Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?

Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?
6 dakika
619

Küresel iklim değişikliği konferansı COP26'nın açılış günlerinde, yüzden fazla ülke arazi kullanımında reform yapacaklarını, tarımı ve ticareti toparlayacaklarını ayrıca "2030 yılına kadar ormanların kaybını ve tahribini tersine çevireceklerini" belirten bir bildiriye imza attılar.[1] Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Endonezya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin de içinde bulunduğu ülkeler, dünya orman örtüsünün %90'ını kaplıyor ve bildiri, hükümetlerden ve özel sektörlerden 20 milyar dolarlık yardım taahhüdü içeriyor.

Gerçekten de ormanların tahribi, muazzam bir miktarda karbon emisyonuna yol açar.[2] Ağaçların gövdeleri çürür, ormanın toprağında depolanan organik madde bozulmaya başlar. Bu süreci durdurmak, ancak küresel emisyonları azaltarak ve yeniden ağaçlandırmayla birlikte atmosferik karbonu emerek mümkün olabilir.[3] IPCC (Hükümetler Arası İklim Değişimi Paneli), daha iyi orman yönetimi sayesinde emisyonları 2030'da yılda 14 milyar ton (14 gigaton) karbon azaltabileceğini tahmin ediyor.[4] Bu, Amerika Birleşik Devletleri'nin yıllık karbon emisyonunun neredeyse iki katı.

Tüm Reklamları Kapat

Uydu verilerine dayalı orman tahribatı modelleri oluşturan Descartes Laboratuvarı'nın bilim lideri Jason Schatz, ABD ekonomisinin karbondan arındırılmasının trilyonlarca dolara mal olacağı öngörüldüğünde, ormanlar için 20 milyar dolarlık küresel bir taahhüdün çok da fazla olmadığını söylüyor ve ayrıca şunları da ekliyor:

Şimdiye kadar yaptığımızdan çok daha fazlası ve bu harika! Ama diğer taraftan, zamanımız giderek azalıyor.

Bildiri, iklim değişikliğinden en az zararla kaçınarak dünyayı yolunda tutmanın önemli bir parçası lakin ülkelerin bunu takip edip etmeyecekleri başka bir hikaye.

Tüm Reklamları Kapat

Buzul Çağı'ndan beri ormanların kaybı
Buzul Çağı'ndan beri ormanların kaybı
Visual Capitalist

Orman Tahribatının Tarihi

Çevre aktivisitlerinin onlarca yıl süren protestolarından sonra, ABD ve Kanada, kağıt ve kereste için birincil ormanların kesilmesini yavaşlatmak için adımlar attı.[5] 1990'lardaki bir plan, Kuzeybatı Pasifik'in kalan son yaşlı ormanlarından bazılarında ağaç kesimlerine son verirken, Britanya Kolumbiyası 2020'de yaşlı ağaçları korumaya yönelik bir yasa çıkardı; ancak birçok büyük ağacı kesime açık bıraktığı için ve aynı zamanda bunu görmezden gelip, planın faydalarını abartılı bir biçimde vurguladığı için, eleştirilere maruz kaldı.[6], [7]

Tropiklerde, ormanlar, genellikle sadece odun için değil aynı zamanda tarlaları ve çiftlikleri genişletmek için de temizlenir. Taahhüdü yerine getirmek, muhtemelen Güneydoğu Asya'daki palmiye tarlalarından, Batı Afrika'daki kakao tarlalarından ve Brezilya'daki sığır ve soya çiftliklerinden alım yapan kârlı ham madde piyasalarında da reform yapmak anlamına gelebilir.[8]

Ormanların yerini alan endüstrileri engelleme konusunda daha önce ilerleme sağlanmıştı: Dünya Kaynakları Enstitüsünün küresel orman sağlığı konulu raporu, son on yılda Endonezya ve Malezya'nın tropik ormanlarının palmiye tarlalarına dönüştürülmesini engellemeyi başardığını ortaya koydu.[9] Bu, son elli yılda, Teksas'taki bütün ormanlar büyüklüğünde bir ormanı yitiren tarihi bir yağmur ormanı tahribatı merkezi olan Endonezya için, özellikle önemli bir gelişmedir.[10] Yazarlar, Endonezya'daki başarıyı, tarla ruhsatlarındaki duraksamaya ve orman temizliğinin kalıcı olarak yasaklanmasına bağlıyor.[11]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hükümetin belirli bir orman tahribatı planının yokluğunda bile, özel şirketler başarılarda rol oynamıştır. 2000'lerin başında birkaç büyük şirket, Amazon'daki orman tahribatına maruz kalan arazilerden soya satın almayı bırakma sözü vermişti.[12] Nature'daki son araştırmalar, planın orman tahribatının binlerce kilometre kare azalttığını gösteriyor.[13] Wisconsin Üniversitesinde coğrafyacı olan ve Nature'daki çalışmanın kıdemli yazarı Holly Gibbs, şöyle diyor:

Soya ticaretinin yasaklanması mükemmel bir başarı öyküsü... Orman tahribatını körükleyen, limanlar inşa eden bu şirketler en sonunda verdikleri zararı karşılamak için sorumluluk almaya başladılar.

Schatz, orman tahribatının tespit edilememesinin artık neredeyse imkansız olduğunu da söylüyor. Uydu görüntüleme teknolojisi o kadar iyi hale geldi ki, artık sadece temizlenmiş alanları değil aynı zamanda tarım için seyreltilmiş olan ormanları da seçebilecek. Buradaki asıl zorluk, bundan kimin kâr ettiğini bilmek; çünkü uydular, size yeni temizlenmiş bir palmiye tarlasından yağı satın alan şirketin adını veya bu kesilmiş ağaçlara ne olduğunu söyleyemez (Not: Buradaki seyreltme kelimesi tarım biliminde bazı bitkilerin veya bitki gruplarının diğerlerinin büyümesine yer açmak için çıkarılması anlamına gelen bir terimdir. Yani kısacası bir nevi "budama" diyebiliriz.). Ayrıca Schatz şunları da ekliyor:

Belirli orman tahribatı olaylarını ve karbon kaybını belirli bir şirketin tedarik zincirine bağlayabileceğimiz tam bir tedarik zinciri izlenebilirliği olmadan tüm bu uydu izleme araçlarını gerçek bir azalmaya dönüştürmek zor.

Ama tedarik zincirlerinin nasıl izlenebileceğine dair uluslararası politikaların ve yönergelerin bu açığı kapatma konusunda yardımcı olacaklarından oldukça umutlu. Şöyle diyor:

Birleşik Krallık'ta ve AB'de belirli malları ormanları tahrip etmeden ücretsiz olarak onaylayan bazı yasalar çıkıyor.[14] Bu tür veriler hükümet tarafından zorlanırsa harika bir noktada oluruz. O zaman geliştirdiğimiz tüm uydu verilerini gerçek tedarik zincirlerine uygulayabiliriz ve bu sayede ortada hiçbir gizem kalmaz.

Gibbs, özellikle büyükbaş hayvanlarda bunu yapabilecek araçların mevcut hale geldiğini söylüyor ve ekliyor:[15]

Şirketlerin yaptıkları konusunda muazzam bir umut olduğunu düşünüyorum ve bence çok daha fazla baskıya ihtiyaçları var. Bir şirketin bundan beş yıl sonra tedarik zincirini temizleme sözü vermesi gibi, bu çok saçma.

Bölgesel başarılara rağmen, dünyanın küresel fotoğrafı pek iç açıcı değil. 2014'te, 39 ülkeden oluşan daha küçük bir grup, küresel olarak 2020'ye kadar tropikal orman tahribatını yarı yarıya indirmek isteyen New York Bildirisi'ne imza attılar.[16] Koruma haber sitesi MongaBay'den yapılan analize göre deklarasyonu imzalayan taraflar arasında Kanada, Endonezya, ve Brezilya Amazon'daki birkaç eyalet, orman tahribatı için küresel ortalamadan daha büyük adımlar attı.[17] Ancak imzacılar hala hedeflerine ulaşamadı ve de bunun yerine ülkelerindeki ağaç kaybı yüzde 14 arttı.

Tüm Reklamları Kapat

Bildiri kapsamındaki başarılar geçiciydi. Ulusalcı başkan Jair Bolsanaro, 2019'da ülkenin iç kesimlerinde sağcı tarımsal çıkarların desteğiyle Brezilya'da iktidara geldiğinden beri, motorlu testereler yeniden hayata döndü.[18], [19] Reform odaklı şirketlerin bile bu tür bir kamu desteğine ihtiyacı var: Brezilya'daki soya tarımı yasağı üzerine yapılan araştırmanın işaret ettiği gibi, merkezi mülkiyet kaydından çevresel izlemeye kadar devlet desteği, endüstri liderliğindeki çabaların başarısının anahtarıydı.

Ülkeler, Orman Tahribatının Ne Anlama Geldiği Konusunda Anlaşamıyorlar!

Ülkeler taahhüdü yerine getirseler bile, "orman tahribatını durdurmanın" ne anlama geldiği konusunda farklı anlayışlara sahip olabilirler.

Reuters'in bildirdiği gibi, Endonezya taahhüdü onayladıktan sonraki günlerde tavrını değiştirdi.[20] Çevre bakanı Siti Nurbaya, Twitter'da "Endonezya'yı 2030'da sıfır orman tahribatına ulaşmaya zorlamak açıkça uygunsuz ve haksızdır." dedi. Bunun yerine, ülkenin taahhüdünü 2030 yılına kadar ormanlarını sürdürülebilir bir şekilde yöneteceği şeklinde yorumlamasını önerdi.

Sürdürülebilir orman yönetimi, arazisine yenisi yeniden dikildiği sürece yaşlı ormanların kesilmesine veya başka yerde yeniden dikilerek kesilen ormanların dengelenmesine izin veren politikalar anlamına gelebilir. Teoride, yeniden dikilen bu ormanlar, hasat edilen ağaçlardan karbonu yeniden emebilir. Ancak pratikte, Idaho Üniversitesi'nde bir orman ekoloğu olan Sophie Gilbert, yaşlı ekosistemlerin karbonu genç ormanlardan çok farklı şekilde depolayabildiğini söylüyor. Gilbert, örneğin, Alaska'daki Tongass Ulusal Ormanı'nda karbonun çoğunluğunun dev, yaşlı ağaçlarda kilitlendiğini söylüyor. Bir sürü yeni ağaç dikmek her zaman bu etkiyi yaratmaz. Son olarak şunu ekliyor:

Hiçbir ağaç eşit yaratılmamıştır ve ayrıca peyzajdaki hiçbir nokta da karbon tutma açısından eşit değildir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
8
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ UN Climate Change Conference (COP26). Glasgow Leaders’ Declaration On Forests And Land Use. (2 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: UN Climate Change Conference (COP26) | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Shechet. Why Forests In The Andes Are Crucial To Fighting Climate Change. (21 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ U. Chrobak. We Can Plant Trees To Save The Planet. But It's Harder Than It Sounds.. (8 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Working Group III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Forestry. (1 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: IPCC | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. A. Spies, et al. (2019). Twenty-Five Years Of The Northwest Forest Plan: What Have We Learned?. Frontiers in Ecology and the Environment, sf: 511-520. doi: 10.1002/fee.2101. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Moye. The Mystery Behind A Photo Of A Logged Old-Growth Tree. (11 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Outside Online | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. Price, et al. Bc’s Old Growth Forest: A Last Stand For Biodiversity. (1 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Sierra Club | Arşiv Bağlantısı
  • ^ F. Pearce. The Real Price Of A Chocolate Bar: West Africa's Rainforests. (21 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Yale E360 | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Global Forest Review. The Latest Analysis On Global Forests & Tree Cover Loss. Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Global Forest Review | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Greenpeace USA. Indonesia Forests. Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Greenpeace USA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Reuters. Indonesia Plans Permanent Moratorium On New Forest Clearance: Minister. (12 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Reuters | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Branford, et al. Amazon Soy Moratorium: Defeating Deforestation Or Greenwash Diversion?. (8 Mart 2017). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Mongabay Environmental News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Heilmayr, et al. (2020). Brazil’s Amazon Soy Moratorium Reduced Deforestation. Nature Food, sf: 801-810. doi: 10.1038/s43016-020-00194-5. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. McGrath. Climate Change: New Uk Law To Curb Deforestation In Supply Chains. (25 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: BBC News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Zero Deforestation Cattle. A Path Toward Zero Deforestation Cattle. (23 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Zero Deforestation Cattle | Arşiv Bağlantısı
  • ^ UN News. Governments, Corporations Pledge At Un Summit To Eliminate Deforestation By 2030. (23 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: UN News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Butler. What Countries Are Leaders In Reducing Deforestation? Which Are Not?. (5 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Mongabay Environmental News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. McCoy, et al. Brazil, Once A Champion Of Environmentalism, Grapples With New Role As Climate Antagonist. (2 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: The Washington Post | Arşiv Bağlantısı
  • ^ BBC News. Brazil's Amazon: Deforestation 'Surges To 12-Year High'. (30 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: BBC News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ F. Ungku, et al. Indonesia Signals About-Face On Cop26 Deforestation Pledge. (4 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 23 Kasım 2021. Alındığı Yer: Reuters | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 16:38:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11149

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Arı
Kırmızı
Deprem
Dalga
Çiçek
Avrupa
Hava
Obstetrik
Evrenin Genişlemesi
Etoloji
Ekonomi
Astronot
Salgın
İnsan Sağlığı
Süpernova
Antikor
Zooloji
Ekoloji
Homo Sapiens
Uzaylı
Elektron
Filogenetik
Besin Değeri
Karadelik
Analiz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. Kiefer, et al. Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?. (24 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11149
Kiefer, P., İstanbul, D., Bakırcı, Ç. M. (2021, November 24). Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/11149
P. Kiefer, et al. “Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Doğukan İstanbul, Evrim Ağacı, 24 Nov. 2021, https://evrimagaci.org/s/11149.
Kiefer, Philip. İstanbul, Doğukan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Orman Yıkımını Durdurmak Mümkün mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Doğukan İstanbul. Evrim Ağacı, November 24, 2021. https://evrimagaci.org/s/11149.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.