Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Niyobyum

Niyobyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Niyobyum
Niyobyum kristali
Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
153 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Özellikler

"Kolumbiyum" olarak da bilinen niyobyum, Nb (eski adıyla Cb) sembolüne sahip olan ve atom numarası 41 olan kimyasal elementtir. Niyobyum, açık gri, kristal ve esnek bir geçiş metalidir. Saf niyobyum, saf titanyuma benzer bir Mohs sertlik derecesine sahiptir ve demire benzer sünekliğe sahiptir.[3] Niyobyum, dünya atmosferinde çok yavaş oksitlenir, bu nedenle mücevherlerde nikele alternatif olarak hipoalerjenik bir alternatif olarak uygulanır. Niyobyum genellikle piroklor ve kolumbit minerallerinde bulunur, dolayısıyla eski adı "columbium", buradan gelmektedir.

Mükemmel korozyon direncine sahip olmasına rağmen, niyobyum 400 °C'nin (750 °F) üzerinde oksidasyona karşı hassastır. Niyobyum en iyi şekilde nitrik ve hidroflorik asitlerin karışımı içinde çözülebilir. Demir ile tamamen karışabilen bu element, kaynak veya ısıtmada stabilite sağlamak için bazı paslanmaz çeliklere ferroniobium formunda eklenir. Sıcak presleme kalıpları ve kesici takımlar olarak kullanılan semente karbürler, niyobyum varlığıyla daha sert hale getirilip, şok ve erozyona karşı daha dirençli hale getirilir. Niyobyum, düşük güç tüketimli kriyojenik (düşük sıcaklık) elektronik cihazların yapımında kullanışlıdır. Niyobyum kalay (Nb3Sn), 18.45 Kelvin (K) düzeyindeki sıcaklıkların altında bir süper iletkendir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Bu elementin ana kaynağı mineral kolumbittir. Bu mineral ayrıca tantal içerir ve iki element birlikte çıkarılır. Columbite Kanada, Brezilya, Avustralya, Nijerya ve dünyanın başka bölgelerinde de bulunur. Niyobyum elementi kalay ekstraksiyonunun bir yan ürünü olarak da üretilebilir.

Niyobyum, Dünya'nın kabuğunda tantaldan yaklaşık 10 kat daha fazla bulunur. Yerkabuğunda kurşundan daha bol ve bakırdan daha az miktarda bulunan niyobyum, nispeten dağılmış halde bulunur. Bu minerallerden kolumbit (FeNb2O6) ve tantalitin (FeTa2O6) oldukça değişken oranlarda bulunduğu kolumbit-tantalit serisi ana ticaret kaynağıdır. Doğal niyobyum, tamamen kararlı izotopu olan niyobyum-93 olarak oluşur.

Reklamı Kapat

Niyobyumun üretim prosedürleri karmaşıktır ve bu süreçte en büyük sorun tantaldan ayrılmasıdır. Tantaldan ayırma işlemi, bir sıvı-sıvı bileşiminde çözücü ekstraksiyonu ile gerçekleştirilir; niyobyum daha sonra çökeltilir ve niyobyum pentoksit olarak kavrulur, bu da metalotermik ve hidrürleme işlemleriyle niyobyum tozuna indirgenir. Toz konsolide edilir ve elektron ışınıyla eritilerek daha da saflaştırılır. Tozun vakumlu sinterlenmesi de konsolidasyon için kullanılır. Niyobyum ayrıca erimiş tuzların elektroliziyle veya floro komplekslerinin sodyum gibi çok reaktif bir metalle indirgenmesiyle de elde edilebilir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Niyobyum, paslanmaz çelik dahil alaşımlarda kullanılır. Özellikle düşük sıcaklıklarda alaşımların mukavemetini arttırır. Niyobyum içeren alaşımlar jet motorlarında ve roketlerde, petrol kuleleri için kirişlerde ve petrol ve doğalgaz boru hatlarında kullanılır. Bu element aynı zamanda süper iletken özelliklere sahiptir. Parçacık hızlandırıcılar, MRI tarayıcıları ve NMR ekipmanı için süper iletken mıknatıslarda kullanılır.

Tarihi

1801'de British Museum'daki mineralleri incelerken Charles Hatchett, "kolumbit" etiketli bir örneği inceledi. Bir numuneyi potasyum karbonat ile ısıttı, ürünü suda çözdü, asit ekledi ve bir çökelti aldı. Bununla birlikte, kolumbiyumum adını vermesine rağmen, daha fazla fikir üretemediği için kolombiyum olarak kaldı. Farklı bilim adamları, özellikle ertesi yıl meydana gelen tantalumun keşfinden sonra, kolumbiyumdan şüphe duydu. 1844'te Alman kimyager Heinrich Rose, kolombiyumun her iki elementi de içerdiğini kanıtladı ve kolombiyum ve niyobyum olarak yeniden adlandırdı. Saf metalin bir örneği 1864 yılında, niyobyum klorürü hidrojen gazı ile ısıtarak azaltan Christian Blomstrand tarafından üretildi.

Etimolojisi

Metalik element, 1845, Alman bilim insanı Heinrich Rose tarafından 1844'te mineral tantalit ve "kolombiyum" olarak keşfedildi. Bu elementin adı, Yunan mitolojisinde Tantalos'un kızı Niobe'den gelmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem ve Güven

Niyobyumun Sağlığa Etkileri

Niyobyum ve bileşikleri toksik olabilmektedir ancak herhangi bir insanın zehirlendiğine dair herhangi bir rapor yoktur. Konsantrasyonunu ölçmenin dışında, insanlarda niyobyum üzerine hiçbir araştırma da yapılmamıştır. Niyobyum solunduğunda esas olarak akciğerlere ve ikincil olarak kemiklere tutunur. Enzim sistemlerinin aktivatörü olarak kalsiyuma müdahale eder. Laboratuvar hayvanlarında, niyobyum nitrür ve/veya pentoksitin solunması, 40 mg/m3 maruziyet seviyelerinde akciğerlerde yara izine yol açar.

Niyobyumun Çevresel Etkileri

Hiçbir olumsuz çevresel etki bildirilmemiştir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

1801'de İngiliz kimyager Charles Hatchett, Londra'daki British Museum koleksiyonundan bilinmeyen bir mineral örneğini analiz etti ve bu mineralin "yeni bir dünya" içerdiğini belirledi. Bu elemente "kolombiyum" adını verdi.

1844'te Heinrich Rose, değerlik durumlarındaki farklılıkları gözlemleyerek kolombiyumu tantaldan ayırmayı başardı. Tantalus'un kızı Niobe'den sonra columbium adını "niyobyum" olarak değiştirdi.

Reklamı Kapat

2014'ten 2017'ye kadar ABD niyobyum ithalat kaynakları şunlardır: Brezilya, %72; Kanada, %18; Rusya, %3; Almanya, %2 ve diğerleri, %5.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/01/2021 13:52:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9847

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
İnsanlar
Ay Görevleri
Astronot
Teknoloji
Hastalıkların Tedavisi
Evrim Kuramı
Yaşam
Çiftleşme
Sinirbilim
Hamile
Kütle
Evrimsel Psikoloji
Ara Geçiş Türleri
Genetik Müdahale
Mistik
Maske Takmak
Eğilim
Yıldız
Epistemik
Foton
Büyük Patlama
Müzik
Nükleer
Boyut
Küresel Isınma
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Karanlıktan korkan bir çocuğu anlayışla karşılarız. Trajedi, aydınlıktan korkan yetişkinlerdir.”
Plato
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku