Orta Doğulular Domuz Tüketimini Neden Bıraktı?

Orta Doğulular Domuz Tüketimini Neden Bıraktı? NatGeo Kids
Yazar Adam Thake
3 dakika
87,180 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Domuzların uzun ve çoğunlukla az anlaşılabilen bir hikayeleri vardır. Oldukça iyi bir protein kaynağı olarak domuz, dünyanın bir çok bölgesinde binlerce yıldır insanlar için çok yararlı bir hayvan olmuştur. Orta Doğu’daki tüketimi ise çok karmaşık bir hikayedir. Yeni bir araştırma, bu karmaşık tarihi keşfetmeyi amaçlıyor.

Kelsey Arkeoloji Müzesi’nden ve Michigan Üniversitesi’nden Richard W. Redding, arkeolojik hayvan kemikleri konusunda uzmandır. Daha önce, insanların kültürel evrimi sürecinde yaşamlarını sürdürme alışkanlıkları üzerine, özel olarak da avcı-toplayıcı yaşam anlayışından daha durağan besin üretime dayalı yaşama toplumların nasıl geçiş yaptığı üzerine çalışmıştır.

Orta Doğu'da Domuz Yetiştiriciliği

Journal of Archaeological Research (Arkeolojik Araştırmalar Dergisi) isimli akademik dergide yayınlanan yeni çalışması ise, domuzların Orta Doğu’daki insanların hayatlarından neden çıktığını anlamayı amaçlamaktadır. Redding’in araştırması domuz tüketiminin yasaklanması şeklinde kendini gösteren kültürel uygulamaların arkasındaki tarihsel nedenleri anlayabilmemiz için oldukça önem taşımakta.

Yabani domuzlar, Orta Doğu’ya özgü hayvanlardı ve bölgenin tamamında görülüyorlardı. Redding şöyle yazıyor:

Reklamı Kapat

Arkeolojik faunal (hayvanlara dair) verilerden yola çıkarak, yaban domuzlarının Mısır’ın Erken Neolitik Dönemi’nde El Feyyum kentinde ve Nil Deltası’nda bulunduğunu biliyoruz.

Bu yaban domuzları yayılmış ve evcilleştirme de bunu takip etmiştir. Orta Doğu’daki ilk hayvan evcilleştirme girişimleri, günümüzden 13.000 (MÖ 11.000) yıl öncesi dönemlerde görülmeye başlandı.

Daha önceki araştırmalar, evcil domuzların Bereketli Hilal bölgesinde MÖ 5000-2000 yılları arasında oldukça yaygın olduğunu göstermiştir. Domuzlar iş hayvanı olarak kullanılamazlar, ayrıca yün veya yumurta gibi ikincil kaynaklara da sahip değillerdir. Domuzların MÖ 1000’li yıllara kadar bu bölgede yeniyor olduğu kesin. Bunun neden değiştiği ise bilim insanları için çözülemeyen bir bulmaca olmuştur.

Domuzların Suya Olan İhtiyacı, Orta Doğu İçin Bir Problemdi!

Orta Doğu’da domuzların tüketiminin devam etmemesiyle ilgili nedenlerden biri suya olan ihtiyaçlarıdır. Domuzlar, ter bezleriyle kendilerini soğutamamaktadırlar, bu yüzden önemli derecede su içmeye ihtiyaçları vardır. Sığır ve keçilerden çok daha fazla miktarda... Bu sürekli su ihtiyaçları hakkında Redding şöyle yazıyor:

Domuzların kurak ve yarı kurak bölgelere taşınmasını çok zor hale getirmektedir, su kaynağından su kaynağına taşınmak zorundalardır ve de bu sadece daha soğuk havalarda mümkün.
Bereketli Hilal bölgesi.
Bereketli Hilal bölgesi.

Bu çok büyük bir problem olarak görülmüyordu, nedeni ise domuzların kar amaçlı ticaretten çok hayatlarını geçindirmek için kullanıyor olmalarıydı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Redding, domuzların diğer bir evcil hayvanla yer değiştirilmiş olabileceğini öneriyor: Tavuklar.

Tavuklar, Domuzlara Karşı...

Tavuklar, domuzların tüketimini önemli ölçüde zora sokabilecek şekilde, besin ve bakım ihtiyacı konusunda çekişme içine girmişlerdir. Bu durumda, insanlar, domuzlar ve tavuklar arasında seçim yapmak zorunda kaldılar.

Tavuklar, domuzlara göre birkaç avantaja sahiplerdir. İlki, daha etkili bir protein kaynağıdır, tavuklar bir kilogram et için 3500 litre suya ihtiyaç duyarken, domuzlar ise 6000 litre suya ihtiyaç duyar. İkincisi, tavuklar yumurta üretirler, bu da domuzun sağlayamayacağı çok önemli bir ikincil kaynaktır. Üçüncü olarak, tavuklar, daha küçüktür ve 24 saat içinde tüketilebilirler, bu da sıcak havalarda büyük miktarda eti saklama ve koruma gereksinimini ortadan kaldırır. Son olarak, tavuklar göçebeler tarafından da kullanılabilir. Domuzlar da tavuklar da, sığırlar gibi sürü halinde hareket etmeseler de, tavuklar taşınabilecek kadar küçüklerdir. Redding şöyle diyor:

Bu durumlar altında, tavuk birincil protein kaynağı haline gelmiştir.

Tavuklar, Orta Doğu topluluklarına daha etkili bir protein kaynağı oldu. Domuzlar ise bu yaşam sisteminde ihtiyaç fazlası haline geldiler, ancak tam olarak kullanılmaktan vazgeçilmediler. Redding şöyle diyor:

Evet, din temelli yasaklamalara rağmen, Orta Doğu’da domuzlar hiçbir zaman tam anlamıyla yok olmamıştır.
Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 53
  • Merak Uyandırıcı! 33
  • İnanılmaz 21
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 14
  • Muhteşem! 11
  • Bilim Budur! 9
  • Güldürdü 6
  • Umut Verici! 5
  • Grrr... *@$# 5
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Üzücü! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: New Historian | Arşiv Bağlantısı
  • A. S. Thake. New Research Reveals Why Pig-Use In Middle East Declined. (16 Mart 2016). Alındığı Tarih: 07 Temmuz 2018. Alındığı Yer: New Historian | Arşiv Bağlantısı
  • R. W. Redding. (2018). The Pig And The Chicken In The Middle East: Modeling Human Subsistence Behavior In The Archaeological Record Using Historical And Animal Husbandry Data. 13/03/2016, sf: 325–368. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2021 17:55:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7036

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Solunum
Astronomi
Sayı
Tarım
Cinsel Seçilim
Çeviri
Diyet
Nörobilim
Eşey
Halk Sağlığı
Hormon
Balık
Savunma
Sars
Sosyal Medya
Kimya Tarihi
Kimyasal Evrim
Ana Bulaşma Mekanizması
Enfeksiyon
Eğilim
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kültür
Eşeyli Üreme
Farmakoloji
Manyetik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın