Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık!

Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık! Flickr
6 dakika
4,771
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 9 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Ambystoma mexicanum, her ne kadar dünyada biyomedikal mühendislik alanında deney hayvanı olarak uzun yıllardır kullanılsa da, ülkemizde yeni yeni önemi kavranan bir canlı türüdür. Evrimsel biyolojiden, rejeneratif tıbba, embriyolojiden, gelişim biyolojisine ve onkoloji çalışmalarına kadar birçok alanda model organizma olarak kabul edilmektedir. Bu ilginç hayvan; beyin, kalp, böbrek vb. iç organları ile kuyruk, ayak (limb) gibi uzuvlarını rejenere edebilme kapasitesine sahiptir.

Buna ek olarak, yaşlanma biyolojisinin araştırıldığı ve bu süreci tersine çevirmeyi amaçlayan çalışmalarda da son yıllarda sıklıkla kullanılmaktadırlar. Aksolotlların rejenerasyon mekanizmalarının tamamen anlaşılabilmesi neticesinde insanlarda yaşlanma sürecinin yavaşlatılabileceğini ve yaşlılığa bağlı hastalıkların önlenebileceğini/tedavi edilebileceğini düşünüyoruz. Ayrıca aksolotllar, düşük kanser insidansına sahip oldukları için, son yıllarda kanser araştırmalarında da bilim insanlarının ilgi odağı olmaya başladı.

Tüm Reklamları Kapat

Ben, Gülsemin Şen ve fakülte dekanı Prof. Dr. Mehmet Tahir Alp ile birlikte Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nde uzun bir süredir araştırmalar yapmaktayız ve ülkemizde ilk defa üniversite bünyesinde tıbbi araştırmalarda kullanılmak üzere aksolotl üreterek bir ilke imza attık.

Üniversitemizin Kök Hücre ve Rejeneratif Tıp Anabilim Dalı'nda görevli olan Dr. Öğr. Üyesi Badel Arslan da, Adıyaman Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü'nde görevli Doç. Dr. Serdar Sönmez'in önderliğinde moleküler belirteçlerin kullanıldığı biyoinformatik analizler ile, yetiştirdiğimiz türün A. mexicanum olduğunu kesinleştirdiler. Araştırmada yüksek lisans öğrencimiz olan biyomühendis Gamze Ayar da genç araştırmacı olarak yer aldı. Bu makalede, yaptığımız çalışmanın detaylarını ve önemini hep birlikte size anlatmaya çalışacağız.

Tüm Reklamları Kapat

Arş. Gör. Gülsemin Şen ve Arş. Gör. Cengiz Korkmaz
Arş. Gör. Gülsemin Şen ve Arş. Gör. Cengiz Korkmaz

Aksolotlları Bu Kadar Özel Yapan Ne?

Bahsettiğimiz gibi, aksolotlların deney hayvanı olarak bu kadar popüler ve vazgeçilmez olmasının temel nedeni rejenerasyon kapasiteleridir. Diğer birçok semender türünün aksine metamorfoz geçirmedikleri için, embriyonik hücre benzeri yapılara sahiptirler ve bu sayede yaşamları boyunca vücutlarında bulunan birçok organ ve dokuyu rejenere edebilmektedirler. Ayrıca A. mexicanum'un lobektomi yöntemi ile alınan telensefalon bölgesini rejenere edebildiğini ve beynin bu bölgesinde oluşan hasarları giderebildiğini biliyoruz.

Aksolotlların telensefalik nöroanatomileri, teleostların (kemikli balıklar) aksine memeliler ile büyük benzerlikler göstermektedir. Bu da özellikle insanlarda gelişen beyin hasarlarını, şizofreni, alzheimer gibi hastalıkları tedavi etmede A. mexicanum’u gelecek vaat eden model organizma haline getirmektedir.

Yara İyileşme Süreçlerini Hızlandırmamız Şart!

Son yıllarda diyabet vakalarındaki artışlar nedeniyle insanlarda görülen kronik yaraların sayısındaki yükseliş ve yara iyileşme sürecinin uzaması, modern tıpta aşılması gereken en büyük zorluklardan biri haline gelmiştir. Yaptığımız araştırmalarda bulduklarımızdan birkaç örnek vermek gerekirse:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Sadece Büyük Britanya'da 2.2 milyon hastanın kronik yaralardan muzdarip olduğu ve bunun sağlık sistemine 5.3 milyar £ ek yük getirdiği tahmin edilmektedir.
  • Almanya'da 2-4 milyon hastanın kronik yara sorunu taşıdığı ve sağlık sistemine bunun maliyetinin 4 milyar € olduğu hesaplanmıştır.
  • Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) ise kronik yaraların ekonomik ve insani maliyeti çok daha dramatik durumdadır. ABD'de kronik yaraların etkilediği insan sayısının 6.5 milyon olduğu ve bunun sağlık sistemine 25 milyar $ ek yük getirdiği rapor edilmiştir.
  • Ülkemizde ise bu konu üzerine bir veri bulunmamakla beraber, maliyetin yüksek olduğuna dair çalışmalar mevcuttur.

Yara iyileşmesi konusunda çok sayıda terapötik ürün geliştirilmiş olmasına rağmen, sürecin komplikasyonlara açık, yavaş ve çoğunlukla kalıcı iz bırakarak devam ettiği görülmektedir. Yara izi olmadan, etkin ve hızlı doku rejenerasyonunun sağlanması çoğu vakada henüz mümkün olamamaktadır.

Son yıllarda, A. mexicanum’dan sentezlenen AmbLOXe (Amphibian Epidermal Lipoxygenase) enziminin, insandaki homoloğu olan ALOXe3 (Arachidonate Lipoxygenase 3) enzimine kıyasla, in vitro yara modellerinde epidermal hücrelerin proliferasyonu ve migrasyonunu artırarak yara iyileşmesini önemli oranda hızlandırdığını bildiren araştırmalar rapor edildi. Bu da bize çeşitli travmalar sonrasında doku rejenerasyonunda, aksolotllardan elde edilen AmbLOXe enzimini içeren biyoteknolojik ürün geliştirme fikrini verdi.

Model Organizmalarda Tür Teşhisinin Önemi Nedir?

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar için Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmeliği çerçevesine göre, ülkemizde aksolotl yetiştiriciliği üzerine tedarik ve çalışma izni bulunan iki kuruluş bulunmaktadır. Ne var ki yaptığımız araştırmalarda, bu iki kurumda da aksolotl türünün yurtdışından özel izinler ile temin edildiği ve üretildiği, türün sadece kurum içi çalışmalarda ve projeye özgü ruhsatlı merkezlere temin edildiği/kullanıldırıldığı ve bu sebeple araştırma dışından yurtiçine tedarik yapılmadığını tespit ettik. Bu da aksolotl üzerine araştırma yapmak isteyen tüm üniversiteler, araştırma enstitüleri ve bilim insanları için üç temel sorunu gündeme getirmektedir:

  1. Ruhsatsız işletmelerden tedarik edilen axolotlların amatör yetiştiricilerin beceri, devamlılığı ve insiyatifine bırakılması,
  2. Tedarik edilen axolotlun genetik saflığının bilinmesinin mümkün olmaması,
  3. Türün yetiştiricilik koşullarının rastgelelik, bilimsel nesnellikten uzak deneme-yanılma pratikleri üzerine kurulu olması.
Dişi A. mexicanum yumurta bırakırken.
Dişi A. mexicanum yumurta bırakırken.
Yeni döllenmiş A. mexicanum yumurtaları
Yeni döllenmiş A. mexicanum yumurtaları

Bu yüzden model organizma olarak bu türü fakültemiz bünyesinde bilim camiasına tedariğin sağlanması amacıyla yetiştirmeye başladık ve A. mexicanum'u ilk kez üniversite bünyesinde kültür koşullarına adapte ederek üretimlerini gerçekleştirdik. Yakın zamanda ruhsatlandırma çalışmalarımızı da tamamlayacağız.

Model organizmaların kullanıldığı araştırmalarda canlının tür teşhisinin doğru yapılması deneylerin tekrarlanabilirliği ve karşılaştırılabilirliği açısından son derece önemlidir. Tür sınırlarını belirleme metotları, bütünleşik taksonomi ve sistematik çalışmalarında son yıllarda sıklıkla kullanılan güncel yaklaşımlardır. Özellikle analiz edilen bireylerin aynı türü temsil ettiklerinden emin olunması için neredeyse bir ön koşul niteliğindedir.

Tüm Reklamları Kapat

Yumurta gelişim süreci (8. gün)
Yumurta gelişim süreci (8. gün)

Büyük ölçüde morfolojik karakterlere dayanan geleneksel tür tanımlama yöntemleri halen yaygın bir biçimde kullanılsa da her geçen gün türlerin tanımlanmasında ve tür sınırlarının belirlenmesinde yeni nesil yaklaşım ve yöntemler geliştirilmektedir. Moleküler verilerin büyük hacimlerde ve kısa sürede üretilebilmesi ve biyoinformatik alanındaki gelişmelere paralel olarak tür sınırlarının belirlenmesinde uygulamalı yaklaşımlar geliştirilmekte ve kullanılmaktadır.

Yapışkan keseden çıkmaya hazır A. mexicanum larvaları (14. gün)
Yapışkan keseden çıkmaya hazır A. mexicanum larvaları (14. gün)

Bu sebeple çalışmamız kapsamında Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Uygulama Birimleri’nde Yetiştirilen A. mexicanum’un tür teşhisini bütünleşik taksonomik yöntemler kullanarak tespit ettik. Bu amaçla mitokondri genomunda bulunan ve hayvanlar için DNA barkodlama bölgesi olarak bilinen sitokrom oksidaz alt ünite 1 (COI) ve sitokrom b (Cytb) gen fragmentleri moleküler belirteç olarak belirledik ve NCBI GenBank'ta daha önce dizisi verilmiş olan Ambsytoma türlerini filogenetik analizler ve tür sınırlarını belirleme testleri ile karşılaştırdık.

Aksolotl erişkinleri
Aksolotl erişkinleri
Aksolotl erişkinleri
Aksolotl erişkinleri
Aksolotl erişkinleri
Aksolotl erişkinleri
Dişi bir aksolotl erişkini
Dişi bir aksolotl erişkini

Sonuçlar

Farklı veri setlerinin kullanıldığı analizlerin tamamında söz konusu bireyler daha önceki çalışmalarda elde edilen A. mexicanum türü ile birlikte gruplanmıştır.

Biyoinformatik analizler sonucunda ortaya çıkan aday tür grupları. COI veri seti ile inşa edilen maksimum olasılık ağacı (solda), % rakamlar UFBoot2 ile hesaplanan dal destek değerlerini göstermektedir. Sağdaki renkli sütünlar tür sınırlarını belirleme testlerine göre aday tür gruplarını göstermektedir.
Biyoinformatik analizler sonucunda ortaya çıkan aday tür grupları. COI veri seti ile inşa edilen maksimum olasılık ağacı (solda), % rakamlar UFBoot2 ile hesaplanan dal destek değerlerini göstermektedir. Sağdaki renkli sütünlar tür sınırlarını belirleme testlerine göre aday tür gruplarını göstermektedir.
DergiPark

Model organizma olarak Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nde yetiştirdiğimiz aksolotlların tür teşhislerini yaparak bu canlıların deney hayvanı olarak kullanım süreçlerinin önündeki ilk engeli kaldırmış olduk.

YÖK'ün öncelikli alanlarından olan biyomedikal ekipman ve biyoteknolojik ilaç teknolojileri üzerine multidisipliner çalışmaların önünü açabilme potansiyeli taşıyan A. mexicanum türünün yetiştiriciliğini yaptığımız ve tür teşhisini kesinleştirdiğimiz için mutluyuz. Bundan sonra ruhsatlandırma çalışmalarını tamamlayarak bu deney hayvanları ile çalışma yapmak isteyen tüm üniversite ve enstitülere tedarik sürecini en yakın zamanda başlatmış olacağız. Proje ekibine katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Düzeltmeler: Bu yazının önceki bir versiyonunda, yeni çalışma öncesinde aksolotl tedarikinin Türkiye'de sadece amatör yetiştiricilerle yapılabildiği imâ edilmiştir. Bu doğru değildir. Talep olması durumunda proje bazlı olarak yurt dışından aksolotl getirmek mümkündü. Yeni çalışma sayesinde Türkiye'de üretilen ve üretimi bilimsel standartları daha yakından takip eden aksolotl yetiştiriciliği mümkün olmaktadır. Yazı, bu detayları açığa kavuşturacak biçimde güncellenmiştir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
22
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • B. ARSLAN. (2021). Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Uygulama Birimleri’nde Rejeneratif Tıp Araştırmalarında Model Organizma Olarak Yetiştirilen Ambystoma Mexicanum’un Dna Barkodlaması Ve Filogenisi. Commagene Journal of Biology, sf: 161-176. doi: 10.31594/commagene.1015429. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/12/2022 21:01:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11479

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Korkmaz, et al. Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık!. (25 Şubat 2022). Alındığı Tarih: 6 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11479
Korkmaz, C., Bakırcı, Ç. M. (2022, February 25). Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık!. Evrim Ağacı. Retrieved December 06, 2022. from https://evrimagaci.org/s/11479
C. Korkmaz, et al. “Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Feb. 2022, https://evrimagaci.org/s/11479.
Korkmaz, Cengiz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Türkiye'de İlk Defa Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Bünyesinde Aksolotl Yetiştirip, Moleküler Belirteçler ile Tür Tayini Yaptık!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 25, 2022. https://evrimagaci.org/s/11479.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.