Bir Vaka: Yüzüklerin Efendisi'nin Smeagol/Gollum Karakterinin Tıbbi Analizi ArtStation
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, BMJ isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Sméagol (Gollum) 587 yaşında, bekar ve yeri yurdu olmayan hobbit türü bir erkektir. “Tek yüzük”ten başka bir şey düşünmeyen ve giderek daha saldırganlaşan, antisosyal davranışlara sahip bir karakter olarak anlatılmıştır.

Büyükannesi nehir halkı topluluğunda bilge bir kadın olan Sméagol, varlıklı ve nüfuz sahibi bir aileden gelir. Sméagol’ün doğumu ve eğitimi hakkında bilgi verilmemiştir. Kindar bir kişiliğe sahip olan Sméagol’ün tek arkadaşı, yüzüğü ondan çaldıktan sonra öldürdüğü Deagol’dür. Bu olay, Sméagol’ün hayatını değiştirir; yüzük onun görünmez olmasını ve konuşulanları gizlice dinlemesini sağlar. Yaptıklarından dehşete düşen ailesi ve halkı, onun bir hırsız ve katil olduğuna inanarak Sméagol’ü kovup dumanlı dağlarda yalnız bir yaşama mahkum eder. Sméagol, elinde bir tek yüzükle yapayalnız uzun yıllar yaşar ve dış dünyadaki her şeyden nefret etmeye başlar; güneşten, aydan, rüzgardan bile nefret eder. Sadece çiğ balık ve canlı hayvanları yiyerek beslenir. Sonunda Sméagol, daha şiddet eğilimli bir kişiliğe bürünerek Gollum’a dönüşür. Gollum 25 yaşındayken* yüzük, Bilbo Baggins tarafından çalınır. Bu olaydan sonra Gollum’un saplantı halinde tek bir düşüncesi vardır: yüzüğü geri almak, gerekirse şiddet kullanarak.

Adli geçmişinde Deagol cinayeti ve Samwise Gamgee cinayet teşebbüsü yer alır. Ergenliğinde birçok genç hobbit gibi "pipoyla ot" içse de madde bağımlılığı geçmişi yoktur. Sméagol, çocukluğuna ait anıların birçoğunu unutmuştur, hastalık öncesindeki kişiliğiyle ilgili tamamlayıcı bilgimiz sınırlıdır. Yüzüğü ele geçirmeden önce meraklı ama tuhaf ilgileri olan bir çocuktur; zarar vermekten ve köklerini bulmak için ağaç diplerini kazımak gibi toplum dışı aktivitelerden hoşlanır. Kendinden, bayat çiğ balıktan ve "hobbitlerler"den (İng: "hobbitses") hoşlanmaz.

Aklî Durum Muayenesi

Genel muayene sonuçlarına göre Gollum az saçlı, iri gözlü, solgun, bir deri bir kemik kalmış bir hobbittir: "Sinsice hareket eden, derbeder, çirkin bir yaratık." Hırpani bir görünümü ve üstünde sadece yırtık pırtık bir peştamal vardır. Sürünme veya zıplama gibi hayvan davranışları sergiler. Subjektif olarak kendisini üzgün hissettiği ve "değerlisi"ne tekrar kavuşmak için sabırsızlandığı halde klinik depresyon belirtileri göstermez. Objektif olarak duygusal açıdan kararsızdır, yüzükten bahsederken gergin ve asabi olur. Konuşması anormaldir, "evet, evet, evet" veya "Gollum, Gollum" gibi bazı sözcükleri tekrar eder, sesler çıkarır. Tolkien, Hobbit adlı kitabında, Gollum’un dumanlı dağlarda yalnız başına geçirdiği uzun yıllar hakkında şöyle yazar: "Konuşacak başka kimsesi hiç olmadığından hep kendi kendine konuşurdu."

Düşünce biçiminde bozukluk yoktur. "Oyunbazcı" (İng: "triksy") veya "hobbitlerler" (İng: "hobbitses") gibi uydurma sözcükler kullanır. Gollum nihilistik düşünceler sergiler ve kendisinin katil, yalancı ve hırsız olduğuna inanır; aslında bunda biraz gerçeklik payı olsa da çok az suçluluk ve pişmanlık duygusu gösterir. Yüzükten başka bir şey düşünmez ve ona sahip olmayı delicesine arzular. Saplantılı düşünceleri vardır, ancak yüzük için her şeyi yapabileceği halde zorlantılı değildir. Yüzüğün halihazırdaki sahibi Frodo’ya karşı düşmanca davranır. Sauron’la ("göz hep izliyor") ve Samwise Gamgee’yle ("şişko hobbit… o bilir") ilgili paranoid düşüncelere kapılır. Gollum yüzüğe uzun süredir dokunamadığı için düşüncelerini ve hareketlerini kontrol etmekte zorlanır. Yüzüğün yakınlarındayken Gandalf ve Frodo da benzer semptomlar gösterdiklerinden bu bedensel hareketsizliği/edilginliği yüzüğe bağlayabiliriz. Kişilik bölünmesi özellikleri görürüz. Sméagol bölünmüş kişilik sergilemişti, şimdi de Gollum aynı şeyi yaşar.

Hiçbir şekilde bilişsel yetersizlik emaresi göstermez. Kendi durumunun iç yüzünü anlamamakla birlikte Gollum- Sméagol ayrışmasının farkındadır.

Tanı

Birkaç ayırıcı tanı göz önünde bulundurulmalıdır, önce semptomların organik nedenlerini bertaraf etmeliyiz. Gollum’un semptomları uzun süredir devam ettiğinden beyin tümörü gibi yer işgal eden bir lezyon olması olası değildir. Gollum’un diyeti sadece çiğ balıktan oluşup son derece sınırlıdır. B-12 vitamini eksikliği asabiyet, sanrı ve paranoyaya neden olabilir. İştah azlığı, saç dökülmesi ve kilo kaybı demir eksikliği anemisiyle ilişkili olabilir. Aşırı dikkat artımı gözlenmiş olup uyku ihtiyacı yoktur. Bu durum, gözlerinin dışarı doğru fazlasıyla çıkıntılı olması ve kilo kaybı yaşamasıyla birlikte değerlendirildiğinde hipertroidizmi düşündürmektedir. Gollum’un gün ışığından hoşlanmaması, porfirya hastalığında görülen ışığa hassasiyetten (fotosensitiviteden) kaynaklanabilir. Ataklar açlık nedeniyle tetiklenebilir ve paranoid psikoz eşliğinde olabilir.

İnternette yapılan bir arama sonucunda, Gollum’un "ruhsal bozukluğu"nu inceleyen 1300’ün üzerinde site bulunmuştur. Rastgele seçilmiş 30 tıp öğrencisine Gollum’un ruhsal bir bozukluğu olup olmadığı hakkındaki düşüncelerini sorduk. Şizofreni en sık görülen tanıydı (25 öğrenci), bu tanıyı çoklu kişilik bozukluğu (üç) izliyordu. Ön değerlendirmede şizofreni makul bir tanı gibi görünmektedir. Bununla birlikte o dönemdeki kültür bağlamında olası değildir. Sanrılar, hastanın kültürüne uymayan, düzmece, sarsılmaz inançlardır. Orta Dünya’da yüzüğün gücü gerçektir. Gollum’un yaşadığı hareketsizlik/edilginlik olgusu yüzükten kaynaklanır ve bu semptomlar yüzüğe sahip olan tüm bireylerde görülür. Gollum, şizofreni tanısı için ICD-10 kriterlerini karşılamamaktadır.

Gollum ve Sméagol şeklinde iki kişiliğin bulunması, çoklu kişilik bozukluğu olasılığını artırmaktadır. Bu hastalıkta, bir kişilik diğeri tarafından baskılanır, iki kişilik de diğerinin varlığının farkında değildir. Halbuki Gollum ve Sméagol birlikte var olabilirler, birbirleriyle konuşabilirler ve diğerinin varlığının farkındadırlar.

Gollum, çocukluğundan itibaren var olan ve inatçı bir hastalık seyri gösteren yaygın uyumsuz davranışlar sergilemektedir. Tuhaf ilgi alanları ve kindar davranışları, arkadaşlık kurmasını zorlaştırmış ve çevresindekilerde sıkıntılara yol açmıştır. Gollum, şizoid kişilik bozukluğu (ICD F60.1) için dokuz kriterden yedisini karşılamaktadır. Gollum’un sorunlarına ad koymamız gerekirse bunun en olası tanı olduğuna inanıyoruz.

* Okurlarımızdan gelen geri bildirimler ışığında, çevirisini yaptığımız makalede Gollum'un yaşıyla ilgili bir hata olduğunu düşünüyoruz. Yüzük Bilbo Baggins tarafından çalındığında Gollum 511 yaşındaydı, 25 değil. Konuyla ilgili olarak makalenin yazarlarına ulaştık; doğrulattıktan sonra düzeltme yayınlatmaya çalışacağız. Bu mühim konunun takipçisi olarak, Orta Dünya'nın kadim bilgilerinin bu şekilde bilim dergilerince pespaye edilmesine izin vermeyeceğiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • Muhteşem! 18
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Bilim Budur! 11
  • İnanılmaz 11
  • Güldürdü 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Üzücü! 2
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: BMJ | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 01:34:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7785

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Davranış
Enerji
İnsanlık
Beyin
Matematik
Normal Doğum
Bakteriler
Klinik Mikrobiyoloji
Olasılık
Doğal
Uzay
Uçma
Endokrin Sistemi
Yumurtalık
Bilim İnsanı
Haber
Yok Oluş
İnsanlar
İklim Değişikliği
Kuantum Fiziği
Su Ayısı
Kedi
Genler
Madde
Uzaylı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Burjuvazinin bilim insanları, teorilerinin tanrıya veya para sahiplerine tehlike arz etmediğinden emin olurlar.”
Georgi Plekhanoff
Geri Bildirim Gönder