Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır?

Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır? Flickr
Metabolik Harita
3 dakika
958
Evrim Ağacı Akademi: Hücrelerin Enerji Kaynakları Yazı Dizisi

Bu yazı, Hücrelerin Enerji Kaynakları yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "İlkin Canlılığın Enerji Kaynakları: Ototrof, Heterotrof ve Kemotrof Hipotezleri" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Canlılar, besin ihtiyacı için sadece glikoz tüketmezler. Örneğin protein içeren bir hindili sandviçin hücrelerinize enerji sağlayabilmesi için, o proteinlerin bir şekilde enerjiye dönüşmesi gerekir. Bunun gerçekleşmesini sağlayan şey karbohidratlar, proteinler ve lipitleri içeren tüm katabolik yolakların, en nihayetinde glikoliz ve sitrik asit döngüsüne bağlanmasıdır. Metabolik yolakların gözenekli yapıda olduğu düşünülebilir, böylece maddeler bir yolaktan gelip bir diğer yolağa geçer. Bu yolaklar kapalı birer sistem olmadığı gibi belli bir yolakta oluşan ürünler çoğunlukla başka bir yolağın reaktanı olarak görev alır.

Diğer Şekerlerin Glikoz Metabolizmasına Bağlanması

Bir glikoz polimeri olan glikojen, hayvanlarda kısa süreli enerji depolanmasını sağlayan bir moleküldür. Hayvansal metabolizmada yeterli miktarda ATP mevcut olduğunda, fazla glikoz, glikojene dönüştürülerek depolanır. Glikojen, karaciğer ve kaslarda sentezlenerek depolanır ve kan şekeri seviyesi düştüğünde glikojen depodan çıkarılır. Ayrıca kas hücrelerinde glikoz kaynağı olarak glikojen bulunması, egzersiz sırasında daha uzun süre ATP üretilebilmesini sağlamaktadır.

Sükroz, birbirine bağlı glikoz ve fruktozdan oluşan bir disakkarittir. Sükrozun ince bağırsakta parçalanmasıyla oluşan glikoz ve fruktozun ayrı ayrı emilir. Fruktoz, sindirim sırasında doğrudan emilerek kan dolaşımına katılan glikoz ve galaktoz (süt şekeri, disakkarit laktozun bir parçasıdır) ile birlikte diyetle alınan üç monosakkaritten biridir. Hem fruktozun hem de galaktozun katabolizması, glikoz ile aynı miktarda ATP molekülü üretilmesini sağlar.

Tüm Reklamları Kapat

Proteinlerin Glikoz Metabolizmasına Bağlanması

Proteinler, hücrelerdeki çeşitli enzimler tarafından parçalanırlar. Amino asitler genelde yeni proteinlerin sentezi için geri dönüştürülürler, ancak ortamda fazla amino asit bulunması veya vücutta yeterli amino asit bulunmaması durumlarında glikoz katabolizma yolaklarına yönlendirilebilirler. Bu yolaklara girmeden önce her amino asidin amino grubu çıkarılır ve çıkarılan amino grubu amonyağa dönüştürülür. Memeli karaciğerinde, iki amonyak molekülünden ve bir karbondioksit molekülünden üre sentezlenmektedir. Bu nedenle üre, memelilerde amino asitlerden kaynaklanan nitrojenin başlıca atık ürünüdür ve vücudu idrar yoluyla terk etmektedir.

Lipitlerin Glikoz Metabolizmasına Bağlanması

Kolesterol ve trigliseritler, glikoz yolaklarına bağlanan lipitlerdir. Kolesterol, hücre zarı esnekliğine katkı sağlayan ve steroid hormonlarının öncüsü olan bir lipittir. Kolesterol sentezi, asetil CoA ile başlayarak tek yönde ilerler; süreç tersine çevrilemez ve ATP üretilmez.

Trigliseritler, hayvanlarda uzun süreli enerji depolamasında kullanılırlar. Trigliseritler, karbohidratlardan yaklaşık iki kat daha fazla enerji depolama kapasitesine sahiptir. Trigliseritler, yapısal olarak gliserol ve üç yağ asidinden oluşmaktadır.

Hayvanlar, ihtiyaç duydukları yağ asitlerinin çoğunu kendileri üretebilirler. Trigliseritler, glikoz katabolizma yolaklarının bazı kısımlarında hem sentezlenebilir hem de parçalanabilir. Gliserol fosforillenerek glikoliz yolağına ilerler. Yağ asitleri, sitrik asit döngüsüne giren iki karbonlu birimlere ayrılır.

Tüm Reklamları Kapat

Karaciğer ve kaslardan gelen glikojen, yağlarla birlikte karbohidratlar için katabolik yolaklara beslenebilir.
Karaciğer ve kaslardan gelen glikojen, yağlarla birlikte karbohidratlar için katabolik yolaklara beslenebilir.
Libre Texts

Fotosentez Yolakları ve Hücresel Metabolizma

Fotosentez ve hücresel metabolizma, birçok karmaşık yolağın birlikte çalışmasıyla tamamlanır. Genellikle ilk hücrelerin, besin içeren sulu bir ortamda ortaya çıktığı düşünülür. Bu hücreler, çoğalmayı ve sayılarını istikrarlı şekilde artırmayı başarabilirse yaşadıkları ortamda bulunan besinleri kendilerine çekerek ortamdaki besinleri tüketmeye başlar. Bu varsayımsal durum, ortamda kalan besinleri kullanarak var olabilecek organizmaları destekleyen doğal seçilimle sonuçlanacak ve bu besinleri hayatta kalmak için kullanabilecekleri malzemelere dönüştürerektir. Ayrıca seçilim süreci, mevcut besinlerden maksimum değeri elde edebilen organizmaları tercih edecektir.

Hidrojen atomlarının kaynağı olarak su dışındaki bileşikleri kullanan erken bir fotosentez biçimi gelişmiştir, ancak bu yolak serbest oksijen üretmez. Glikolizin bu yolaktan önce ortaya çıktığı ve ilk haliyle de üretilen basit şekerlerden fayda sağlayabileceği düşünülmektedir, ancak bu reaksiyonlar karbohidratlarda depolanan enerjinin tamamını ortaya çıkaramaz. Daha sonra gelişen bir fotosentez biçimi, suyu hidrojen iyonu kaynağı olarak kullanarak serbest oksijen üretmiş ve bu sayede zamanla atmosferin oksijence zenginleşmesi sağlanmıştır. Canlılar, bu yeni atmosferi kullanabilmek için uyum sağlayarak bugün bildiğimiz şekliyle solunumun evrimleşmesine olanak sağlamıştır. Fotosentez, gelişimini tamamlayarak bugünkü şekline evrimleştiğinde ve atmosfer oksijenle zenginleştiğinde hücreler nihayet fotosentez tarafından atılan oksijeni sitrik asit döngüsünü kullanarak şeker moleküllerinden daha fazla enerji çıkarmak için kullanabilir hale gelmiştir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Hücrelerin Enerji Kaynakları Yazı Dizisi

Bu yazı, Hücrelerin Enerji Kaynakları yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "İlkin Canlılığın Enerji Kaynakları: Ototrof, Heterotrof ve Kemotrof Hipotezleri" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
18
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/06/2024 04:36:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/14157

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Carl Sagan
Kafatası
Makina
Temel
Ses Kaydı
Enerji
Yüzey
Malzeme
Homeostasis
Yanlış
Avrupa
Biyografi
Toplumsal Cinsiyet
Hukuk
Yumurta
Kuantum
Doğa Olayları
Gezegen
İklim Değişikliği
Periyodik Cetvel
Ölümden Sonra Yaşam
Arı
Anatomi
Halk Sağlığı
Çin
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Texts, et al. Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır?. (13 Nisan 2023). Alındığı Tarih: 18 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/14157
Texts, L., Alparslan, E., Duman, . (2023, April 13). Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır?. Evrim Ağacı. Retrieved June 18, 2024. from https://evrimagaci.org/s/14157
L. Texts, et al. “Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 13 Apr. 2023, https://evrimagaci.org/s/14157.
Texts, Libre. Alparslan, Eda. Duman, . “Metabolik Yolaklar Birbirine Nasıl Bağlanır? Glikoz Dışındaki Besinler Glikoliz Metabolizmasına Nasıl Katılır?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, April 13, 2023. https://evrimagaci.org/s/14157.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close