NASA'da Siyah Olmak: Katherine Johnson ve Uzay Programının Perde Arkasındaki Kahramanlar!

"Bilgisayar" Sözcüğü, Makinalar İçin Kullanılmaya Başlanmadan Önce, İnsanlar İçin Kullanılan Bir Sözcüktü!

NASA'da Siyah Olmak: Katherine Johnson ve Uzay Programının Perde Arkasındaki Kahramanlar!
Katherine Johnson NASA'da Uzay görevleri departmanında çalışırken
Origo
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  MehmetDemiryay Altyazı Çevirmeni Mehmet Demiryay
4 dakika
1,854 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Katherine Johnson ya da evlenmeden önceki soyadı ile Katherine Goble, 1918 yılında Amerika'nın Batı Virginia eyaletine bağlı White Sulphur Springs şehrinde doğmuştur. 4 kardeşin en küçüğü olan Katherine'nin babası bir çiftçi ve keresteci idi. Annesi ise eski bir öğretmendi.

Katherine, matematiğe olan yeteneğini henüz çok küçük yaşlardayken göstermeye başlamıştı. Yaşadığı Greenbrier ilçesinde Afrikalı-Amerikan öğrencilerle beyaz öğrencilerin 8. sınıftan önce karma eğitim almasına izin verilmediği için, Katherine'nin ebeveynleri çocuklarını Batı Virginia'daki enstitüye kaydettirmeye karar verdi. Katherine bu enstitüye kabul edildiğinde henüz 10 yaşındaydı. Bu enstitü Batı Virginia Devlet Yüksekokulu'nun kampüsü içerisinde bulunuyordu.

Katherine Johnson'ın matematiğe olan yeteneği henüz küçükken fark ediliyordu
Katherine Johnson'ın matematiğe olan yeteneği henüz küçükken fark ediliyordu
Scoopnest

Katherine 14 yaşında enstitüden mezun oldu ve aynı yıl Batı Virginia Devlet Yüksekokulu'na (şimdiki adıyla Batı Virginia Devlet Üniversitesi) girdi. Matematiğe olan ilgisi ve bilgisi ile kendi okulunda sunulan bütün matematik kurslarına katıldı. 1937 yılında en yüksek onur derecesi ile matematik ve Fransızca alanlarından mezun oldu. 19 yaşında Virginia'da siyah öğrencilere eğitim veren bir devlet okulunda öğretmenlik yapmaya başladı.

1939 yılında James Goble ile evlenen Katherine, öğretmenlik görevini bıraktı ve Batı Virginia Üniversitesi'nde lisansüstü matematik programına kaydoldu. Katherine aynı zamanda Batı Virginia'da yüksek lisansa katılan ilk Afrikalı-Amerikan öğrenci oldu. Ancak 1 yıl sonra hamile olduğundan ve ailesine odaklanmak istediğinden yüksek lisans öğrenimini bırakmıştır.

Reklamı Kapat

Afrikalı-Amerikan Bir Kadının NASA Yolculuğu

1953 yılında Katherine NACA (şimdiki adıyla NASA) tarafından, Afrikalı-Amerikan bir grup kadının Uzay programı mühendisleri için hesaplama yaptığı Batı Bölgesi Programlama Ünitesi'ne dahil edildi ve uzun yıllar devam edecek NACA serüvenine başlamış oldu.

Programlama Üniteleri'nde "makina bilgisayarlar" henüz yaygın olarak kullanılmadığı için siyahi insanlar ''canlı bilgisayarlar'' olarak kullanılıyordu. Evet, "bilgisayar" sözcüğü bir makinaya ithafen kullanılmadan önce, "işlem yapan insan" anlamında kullanılıyordu ve bu işi yapanlar da genellikle kadınlardı. Ancak sonradan makinalar insanların yerini aldığında, birçokları işsiz kalmış olsa da, bir kısmı bu teknolojiye ayak uydurarak başarılı birer yazılımcı ve bilgisayar programcısı haline geldiler. Bilgisayarların insanlardan makinalara dönüşümüyle ilgili olarak, hem de yine azınlık olan bir dehanın nasıl katledildiği ile harmanlanmış bir şekilde, buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

1955 yılında çekilen bu fotoğrafta NASA'nın (o zamanlar adı "NACA" idi) kadın bilim insanlarından biri olan Annie Easley görülüyor.
1955 yılında çekilen bu fotoğrafta NASA'nın (o zamanlar adı "NACA" idi) kadın bilim insanlarından biri olan Annie Easley görülüyor.
NASA

Tıpkı Johnson gibi, Easley de bu "bilgisayarlardan" birisiydi. Easley, yaptığı işlemler ve Fortran kullanarak yazdığı programlar sayesinde Centaur gibi roketlerin enerji çevirim sistemlerini ve alternatif güç teknolojilerini geliştirdi. Easley, 34 yıl boyunca NASA'da insanlığa hizmet ettikten sonra, 1989 yılında emekli oldu ve 25 Haziran 2011'de hayata gözlerini yumdu.

O dönemlerde siyahi insanlara düşük statülü işlerin verilmesi ve ikinci sınıf insan gibi davranılması çok yaygındı. NACA da siyah insanları sadece kendi mühendislerine gereken hesaplamaları yapmaları için bünyesinde barındırıyordu. Buna rağmen görevleri çok büyüktü; çünkü işlemlerde hata yapmak veya hatalı bir sonuca ulaşmak ölümcül sonuçları doğurabilirdi!

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

NASA'nın ''insan bilgisayarları''
NASA'nın ''insan bilgisayarları''
Allen-riley

Bu ünitede yapılan hesaplamaların uzay programlarının başarılı olmasında büyük önem arz etmesine karşın, siyah insanlara üst düzey ayrımcılıklar uygulanıyordu. Öyle ki siyah insanlara ''colored'' ("renkliler") deniyordu ve ayrı tuvaletler ile ayrı kahve makinelerine sahiptiler.

NACA'daki bu ayrım 1958 yılında kurumun isminin NASA olarak değiştirilmesi ile gelen bir dizi değişime paralel olarak değiştirildi ve ırk ayrımı yasaklandı. 1957 yılında Sovyetler Birliği'nin Sputnik uydusunu uzaya göndermesi ile tarih ve Katherine'nin hayatı değişmiş oldu.

1958 yılının sonlarına doğru başarılı hesaplamaları ve üst düzey sorunlarda geliştirdiği çözümler ile üstlerinin dikkatini çeken Katherine, Langley's Uçuş Araştırmaları Departmanı'na bağlı Uzay Görevleri Grubu'nda uzay mühendisleri ile çalışmaya başlayan ilk kadın ve ilk siyah oldu. Çalışmalarına bu departmanda başarı ile devam eden Katherine, 1961 yılında Freedom 7 adlı uzay aracının rotasını hesaplayarak, Alan B. Shepard'ın uzaya çıkan ilk Amerikalı olmasını sağladı. 1962 yılında ise Friendship 7 uzay aracının hesaplamalarını yaparak John Glenn'in, ''Dünya'nın yörüngesindeki ilk Amerikalı astronot'' ünvanını kazanmasında büyük pay sahibi oldu.

Katherine Johnson'un NASA arşivlerindeki biyografi fotoğrafı
Katherine Johnson'un NASA arşivlerindeki biyografi fotoğrafı
NASA

İçinde Apollo 11 ve Apollo 13 gibi çok önemli görevlerin de bulunduğu yaklaşık 100 görevde rol alan Katherine Johnson, 1986'da NASA'dan emekli olmuştur. 2015 yılında Başkanlık Özgürlük Madalyası ile onurlandırılmıştır.

Reklamı Kapat

Genel olarak ABD'nin ayrımcılık dönemlerinde (siyah ve beyazların tuvaletlerinin, iş yerlerinin, okullarının, otobüste oturacakları yerlerin, vs. ayrı olduğu dönemler) NASA'da işlerin nasıl yürüdüğüyle ilgili olarak, Katherine Johnson ve diğer 2 bilim kadınının NASA serüvenini anlatan 2016 yapımı ''Hidden Figures'' isimli bir sinema filmi de çekilmiştir.

Katherine Johnson'u filmde Taraji P. Henson canlandırmıştı
Katherine Johnson'u filmde Taraji P. Henson canlandırmıştı
Pinterest

Ufak bir not: Film dilimize "Gizli Sayılar" olarak çevrilmiştir. Bu, hoş bir kelime oyunudur: "Figure" sözcüğü hem "sayı" hem de "karakter, figür, kişi" anlamına gelmektedir. Bu kişilerin hem kendileri, hem de uğraştıkları sayılar hep arka planda ve gizli kaldığı için, filmin bu isimlendirmesi oldukça uygundur. Katkıları hep ikinci planda kalan ve işlerinden pek haberdar olmadığımız bu önemli bilim insanlarına ve emekçilere yönelik bu harika filmi mutlaka izlemenizi tavsiye ederiz.

Hidden Figures
Hidden Figures

23 Eylül 2017 tarihinde NASA, Langley's Araştırma Merkezi'nde Katherine Johnson adına bir bilgisayarlı araştırma merkezi kurdu. Aynı tarihte Katherine Johnson ile bir röportaj yapılmıştır. O zamanlar 99 yaşında olan Katherine Johnson'un altyazılı röportaj videosuna aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Katherine Johnson, 24 Şubat 2020 tarihinde, 101 yaşında Virginia'nın Hamton kentinde hayata gözlerini yummuştur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/07/2021 18:37:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8027

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Doğa Gözlemleri
Köpekgil
Bakteriler
Hayatta Kalma
Hasta
Cansız
Dünya Dışı Yaşam
Bilim Tarihi
Elektromanyetizma
Bakteri
Zooloji
Ağız
Endokrin Sistemi
Kara Delik
Astrofotoğrafçılık
Hava
Uzay Aracı
Sivrisinek
Tümör
Su Ayısı
Genom
Karanlık Madde
Kuşlar
Carl Sagan
Malzeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın