Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar?

Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar? Yaorusheng/Getty Images
7 dakika
15,516
  • Elektromanyetizma
  • Kuantum Fiziği
Evrim Ağacı Akademi: Elektromanyetizma Yazı Dizisi

Bu yazı, Elektromanyetizma yazı dizisinin 15. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Elektromanyetik Spektrum (Tayf) Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

İnternette “kuantum levitasyon” başlıklı bazı videolar çoktan kendine yer edinmiş durumda. Peki kuantum levitasyonu nedir, nasıl çalışır, yoksa gerçekten bir gün uçan arabalara sahip olmamız mümkün mü? Hadi gelin beraber bakalım.

Kuantum levitasyon, adından da anlaşılabileceği üzere, bilim insanlarının kuantum fiziğinden yararlanarak nesneleri (spesifik olarsak süperiletkenleri) manyetik bir kaynak üzerinde (özellikle bu amaç için üretilmiş manyetik kuantum levitasyon alanları üzerinde) havalanmasını ve hareket edebilmesini amaçladığı çalışmalara verilen isimdir. 

Tüm Reklamları Kapat

Bilimsel Yaklaşımla Kuantum Levitasyonu

Kuantum levitasyonun beklendiği gibi çalışmasının ardındaki ana sebep/açıklama ise manyetik akı ve 1933 yılında Alman fizikçi Walther Meissner ve Robert Ochsenfeld’in keşfettiği Meissner Etkisi olarak adlandırılan bir tür bilimsel olgudur.

Alman fizikçilerin 1933 yılında yaptığı bu gözlemde, manyetik alan içerisindeki bir süperiletken kritik bir sıcaklığa kadar soğutulduğunda manyetik alan çizgileri süperiletkenin dışına itilir. Bu şu şekilde gerçekleşmektedir:

Tüm Reklamları Kapat

Süperiletkenlerin sıfır elektriksel dirence sahip oluşları, onlara manyetik alanlara karşı koyabilme ya da onları itebilme yeteneğini verir. Buna “diamanyetik” özellik denmektedir. Diamanyetizma şu şekilde gerçekleşir: Yüklü bir parçacık bir eksen etrafında dönerken belli bir manyetik alan oluşturur. Bu manyetik alanının yönünü de parçacığın dönme yönü belirler. Elektron, manyetik alanı oluşturan parçacıktır (protonun etkisi yok denecek kadar azdır). Bir atomun veya molekülün elektron dizilişi/dağılımı yörüngeler üzerinde gösterildiğinde, bazı elektronların eşleşmiş bazılarınınsa dışarıda kalmış olduğu gözlenebilir. Eşleşmiş elektronlar birbirine zıt yönde dönerek birbirlerinin manyetik alan etkilerini yok ettiği için manyetik alan oluşturamazlar. Ancak dışarıda kalan elektronlar, kendilerini sıfırlayacak bir eşe sahip olmadıklarından oluşturdukları maddeye belli bir manyetik alan kazandırabilirler. Örneğin, paramanyetik (alüminyum ve magnezyum gibi) ve ferromanyetik maddeler (demir ve nikel gibi) manyetik alanlar tarafından çekilirler.

Diamanyetik özelliğe sahip süperiletken maddeler ise eşleşmiş elektronlara sahip olduğundan hem manyetik alanları yoktur hem de içinde bulundukları manyetik alan çizgilerine ters yönde mıknatıslaştırılırlar (ya da manyetik bir alan tarafından itilirler). Süperiletkenlerin sergilediği bu itilme davranışına “Meissner etkisi” veya “akı dışarlanması” adı verilir. Meissner etkisi nedeniyle bir süperiletken, bir mıknatıs üzerine yerleştirildiğinde havada asılı kalabilmektedir. Aslında mıknatıs üzerine yerleştirilen bir süperiletken cismin havada durması, iki adet mıknatıs parçasının sahip olduğu aynı kutupların (örneğin, güney kutuplarının) birbirini dengelemeye çalışması gibidir. 

Kuantum levitasyonu süreci, özellikle “kuantum kilitlenme” adlı bir olgu ile birlikte çok daha ilgi çekici hale gelmektedir. Tel Aviv Üniversitesi süperiletkenler ekibi, bu durumla ilgili şöyle bir yorum yapmaktadır:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

“Süperiletken maddeler ve manyetik alanlar birbirlerinden hiç haz etmezler. Mümkün olduğunda süperiletken madde, bulunduğu tüm manyetik alanı içinden atmaya çalışacaktır. İşte bu Meissner etkisidir. Bizim durumumuzdaysa, süperiletkenler aşırı derecede zayıf olduğundan, manyetik alan süperiletkenin içerisine nüfuz edebilmektedir. Ancak bu, “akı tüpü” olarak adlandırılan bir halde (burgular şeklinde) ayrık olarak gerçekleşmektedir. Her manyetik akı tüpünün içerisinde, süperiletkenlik dışarıdan bağımsız olarak yok olmaktadır. Süperiletken madde ise, manyetik akı tüplerini daha güçsüz ve zayıf bölgelerde saklama eğilimindedir (örneğin, tane sınırlarında). Süperiletken cismin havada gerçekleştireceği herhangi bir hareket, akı tüplerinin yer değiştirmesine neden olur. Bunu önlemek adına süperiletken, sanki havada hapsolmuş edasıyla tepkisiz ve hareketsiz kalmaktadır. Buna ise kuantum kilitlenme denir.”

Bu alanın önde gelen isimlerinden Tel Aviv Üniversitesinde fizik profesörü olan Guy Deutscher’ın bizzat kendisi, “kuantum levitasyon” ve “kuantum kilitlenmesi” terimlerini bilime kazandırmıştır.

Buraya kadar kuantum levitasyonla ilgili birtakım olguları ve terimleri açıkladık ama elbette akıllarda hala bazı sorular olabilir. Şimdi de o sorulardan birkaçını cevaplarıyla birlikte ele alalım:

Süperiletken Cisimler ve Manyetik Alanlar Neden Birbirlerinden ''Haz Etmezler''?

Süperiletken bir malzeme, içerisinde elektronların çok kolay biçimde hareketlerini gerçekleştirebildiği bir maddedir. Elektronlar süperiletkenler içerisinde herhangi bir dirence maruz kalmadan hareket edebilmektedir. Bu sayede, manyetik bir alana yaklaştırılan süperiletken maddenin yüzeyinde küçük akımlar oluşur ve hem maruz kaldığı manyetik alanın etkisi hem de süperiletken maddenin yüzeyinin altında kalan manyetik alanın yoğunluğu sıfıra eşitlenir. Manyetik alan çizgilerini çıplak gözle görebilseydik, süperiletken cismin etrafında bu çizgilerin büküldüğünü gözlemleyebilirdik.

Peki bu durum süperiletkenlerin nasıl havada kalmasını sağlıyor?

Bir süperiletken nesne manyetik bir diskin üzerine yerleştirildiğinde, disk yüzeyindeki güçlü manyetik alan, süperiletkeni iterek onun havada asılı kalmasını sağlar. Tabii ki bu süperiletkenin, disk yüzeyinden ne kadar yüksekte havada kalabileceğinin de bir sınırı ve açıklaması vardır. Bu aradaki mesafe manyetik alanın uyguladığı güç ve (bu manyetik alanın tersi yönünde olan) yerçekimi kuvvetinin uyguladığı güç ikilisi tarafından belirlenmektedir.

Birinci tip (Tip 1) süperiletkenlerin oluşturduğu bir disk, “mükemmel diamanyetizma” olarak adlandırılan en aşırı noktalardaki Meissner etkisini gösterecektir. Bu tür süperiletkenlerin içerisinde hiçbir şekilde manyetik alan bulunmayacak, manyetik bir alanla herhangi bir temastan kaçınarak havada yükselecektir. Ancak buradaki tek sorun, gerçekleşecek olan “levitasyon”un (havada kalmanın) kararlı ve stabil yapıda olmayışı, yani levitasyonun gerçekleştiği nesnenin sabit bir şekilde yerini koruyamayışıdır. Kuantum levitasyonunun daha kullanışlı bir hale gelmesi için daha kararlı ve stabil bir şekilde gerçekleşmesi gerekir. İşte böyle durumlarda bunu gerçekleştirmek adına “kuantum kilitlenmesi” devreye girer.

Tüm Reklamları Kapat

Akı Tüpleri Nedir?

null


Kuantum kilitlenme olayının gerçekleşmesindeki en önemli unsurlardan biri ise “vorteks (girdap)” olarak adlandırılan bu akı tüplerinin ortaya çıkmasıdır. Eğer bir süperiletken çok ince veya Tip 2 süperiletkenler grubuna dahilse süperiletken cisim, manyetik alanın bir kısmının kendi içerisine nüfuz etmesi için daha az enerji harcar. Bu yüzden vorteks akı tüpleri, manyetik alanın süperiletkenin içine “sızabildiği” bölgelerde oluşur (Şekil 1’de birbirine yaklaşan çizgiler).

Bahsi geçen Tel Aviv’li ekibin uyguladığı bir deneyde ise, bir plakanın yüzeyine çok ince bir seramik film yerleştirilir. Soğutulduğunda bu seramik materyal, bir tür Tip 2 süperiletkene dönüşür. Ayrıca çok ince olduğundan, ortaya çıkan diamanyetizma çok da kusursuz cinsten olmaz ki bu da vorteks akı tüplerinin materyal içerisinden geçip gitmesine izin verir.

Akı Tüpleri ''Kuantum Kilitlenmesi''ne Nasıl Etki Eder?

Manyetik alan, akı tüpleri (girdaplar) halinde, bir süperiletkene nüfuz ettiğinde, o dar bölgedeki süperiletkenliği devre dışı bırakır. Her akı tüpünü bir süperiletkenin ortasında yer alan ve süperiletken olmayan küçük bölgeler olarak hayal edin (yukarıdaki şekilde bu bölgeler, birbirine yaklaşan çizgilerin temas noktalarıdır). Süperiletkenin hareket etmesi durumunda, akı tüpleri de hareket eder. Burada bilinmesi gereken 2 önemli nokta vardır:

Tüm Reklamları Kapat

  1. Akı tüpleri, manyetik birer alandırlar.
  2. Süperiletken her daim manyetik alana ters biçimde akıntılar oluşturacaktır (Meissner etkisi).

Ayrıca, bir süperiletken malzemenin kendisi de manyetik alanla ilişkili hareketleri engellemek için bir karşı güç ortaya koyacaktır. Örneğin manyetik bir alandaki levitasyonu sırasında süperiletken cismi birazcık eğerseniz, onu artık yeni pozisyonuna hapsetmiş veya “kilitlemiş” olursunuz. Aynı simetrik yapıya sahip bir manyetik alandaysa, aynı hareketi kuantum kilitlenmesini bozmadan sergileyecektir. Süperiletkenin yüksekliğini ve doğrultusunu ayarlamanız hareket esnasında istenmeyen sallanmaların ve bocalamaların da önüne geçecektir. Ayrıca eliniz, manyetik alanın uyguladığı kuvvetten daha güçlü bir kuvvet uygulayabileceği için, süperiletkenin yüksekliğini ve yönünü istediğiniz zaman yeniden ayarlayabilirsiniz. Bu olay, aşağıdaki YouTube videosundan izlenebilir:

Kuantum Levitasyonunun Geleceği

Bu etkinin süperiletkenler üzerindeki şuanki yoğunluğu ve gücü yeterli düzeyde olmadığı için, maalesef uzunca bir süre daha uçan arabalara sahip olmamız mümkün gözükmüyor. Ayrıca kuantum levitasyonu sadece çok güçlü bir manyetik alan üzerinde çalışıyor, bu da sıradan trafik yollarını, güçlü manyetik yollarla değiştirmemiz gerektiği anlamına geliyor. Ancak Asya’da alışılagelmiş elektromanyetik levitasyonla giden maglev trenlere ek olarak (ana görsele bakınız), güçlü manyetik alanlar üzerinde manyetik levitasyonla hareket eden trenler de zaten bulunuyor. 

Bir diğer yararlı uygulamasıysa, kuantum levitasyonu sayesinde tamamen sürtünmesiz rulmanlar yaratılabilmesi. Rulmanlar, günümüz teknolojisiyle, zaten minimum sürtünmeyle dönebiliyor ancak kuantum levitasyonu uygulandığında sürtünme ve direnç bu minimum düzeyin de altına, hatta sıfıra inebilir. Endüstriyel kullanım açısından bu uygulamanın çok yararlı olacağını söylemek mümkün.

Popüler Kültürde Kuantum Levitasyonu

İlk YouTube videoları yavaş yavaş televizyonlarda yerini alırken, gerçek kuantum levitasyonunun popüler kültürde ilk kez kendini ciddi anlamda gösterdiği zamanlardan birisi, Stephen Colbert’in The Colbert Report adlı Comedy Central tabanlı eleştirel politik ve bilgi şovunun 9 Kasım 2011’de yayınlanan bölümüydü. Colbert o günkü şovunda Ithaca Koleji Fizik Bölümü’nden Profesör Matthew C. Sullivan’ı konuk etmişti. Colbert izleyicisine kuantum levitasyonunun ardında yatan sebebi şu şekilde izah etmişti:

Bildiğiniz gibi, kuantum levitasyonu Tip 2 bir süperiletken içerisinden geçen manyetik akı çizgilerinin, elektromanyetizmanın bu akı tüplerine uyguladığı güçlere rağmen, bir yerde sabitlenmesi durumudur. Ben bunu bir Snapple (kutu meyve suyu markası) kapağından öğrendim.

Daha sonra, Ben&Jerry’s markasının ürettiği AmeriCone Dream isimli mini bir dondurma kabını levitasyona uğratmak (havaya kaldırmak) istedi. Normal şartlarda gerçekleşmeyecek bu olayı programında gerçekleştirebilmişti çünkü dondurma kabının tabanına süperiletken bir disk yerleştirmişti.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Elektromanyetizma Yazı Dizisi

Bu yazı, Elektromanyetizma yazı dizisinin 15. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Elektromanyetik Spektrum (Tayf) Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
18
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ThoughtCo | Arşiv Bağlantısı
  • G. Atmaca. Kuantum Levitasyonu Ve Kuantum Kilitlenme. (15 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2018. Alındığı Yer: Kuark | Arşiv Bağlantısı
  • A. Z. Jones. How Quantum Levitation Works. (15 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2018. Alındığı Yer: ThoughtCo | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2023 12:20:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5285

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Z. Jones, et al. Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar?. (27 Aralık 2017). Alındığı Tarih: 28 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5285
Jones, A. Z., Alabacak, M., Bakırcı, Ç. M. (2017, December 27). Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar?. Evrim Ağacı. Retrieved January 28, 2023. from https://evrimagaci.org/s/5285
A. Z. Jones, et al. “Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Murat Alabacak, Evrim Ağacı, 27 Dec. 2017, https://evrimagaci.org/s/5285.
Jones, Andrew Z.. Alabacak, Murat. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kuantum Levitasyon, Nesnelerin Uçmasını veya Havada Asılı Kalmasını Nasıl Sağlar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Murat Alabacak. Evrim Ağacı, December 27, 2017. https://evrimagaci.org/s/5285.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.