Hayvanların Evrimsel Kökenine Yeni Bakış Açısı: Düşük Oksijen Şartları Evrimi Nasıl Etkiliyor?

Hayvanların Evrimsel Kökenine Yeni Bakış Açısı: Düşük Oksijen Şartları Evrimi Nasıl Etkiliyor?
Yazar University of Southern Denmark Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
1,189 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Kompleks canlıların, atmosferdeki oksijen seviyesinin ancak günümüzdeki düzeyde olduğu ortamlarda evrimleşebileceği gerçeği bilim dünyasının en güçlü dogmalarından biridir. Fakat Danimarka fiyortlarından çıkartılan küçük deniz süngerleriyle yapılan çalışmalar, karmaşık canlıların yaşamak ve gelişmek için yüksek seviyelerde oksijene ihtiyaç duymadığını gösteriyor. 

Bilim dünyasının en büyük gizemlerinden biri de karmaşık canlıların kökeninin nereden geldiğidir. İlk küçük ilkel hücreler, nasıl oldu da evrimleşerek bugün yerküre üzerinde var olan karmaşık canlı çeşitliliğini oluşturabildi? Bütün kitaplarda yazan açıklama ise şu: Oksijen. Yaklaşık 630-635 milyon yıl önce atmosferdeki oksijen seviyesinin yükselmeye başlaması karmaşık canlıların evrimleşmesini sağladı.

Fakat Danimarka’nın Kerteminde Fiyordu’ndan çıkartılan deniz süngeri hakkında yapılan çalışmalar bu açıklamanın tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Çalışmalar, hayvanların, oksijen seviyesinin çok düşük olduğu ortamlarda dahi yaşayıp gelişebileceğini gösteriyor.

Reklamı Kapat

Gerçek şu ki şuan atmosferde bulunan oksijen miktarının %0.5’i bile hayvanların yaşamasına ve gelişmesine yetiyor.

Güney Danimarka Üniversitesi’nde bulunan Nordic Center for Earth Evolution’da doktora yapmış aynı zamanda Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nden Lewis M. Ward ile birlikte PNAS bilim dergisinde yayınlanan çalışmanın başyazarı olan Daniel Mills şöyle diyor:

Çalışmalarımız, düşük oksijen seviyesinin, hayvanların ataları olan canlılar için bir engel olmadığı hakkında ipucu veriyor.

Yarım milyardan biraz fazla bir süre önce, karmaşık canlıların ilk formları(hayvanlar) evrimleşti. Milyarlarca yıl önce sadece tek hücreli canlı formları yeryüzünde hüküm sürüyordu. Atmosferdeki oksijen seviyesinin yükselmesiyle hayvanların tarih sahnesine çıkmaları aynı dönemlere rastlayınca doğal olarak bu iki olay arasında bir bağ olduğuna inanıldı ve oksijen miktarındaki artışın hayvanların evrimleşmesine neden olduğuna kanaat getirildi. Daniel Mills şöyle söylüyor:

Benim bildiğim kadarıyla şuana kadar kimse hayvanların ne kadar oksijene ihtiyacı olduğunu test etmedi. Biz de bunu test etmeye karar verdik.

Hala yaşamaya devam eden ve ilk örneklerine en çok benzeyen hayvanlar deniz süngerleridir. Daniel Mills’in araştırması için çıkardığı bir sünger türü olan Halichondria panicea, Kerteminde’de bulunan Güney Danimarka Deniz Biyolojik Araştırma Merkezi’nin çok yakınlarında yaşıyordu. Mills şöyle söylüyor:

Laboratuvarımızda yaptığımız deneylerde, süngerlerin şuan atmosferde bulunan oksijen miktarının yalnızca %0.5‘ inin bulunduğu bir ortamda dahi yaşamaya ve gelişmeye devam ettiklerini gördük.

Bu oksijen miktarı, hayvanların yaşamı için gerekli olduğunu düşündüğümüz seviyenin altında.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Şimdiki büyük soru ise şu: Eğer düşük oksijen seviyesi hayvanların evrimleşmesinin önünde bir engel değilse öyleyse ne oldu? Neden milyarlarca yıl boyunca, her şey birdenbire patlamadan ve karmaşık canlılar ortaya çıkmadan önce gezegende sadece ilkel tek hücreliler olan bakteriler ve amipler hüküm sürdü? Daniel Mills şöyle belirtiyor:

Orada mutlaka başka ekolojik ve evrimsel mekanizmalar rol oynamış olmalı. Belki de meydanın bu kadar uzun süre ilkel canlılara kalmasının sebebi bir hayvanı oluşturan mekanizmanın gelişiminin uzun zaman almasıdır. Muhtemelen tarih öncesi dönemlerde hayvan bulunmasının zor olmasının sebebi; karmaşık ve çok hücreli olan canlıların evrimleşmesinin oldukça zor olmasıydı.

Mills’in Nordic Center for Earth Evolution’dan çalışma arkadaşları, karmaşık canlılar evrimleşmeden kısa süre önce, atmosferdeki oksijen seviyesinin kayda değer bir şekilde yükseldiğini daha önce göstermişlerdi. Yüksek oksijen seviyesi, şartları uygun hale getirse de karmaşık hayatın gelişiminde önderlik eden bir neden değildi.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/11/2021 04:48:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1981

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Anatomi
Nobel Ödülü
Primatlar
Allah
Nasa
İstatistik
Hastalık Kontrolü
Evrimsel Biyoloji
Göz
Solunum
Maymun
Biyografi
Madde
Beslenme
Kanser Tedavisi
Epigenetik
Kimyasal
Kuyrukluyıldız
Hastalık Dağılımı
Virüsler
Dna
Süpernova
Köpekgil
2019-Ncov
İntihar
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et