Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi?

Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi? Cosmos Magazine
7 dakika
8,773
  • Bilişsel (Kognitif) Sinirbilim

Tamamen kör olduğunuzu; ama yine de görebildiğinizi düşünün. İmkânsız gibi mi geliyor? Aslında bu mümkün. Birkaç yıl önce, bir adam -ona Barry diyelim- arka arkaya iki inme geçiriyor. Bu inmelerin sonucunda da Barry tamamen kör kalıyor ve ancak bir değnek yardımıyla yürüyebilecek duruma geliyor.

Kör görüş, hiçbir şey göremediklerini düşünen ve buna inanan (yani bilişsel olarak kör) bireylerin beyinlerindeki belirli görsel bölgelerin düzgün çalışıyor olmasından ötürü, görüş ile ilişkilendirilen belirli farkındalıklara sahip olabilmeleri durumudur.[1] Yani bu kişiler, tıpkı kör bireyler gibi hiçbir şey göremezler; ancak beyinleri görsel verinin dikkate değer bir kısmını işlediği için, onlara baktıkları şeylerle ilgili sorular sorulduğunda, belli soruları doğru bir şekilde cevaplandırabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Gerçek bir hikaye üzerinden gidelim: Bir gün, birkaç psikolog, Barry’i sandalye ve kutu gibi birçok engelle dolu bir koridora yerleştirip yürümesine yardımcı olan değneğini de alarak ondan koridor boyunca yürümesini istediler. Bu basit deneyin sonucu, bilinci kavrayış biçimimiz için çok önemliydi. Barry, bütün koridoru hiçbir engele takılmadan geçmeyi başardı. Çünkü Barry, akıl almaz gibi gelse de, çok nadir görülen bir durum olan kör görüşe sahipti. Kör görüşe sahip insanlar, önlerindeki eşyaları görebildiklerini sürekli olarak reddederler, çünkü bilinçleri, o görüşe gerçekten de sahip değil gibidir; ancak buna rağmen, farkında olmasalar bile görüş konusunda şaşırtıcı becerilere sahiptirler. Bu da, bir anlamda onların görebildiklerini gösterir.

Bir başka vakada -ona Rick diyelim- önüne konulan ekrandaki nesneleri birkaç seçenek arasından tahmin etmesi istendi. Rick ekranda ne olduğunu asla bilmediğini ve göremediğini söylüyordu; fakat tahminlerinin yüzde doksandan fazlası doğruydu.

Tüm Reklamları Kapat

Değnek yardımıyla yürüyen bir görme engelli
Değnek yardımıyla yürüyen bir görme engelli
The Conversation

Beyne Doğru…

Kör görüş, beynin birincil görsel korteks adlı bölgesinin hasar almasıyla ortaya çıkıyor. Beynin bu bölgesi, sizin de tahmin etmiş olacağınız gibi, görme becerilerinden sorumludur. Bu bölgenin hasar alması bazen tam körlüğe, bazen de kısmi körlüğe sebep olabilir. Ancak kör görüş, bu iki kategorinin hiçbirine tam olarak uymuyor.

Peki kör görüş nasıl çalışıyor? Gözler, alınan ışığı bilgiye çevirerek bu bilgiyi beyne yollar. Bu bilgi beyinde çeşitli yollardan geçtikten sonra, birincil görsel kortekse iletilir. Kör görüşlü insanlarda bu bölge hasarlı olduğu için, gözlerden gelen bu bilgi, bilinçli farkındalığa kadar ilerleyemez. Fakat bu bilgi, görsel sistemin hasar görmemiş diğer elemanları tarafından işlenerek, beyindeki ilişkilendirme alanlarına ulaştırılabilir; böylece bilincin farklı kısımları bu işlenmiş veriye erişebilir.

İşte Barry ve Rick’in durumunda da görüldüğü gibi, aslında bireyler hiçbir şey görmediklerine inansalar da (ve bu, belki de objektif olarak doğru olsa da), aynı kişiler cisimleri görüyormuşçasına, bazı eylemleri doğru şekilde yapabilir ve baktıkları yöndeki cisimlerle ilgili özellikleri tanımlayabilirler. Onları teknik olarak görmüyor olsalar bile...

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bilim insanları, bunu mümkün kılan şeyin bir "bypass devresi" olduğunu düşünüyor. Bu nöral devre, görsel veriyi gözden talamusa ve oradan da doğrudan amigdalaya, yani beynin duygusal veri işleme bölgesine iletiyor olabilir. Bu sayede, birincil görsel kortekse uğramaksızın, verinin işlenmesi mümkün oluyor. Bu tür bir devrenin varlığı, daha önceden kemirgenlerde gösterilmişti; 2019 yılında ise insanlarda da olduğu gösterildi.[2] Bu tür bir yan devrenin evrimleşme nedeni, beynin hasar alması halinde, bu ek devreler sayesinde tüm işlevin yitirilmemesinin sağlanması olabilir.[3]

Kör görüş beyinde bilinçdışı olayların boyutunun büyüklüğünü anlamamızı sağlayabilecek çarpıcı bir örnek. Bu hem kör görüşe sahip olan insanlar için hem de normal görüşlü insanlar için geçerli. Çalışmalar, varlığının farkında olmasak bile çekici insanların çıplak fotoğraflarının dikkatimizi çekebileceğini gösteriyor. Başka çalışmalar ise bilinçli olarak farkında olmadığımız nesnelerin renklerini doğru bir şekilde ayırt edebileceğimizi gösteriyor.

Beyindeki Görsel Korteks
Beyindeki Görsel Korteks
The Conversation

Örneğin Japonya'daki Ulusal Fizyolojik Bilimler Enstitüsü'nden Prof. Dr. Tadashi Isa ve Dr. Masatoshi Yoshida tarafından Japon maymunları üzerinde yapılan bir deneyde, birincil görsel korteksleri beynin sadece bir tarafında hasar almış maymunların göz hareketleri kaydedildi. 2-3 ay boyunca göz hareketlerini, gösterilmek istenen cisme doğrultabilecek biçimde eğitilen maymunların, hasarlı beyin bölgesi tarafında olan cisimleri bile algılayabildikleri gösterildi.[4] Kör görüşe sahip olmayan körlükte, bu imkansızdır.

Araştırmalarının soncuuna göre, maymunların beyinleri, o cismi gerçek anlamda "görmeksizin" algılayabilmeyi öğrendi. Eğitim sonrasında, maymunların göz hareketleri, adeta beyinleri hiç hasar almamışçasına normaldi. Hasar görmüş beyin bölgesiyle işlenmesi gereken taraftaki 5 farklı hareketi bile başarıyla algılayabiliyorlardı.[5]

Kör Görüş Bir Yalan mı?

Kör görüş, pek çok tartışma yaratıyor.[6] Bazı filozoflar ve psikologlar -tanımlanması her ne kadar zor da olsa- kör görüşe sahip insanların önlerindeki nesnelerin farkında olabileceklerini iddia ediyor.

Tüm Reklamları Kapat

Bu önerme, otomatik olarak kualia problemini gündeme getiriyor; çünkü ne de olsa bir kişinin herhangi bir şeyin bilincinde olup olmadığını belirlemek çok karışık ve zor bir iş. Bilinci ölçebilecek hiçbir test yok. Birinin kafasına bir monitör koyarak, onun bir şeyin bilincinde olup olmadığını test edemezsiniz; bilinç tamamen öznel bir deneyim.

Tabii ki kişiye bilinç durumunu sorabilirsiniz. Fakat, bir kişinin kendi bilinci hakkında söylediklerini yorumlamak zorlu bir iş olabilir. Bazen bu kişilerin söylemleri tamamen bilinçsiz oldukları yönünde olabiliyor. Örneğin Rick karşısında herhangi bir nesne olduğuna inanmadığını bile söylemişti. Kör görüşe sahip başka bireyler ise "karanlık gölgeler" veya "görsel iğne batmaları" hissettiklerini belirttiler. Bu da aslında belirli bir düzeyde bilinç durumlarının olduğu ihtimalini öne sürüyor.

Yani buradaki problem, kişilerin objektif olarak mı, yoksa subjektif olarak mı kör oldukları ile ilgili. Bu vakanın incelendiği birçok durumda görünen o ki, bu insanlar hayatlarının önemli bir bölümünü tamamen kör olduklarına inanarak yaşıyorlar; ancak belirli uyaranlara odaklanmaları istendiğinde, aslında körlerde olanın aksine bir miktar veriye erişimleri oldukları görülüyor.

Belki de bu kişiler, o verileri tamamen görmezden gelmeyi öğrenmişlerdir ve bu nedenle beyinde o veriler işlense de, bilince hiçbir zaman ulaşmıyor olabilir: Tıpkı burnunuzu her saniye görüyor olmanıza rağmen, görsel alanınızda burna dair hiçbir şey görmüyor olmanız gibi. Ancak ona odaklanmaya başladığınızda, hafif bir silüet görmeye başlayabilirsiniz ve gözlerinizi doğru konuma getirirseniz, burnunuzun dikkate değer bir kısmını görebilirsiniz bile! Eğer durum buysa, bu tür bir körlük daha subjektif olarak değerlendirilebilir; yani verilerin gerçekten işlenmemesinden ziyade, bilinçli beyin belirli verileri görmezden gelmeyi öğrenmiş olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Öte yandan bu sinyaller bilinçli beyinde gerçekten, yani objektif olarak hiçbir veri üretmiyor da olabilir! Çünkü vakaların bir kısmında, bireyler herhangi bir silüet veya rahatsız edici uyaran bile görmediklerini söylüyorlar. Tıpkı körlerin deneyiminde olduğu gibi, hiçbir şey görmüyorlar. Buna rağmen, neye baktıklarını tahmin etmeleri istendiğinde, doğru tahminlerde bulunabiliyorlar. Şans eseri olamayacak kadar doğru tahminler... Yukarıdaki %90 isabet oranını hatırlayın.

Bu tür bir özellik, medyumlar ve telepati sahibi olduğuna inananlar gibi sahtebilimcilere de ilham kaynağı oluyor olabilir. Ancak bir farkla: Kör görüşe sahip olanların beyinlerindeki devreler, sinirbilimsel olarak takip edilip, neden görmediklerine inandıkları bir nesneye dair bilgilere sahip olabildiklerini anlamamızı sağlıyor. Medyumlar ve telepati sahibi olduğuna inanlara hangi testi uygularsanız uygulayın, her seferinde sahtekarlık yaptıkları anlaşılıyor. Yani kör görüş, telepatiden çok daha gerçek bir olgu.

Bilincin Sınırları

Peki kör görüş bize bilinç hakkında neler anlatıyor? Bu soruya verdiğiniz cevap aslında hangi yorumu kabul ettiğinize bağlı. Kör görüşe sahip insanların bir nevi çevrelerindekilerin bilincinde olduklarını mı düşünüyorsunuz?

Eğer değillerse kör görüş bilincin ne olup olmadığı sorusuna dair ilgi çekici bir araç niteliği taşıyor. Beynin bilinç durumu olmaksızın neler yapabildiğini gözlemlemek hangi görevlerin gerçekten bilinçli olmayı gerektirdiğini anlamamızı sağlayabilir. Bu şekilde, hala tam olarak açığa kavuşturamadığımız bir durum olan bilince sahip olmanın evrimsel işlevinin ne olduğunu da anlayabiliriz.

Tüm Reklamları Kapat

Diğer taraftan kör görüşe sahip insanların kısmen de olsa bir çeşit bilince sahip olduklarının ispatlanabilmesi de bilincin sınırları ile ilgili hayli ilgi çekici sorular doğuracaktır. Kör görüşlülerin bilinci nasıl? Diğer insanların bilincinden ne kadar farklı? Beyinde bilinç dediğimiz şey tam olarak nerede başlıyor ve nerede bitiyor? Görsel kortekslerinin hasar almasına rağmen bilinçlilerse bu bize beynin bilinçten sorumlu alanları hakkında ne gibi bilgiler verebilir?

Bu vakaları tam olarak anlayabilmek için -zihnin mekaniğinin kapsamlı bilimsel araştırmalarına ihtiyaç duyduğumuz kadar- kullandığımız kavramlar ve yaptığımız varsayımlar üzerinde de dikkatli felsefi düşünmeye ihtiyacımız olacak.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
40
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • İnanılmaz 9
  • Muhteşem! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Bilim Budur! 6
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Umut Verici! 5
  • Güldürdü 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/02/2023 18:55:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9577

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
H. Taylor, et al. Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi?. (24 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 2 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9577
Taylor, H., Özaydın, S. D., Bakırcı, Ç. M. (2020, November 24). Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi?. Evrim Ağacı. Retrieved February 02, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9577
H. Taylor, et al. “Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Nov. 2020, https://evrimagaci.org/s/9577.
Taylor, Henry. Özaydın, Sığla Deniz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kör Görüş: Bazı "Kör" Bireyler, Farkında Olmamalarına Rağmen Görüyor Olabilirler mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 24, 2020. https://evrimagaci.org/s/9577.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.