Orta Çağ'da Herkes Dünya'nın Düz Olduğuna Mı İnanıyordu?

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Orta Çağ'da Dünya'nın düz olduğuna inanılırdı. Hatta o yüzden Kristof Kolomb'un yapmaya çalıştığı seyahatin sonucunda Dünya'nın kenarından düşeceğinden korkuluyordu. Avrupalı bilim insanları Kolomb'un gezisinin başarısı sayesinde Dünya'nın düz olmadığını, yuvarlak olduğunu anladılar.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

Orta Çağ'da herkesin Dünya'nın düz olduğuna inandığı fikri 19. yüzyılda türemiş bir uydurma bilgidir. Avrupa haricinde, özellikle İslam coğrafyasından edinilen metinlerde Orta Çağ'da Dünya'nın şekline yönelik hakim görüşün "yuvarlak Dünya" olduğu rahatlıkla anlaşılmaktadır. Düz dünya inancı büyük oranda Avrupalılarla sınırlı olan ve oldukça kısa bir süre hakim olan bir fikirdir. Hatta Avrupa'daki filozoflar ve akademisyenler arasında da hiçbir zaman "Düz Dünya" fikri kabul görmemiştir; sadece halk arasında kısmen yaygın olan bir inanış olarak kalmıştır. Ancak sanki Orta Çağ'da sürekli ve tüm Dünya çapında, bilim insanlarını da kapsayacak şekilde inanılan bir fikirmiş gibi lanse edilmektedir.

İddianın Kökeni

1991 yılında yazdığı "Düz Dünya'yı İcat Etmek" başlıklı kitabında Kaliforniya Üniversitesi eski profesörlerinden Jeffrey Burton Russell, Orta Çağ'da herkesin düz Dünya'ya inandığı fikrinin 1800'lü yılların yazarları olan Washington Irving ve Antoinne-Jean Letronne tarafından uydurulduğunu belirtmektedir. 1828 yılında Irving tarafından yazılan "Kristof Kolomb'un Yaşamı ve Gezileri" başlıklı bir kitap bir biyografi dilinde yazıldıysa da, çoğu kurgudan ibarettir. İlk defa bu kitapta Avrupalılar'ın Kolomb'un gezileri sayesinde Dünya'nın yuvarlak olduğunu fark ettikleri anlatılmaktadır. Bu, uydurma bir iddiadır ve hiçbir bilimsel ve tarihi dayanağı yoktur. Benzer şekilde, Letronne tarafından yazılan kitaplarda Hristiyanlar'ın hepsinin Dünya'nın düz olduğuna inandığı yazılır. Bu neredeyse tamamen hatalı olmasına rağmen Letronne, çok miktarda atıf almıştır.

Bilgiler

Dünya'nın yuvarlak olduğuna dair ilk fikirlere Milattan Önce 6. Yüzyıl'da Pisagor'un yazıtlarında rastlıyoruz. Sonrasında ise Aristo ve Öklid'in de bundan bahsettiğini görüyoruz. Batlamyus (Ptolemy), Kolomb'un denize açılmasından 1300 sene önce, Roma İmparatorluğu'nun en ihtişamlı olduğu dönemlerde yazdığı Coğrafya isimli kitabında, Dünya'nın yuvarlak olduğunun yaygın olarak kabul edilen bir gerçek olduğunu yazmaktadır.

Orta Çağ'ın başlangıcında özellikle Avrupa'daki birçok insanın düz bir Dünya üzerinde yaşadığımıza inandığı doğrudur. Ancak bu, Avrupa'nın sorunuydu. Bu dönemde İslam alimleri, Yunanlılardan aldıkları bilgileri koruyup geliştirmeleri sayesinde Dünya'nın yuvarlaklığına dair çok kapsamlı bilgilere sahipti ve Dünya'nın düzlüğünden söz etmiyorlardı bile. Zaten Avrupa da, Orta Çağ'ın ortalarında İslam bilimine yetişti ve geçmeyi başardı. Böylece Avrupa'da da Dünya'nın düzlüğüne inanan pek kimse kalmadı.

Avrupa'danın Orta Çağ'dan kalma metinlerinde bile her zaman düz Dünya görüşüne rastlanmamaktadır. Örneğin 1200 ila 1500 yılları arasında yazılan üniversite kitaplarında Dünya'nın bir küre şeklinde olduğu açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla bu düz Dünya fikri, Orta Çağ Avrupası'nda bile akademide kabul gören bir görüş olmamıştır. 1995 yılında Stanford Üniversitesi matematik ayrıcalıklı profesörü Robert Osserman, yazdığı"Evrenin Şiiri: Kozmos'un Matematiksel Bir İncelemesi" başlıklı kitabında, Kolomb'un "Dünya'nın kenarından düşmek" gibi bir endişesi asla olmadığını açıkça belirtmektedir.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Ana Görsel Kaynağı: io9

Vahşi Bir Çiçekten, Evlerimizdeki Lahanaya: Yapay Seçilim

Köpekbalıkları, Virüslerle Mücadelemizde Bize Yardım Edebilir!

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim