Kuşların V Şeklinde Uçuşunun Sırrı...

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Kraliyet Veteriner Fakültesi’nden bilim insanları, bir microlight’ı (delta kanatlı çok hafif uçak) takip ederek göç etmeye eğitilmiş ender bir kuş sürüsüne veri kaydedici taktılar. Bu çalışma, kuşların en uygun pozisyonda uçarak önündeki kuşun kanat ucuna yakın kalıp rahatça yukarı yükseldiklerini ortaya çıkardı. Nature dergisinde yayınlanan çalışma, ayrıca kuşların kanat vuruşlarını zamanladıklarını da gösterdi.

Pelikanlarla daha önce yapılan bir deney, V düzeninin enerjiden tasarruf etme amacına yönelik olduğuna dair ilk gerçek ipucuydu. V düzeninde uçarlarken kuşların kalp atışlarının düştüğünü ortaya çıkarmıştı. Fakat bu son çalışma, sürüdeki her bir kuşun uçuşunu izledi ve her bir kanat çırpışıyla birlikte kuşların pozisyonunu, hızını ve rotasını kaydetti.

Bu, Avusturya’daki Waldrappteam (Kelaynak grubu) tarafından yürütülen benzersiz bir doğal hayatı koruma projesi sayesinde gerçekleşti; grup, kelaynak sürüleri yetiştirip onları bir microlight’ı izleyerek göç etmeye eğitti. Bu sıra dışı projenin amacı, kelaynakları Avrupa’ya geri getirmekti; kuşlar avlanma nedeniyle tamamıyla yok olmuştu, bu nedenle grup artık tamamen unutulmuş bir göç rotasında seyretmeleri için kuşları yeniden eğitti.

Kritik tehlikedeki kelaynaklara küçücük veri kaydedicileri takmak, kuşların aerodinamik yarar sağlamak için sık sık pozisyon değiştirdiklerini ve kanat vuruşlarının zamanlamasını ayarladıklarını gösterdi. Baş araştırmacı Dr. Steven Portugal şunları açıkladı:

“Görünüşe göre kuşlar, sürüdeki diğer kuşların nerede olduklarının çok farkında ve kendilerini olabilecek en iyi pozisyona konumluyorlar.”

Bu da, yukarıya kaldıran havanın çoğunun öndeki kuş tarafından oluşturulduğu anlamına geliyor. “Yukarı akım (upwash)” denen bu hava akımı, bir kuş öne doğru uçtuğunda oluşur; kuş süzüldüğünde veya kanat çırptığında havayı aşağıya, kanatlarının altına iter. Dr. Portugal şunları söyledi:

“Aşağı akım (downwash) kötüdür. Kuşlar bir başka kuşun arkasındaki aşağı akımda kalmak istemez, çünkü bu onları aşağı iter.”

Fakat kanatların dış çevresindeki hava sıkıştığından bu durum kanat uçlarında yukarı akım oluşturur. Dr. Portugal şöyle devam etti:

“Bu, arkadaki kuşa biraz daha rahat bir uçuş sağlar. Bu nedenle arkadaki kuş, kendi kanat ucunu önündekinin oluşturduğu yukarı akıma getirmek ister.”

Araştırmacıların söylediğine göre, gerçekten şaşırtıcı bir başka sonuç da, “kuşların kanat vuruşlarını mükemmel olarak zamanlayıp öndeki kuşun oluşturduğu yararlı havaya denk getirmesidir”. Dr. Portugal, “Kanat çırpma döngüsü boyunca her bir kuş, kanat ucunu yukarı akımda tuttu.” diye açıkladı.


Yazan: Victoria Gill

Kaynak: Bu yazı BBC sitesinden çevrilmiştir.

2 Tartışmalı Harita

Yeni Kuram, Uzun Mesafelerde Enerjinin Işınlanabileceğini Gösteriyor!

Yazar

Şule Ölez

Şule Ölez

Yazar

ODTÜ EEE '88 mezunudur. Evrim Ağacı'nda genel editörlük ve çevirmenlik yapmaktadır. Ayrıca Kırsal Çevre Derneği'nin aktif üyesidir. İlgi alanları Türkçe ve İngilizce dilleriyle başta bitkiler olmak üzere tüm canlılardır.

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim