Neon

Neon Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Neon
Neon Gazı örneği
Wikipedia Commons
Dilan Emektar Editör Dilan Emektar
2 dakika
1,133 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 11. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Neon
  • İngilizce İsim Neon
  • Sembol Ne
  • Atom Numarası 10
  • Grup 18
  • Periyot 2
  • Oda Sıcaklığında Faz Gaz
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [He] 2s2 2p6
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 20.17976 Da (0.00060000 Da)
  • Blok p
  • Kategori Soy gaz
  • Görünüm Renksiz gaz, yüksek voltajlı elektrik alana yerleştirildiğinde kırmızı-turuncu parlar
  • Atomik Yarıçap 160 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 27.104 K
  • Erime Sıcaklığı 24.56 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 0.9002 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 5×10−9 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0000 kg/kg
  • Meteoritlerde N/A %
  • Deniz Suyunda 1.2×10−10 kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te 3 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 3 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke İngiltere
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı W. Ramsay ve W. Travers, 1898
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı W. Ramsay ve W. Travers, 1898
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Neon, sembolü "Ne" ve atom numarası 10 olan kimyasal bir elementtir. Asal bir gaz olan neon; standart koşullar altında renksiz, kokusuz ve tek atomlu bir gazdır. Hava ile kıyaslandığında daha az yoğun olduğu görülmektedir (yaklaşık %60). 1898 yılında yapılan bir deneyde, havadan oksijen, argon ve karbondioksitin ayrıştırılmasıyla keşfedilen üç elementten biri olarak (kripton ve zenon ile birlikte) ortaya çıkmıştır.

Neon, keşfedilen bu üç asal gazdan ikincisiydi. Parlak kırmızı bir emisyon spektrumuna sahip olması sebebiyle bilim insanlarının çok dikkatini çekti ve incelemeler sonucunda hemen yeni bir element olarak kabul edildi. Neon, -248.59 °C erime noktasına ve -246.08 °C kaynama noktasına sahiptir. Kararlı bir soygaz olması nedeniyle, elektronegatifliği ve elektron ilgisi neredeyse sıfırdır.

Neon tek atomlu bir elementtir. Bu özelliği, onu Dünya atmosferinin büyük bir kısmını oluşturan diatomik nitrojen ve oksijen moleküllerinden daha hafif yapar. Yani, neonla dolu bir balon, tıpkı helyum dolu bir balon gibi havada yükselebilir. Yine de helyumdan daha yoğun bir gaz olduğu için, balonun hızı nispeten yavaş olur.[1]

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Neon; hidrojen, helyum, oksijen ve karbondan sonra kütle itibariyle evrende en bol miktarda bulunan beşinci kimyasal elementtir.[2] Neonun evrendeki bolluğu, bir diğer deyiş ile "750 parçada 1" olarak ifade edilebilir.

Neon, endüstriyel uygulamalar ile sıvılaştırılmış havanın, fraksiyonel kriyojenik yöntemle damıtılması sonucu üretilir.[3] 17 Ağustos 2015'te, "LADEE" isimli uzay aracı ile yapılan araştırmalar sonucunda, NASA yetkilileri tarafından ayın ekzosferinde neon elementinin yer aldığı tespit edilmiştir.[4]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Neon, oldukça parlak ve kırmızı renge yakın bir yapıya sahip olduğundan dolayı, genellikle reklam tabelalarında kullanılır. Renkleri farklı olmasına rağmen parlak yapıya sahip ışıkların bir çoğu "neon" olarak adlandırılsa da, farklı asal gazların da benzer kullanımları oldukça yaygındır. Neon; vakum tüplerinde, yüksek voltaj göstergelerinde, yıldırım önleyici özelliğe sahip tüplerde, dalga ölçer olarak kullanılan tüplerde, televizyon tüplerinde ve helyum-neon içerikli lazerlerde kullanılır.

Neon, sıvı veya gaz olarak helyuma nazaran daha maliyetlidir. Özellikle sıvı neonun fiyatı, sıvı helyumunkinden 55 kat daha fazla olabilir. Neonun fiyatının yüksek olmasının ana sebebi; helyumdan farklı olarak yalnızca havanın ayrıştırılması ile elde edilebilmesi ve nadir bulunan bir element olmasıdır.[5]

Tarihi

Neon, 1898'de İngiliz kimyager Sir William Ramsay (1852–1916) ve Morris W. Travers (1872–1961) tarafından Londra'da keşfedilmiştir.[6]

Etimolojisi

Bu elemente, Ramsay'in oğlu tarafından önerilen ve Latince "novum" (yeni) kelimesinin Yunanca karşılığı olan "neon" adı verilmiştir.[7]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem ve Güven

  • Doğru şekilde muhafaza edilememesi halinde, sıvı formdaki neon çok hızlı bir şekilde buharlaşarak havanın aşırı doygunluğuna neden olur ve kapalı alanlarda ciddi derecede boğulma riskini beraberinde getirir.
  • Aşırı miktarda solunması; baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, bilinç kaybı ve hatta ölüme neden olabilir.
  • Neondan kaynaklanan oksijen yetmezliği durumunda, belirti olmaksızın saniyeler içinde bilinç kaybı ve hayati tehlike durumu söz konusu olabilir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

İyonize formda bulunan neondan yayılan ışık, su buharı ve yoğun sis içerisinde kolaylıkla süzülebilir. Bu nedenle soğuk bölgelerde (örneğin Yakutsk / Rusya), uçak ve havalimanlarında neon aydınlatma yaygın şekilde kullanılır.[8]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ P. Ingram, et al. (2001). Chemistry For Higher Tier. ISBN: 9780199148172. Yayınevi: Oxford University Press, USA. sf: 282.
  • ^ M. Asplund, et al. (2009). The Chemical Composition Of The Sun. Annual Reviews, sf: 481-522. doi: 10.1146/annurev.astro.46.060407.145222. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. R. Hammond. (2000). The Elements. ISBN: 0849304814. Yayınevi: CRC Press. sf: 19.
  • ^ B. Steigerwald. Nasa's Ladee Spacecraft Finds Neon In Lunar Atmosphere. (13 Ağustos 2015). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Archive.. The Its-90 Resource Site, Temperature And Scales. (24 Ekim 2009). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Archive. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. W. Travers, et al. (1898). On The Companions Of Argon. Proceedings of the Royal Society of London, sf: 437-440. doi: 10.1098/rspl.1898.0057. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. E. Weeks. (2003). Discovery Of The Elements. ISBN: 9780766138728. Yayınevi: Kessinger Publishing. sf: 287.
  • ^ ThoughtCo. Learn 10 Interesting Neon Element Facts. Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: ThoughtCo | Arşiv Bağlantısı
  • R. Ross. Facts About Neon. (23 Ağustos 2018). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
  • D. Clayton. (2003). Handbook Of Isotopes In The Cosmos: Hydrogen To Gallium. ISBN: 9780521823814. Yayınevi: Cambridge University Press. sf: 106-107.
  • S. G. Ryan, et al. (2010). Stellar Evolution And Nucleosynthesis. ISBN: 9780521133203. Yayınevi: Cambridge University Press. sf: 135.
  • Lenn Tech. Neon (Ne) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Lenn Tech | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 11. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2021 16:56:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9876

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Tıp
Mutasyon
Toprak
Su
Hareket
Algı
Metabolizma
Evrim Kuramı
Mit
Çiftleşme
Manyetik
Eğilim
Araştırmacılar
Sinir Hücresi
Eczacılık
Uçak
Tüy
Atom
Hava
Deney
Müfredat
Çekirdek
Depresyon
Canlı Cansız
Güneş Sistemi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın