Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?

Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?
Kolera salgınlarını önlemede en önemli etmen temiz suya erişimdir.
6 dakika
2,144
  • Besin Mikrobiyolojisi
  • Enfeksiyon Hastalıkları
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Kolera
  • Türkçe Adı Kolera
  • İngilizce Adı Cholera
  • OrphaNet 173

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

19. yüzyılda tıpkı veba salgını gibi çok sayıda insanın ölmesine neden olan kolera, Hindistan'da endemik seyirli, 20 milyondan fazla insanın ölümüne sebep olan bir salgına neden olmuştur. Hindistan'dan diğer kıtalara yayılarak Asya, Afrika, Avrupa ve Amerika dahil tüm dünyada çok sayıda insanın hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. Bu yüzyılda Avrupa’da yayılan koleraya Latincede "marbus", "cholera marbus" denilirken, Araplar "maraz-ı esved", Osmanlılar ise "karasarılık" ve "maraz-ı cedid" isimlerini verdiler. Yaşanan ölümlerin yanı sıra birçok kentte göçler yaşanmış, insanlar yaşadıkları şehirleri terk etmek zorunda kalmışlardır. Örneğin, 1847 yılında Mardin'de ortaya çıkan ve yaklaşık 2 ay süren salgın, insanları göç etmeye zorlamıştır. 1861-76 yılları arasında, salgınla mücadele çerçevesinde, İstanbul başta olmak üzere Suriye ve Irak’ta kolera salgını ile mücadele eden sağlık personellerine dönemin padişahı tarafından "kolera madalyası" verilmiştir.

Günümüzde 30'dan fazla Vibrio türü tanımlanmıştır ve en az 12 tanesi insanlarda enfeksiyona neden olmaktadır. Bu 12 türün 8'i doğrudan gıda kaynaklıdır. Bu derlemede, Vibrio cholerae üzerinde duracağız. Çünkü dünyada hala birçok ‘’az gelişmiş’’ ülkede bu patojenin neden olduğu salgınlar ve ölümler devam etmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Patojenin Sınıflandırılması ve Genel Özellikleri

Vibrio cholerae gram negatif (-), kısa virgül formunda bir patojen olup, tek polar flagellaları sayesinde hareketli, fakültatif anaerobdur; yani hem oksijenli hem oksijensiz ortamda yaşayabilir.

V. cholerae
V. cholerae

Optimum ürediği sıcaklık aralığı 30-37oC olup, 10-43oC aralığında üreyebilmektedir. Bu sıcaklık aralığı dolayısıyla mezofil karakterde olup insan vücut sıcaklığında rahatlıkla çoğalabilir. Optimum ürediği pH aralığı 7.6 civarı olsa da alkali ortama karşı dirençlidir ve pH 10'a kadar üreyebilir. Ancak asidik ortamda (pH 4.5 ve altında) hızla canlılığını yitirir. Tatlı sularda yaşasa da halotolerant özelliği ile %4'e kadar tuz içeren sularda da üreyebilir. Optimum ürediği su aktivite değeri (aw) 0.98 olup 0.97-0.99 aralığında da gelişebilir.

Tüm Reklamları Kapat

V. cholerae serolojik olarak serogrup O1 ve nonserogrup O139 olarak gruplandırılmaktadır. Serogrup O1 epidemik öneme sahip olan gruptur ve kolera toksinini oluşturur.

Belirti ve Semptomlar

V. cholerae'nın enfektif dozu 106 kob/gr olup, inkübasyon süresi alınan etken sayısına bağlı olarak değişmekle beraber 8 saat ile 5 gün arasında değişir. Özellikle serogrup O1 kaynaklı kolera semptomları oldukça farklı ve ciddi seyirlidir. Çok sık kusma ve abdominal ağrının yanında en önemli semptomu pirinç suyu görünümünde ve mukuslu yapıda şiddetli diyaredir. Kusma ve diyareye bağlı olarak insanda maksimum 20 lt. su kaybı (dehidrasyon) görülür. Bu durum da çoğunlukla ölümle sonuçlanmaktadır.

Etken, ince bağırsağa ulaşıp burada çoğalır ve ısıya duyarlı enterotoksin (choleratoxin/CT) oluşturup, toksinlerin ince bağırsak lumenine salınmasıyla sulu diyare ve hızlı dehidrasyona sebebiyet verir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Hangi gen veya gen gruplarının bu hastalıkla ilişkilendirildiğinden ve bunların kalıtım örüntülerinden burada bahsedebilirsiniz. Sadece genin ismini yazmakla kalmayıp, bu genin genomdaki yerini, ne tür bir mutasyon veya durumun bu hastalığa neden olduğunu, bunun nasıl ve ne zaman tespit edildiğini ve varsa diğer genetik bilgileri burada anlatabilirsiniz.

Teşhis Yöntemleri

Gaytadan alınan numunenin TCBS (İng: "Thiosulphate citrate bile salt sucrose") agara ekimi yapılır. Ekim sonrasında petride altın rengi gözlenmesi durumunda kişi enfekte olmuştur.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Hastada meydana gelen dehidrasyon ile kaybettiği sıvıların ve tuzların geri kazanımı için serum fizyolojik destek verilir. İlave olarak antibiyotik tedavisi başlanır. Birçok ülke, yetişkinler (gebeler dahil) ve çocuklar için Doxycycline'ı önermektedir. Eğer Doxycycline'a karşı direç kazanımı varsa Azithromycin ve Ciprofloxacin de alternatif olarak önerilmektedir. Ayrıca, çocuklardaki semptomları iyileştirmede destek amaçlı çinko tedavisi de önerilir.

Kolera Aşısı Var mı?

FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi), toksijenik Vibrio cholerae O1'in aktif olarak bulaşma olduğu bölgelere seyahat eden 18-64 yaş arası bireyler için kullanılabilecek tek dozluk oral Vaxchora adlı aşıyı onaylamıştır. WHO (Dünya Sağlık Örgütü) ise, Birleşmiş Milletler'e tedarik edilmek üzere Dukoral, ShanChol ve Euvichol-Plus/Euvichol adlı oral üç aşıyı onaylamıştır. Fakat CDC'ye (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi) göre hiçbir kolera aşısının %100 koruyucu olmadığı, gıda ve su kaynakları için alınacak kontrol önlemlerinin yerini hiçbir aşının tutamayacağı bildirilmektedir.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Genellikle Nisan ayından Ekim ayına kadar, suların sıcak olduğu dönemlerde hem suların yüzeylerinde hem de kabuklu deniz canlılarında artış gösterir. Vibrio kaynaklı enfeksiyonlar en sık deniz ürünleri tüketimi ile ilişkilidir. Yaklaşık %40-60 oranında süpermarketlerdeki balık ve kabuklu deniz ürünleri Vibrio spp. taşımaktadır. 1996'dan 2006'ya kadar yıllık insidansı yaklaşık %78 oranında artış göstermiştir. Özellikle midyenin en riskli kabuklular arasında yer aldığını belirtmek gerekir (gıda güvenliği ve insan sağlığı açısından özellikle yaz aylarında tüketilmemesine dikkat etmekte fayda var).

Tüm Reklamları Kapat

Midye
Midye
Vikipedi

Primer olarak ise fekal-oral yolla bulaşmaktadır: Özellikle alt yapı sorunları olan ülkelerde, kanalizasyon suları ile kontamine olmuş içme suları ve bu sular ile yıkanmış ve ısıl işlem görmeden tüketilen salata, meyve, sebze vb. çiğ gıdalar veya az pişirilmiş, çok pişirilse bile pişirildikten sonra kontamine olmuş deniz ürünlerinin tüketimi enfeksiyona yol açar. Bu şekilde enfekte olup akut kolera geçiren bir insan, dışkısı ile 107-108 kob/g düzeyinde etkeni yayar. Dolayısıyla, yeterli hijyen şartlarının olmadığı, su kaynaklarının kısıtlı olduğu bir ortamda, insandan-insana kontaminasyon kaçınılmaz olmaktadır.

Dünyada 2 milyon insan temiz içme suyuna Ulaşamıyor
Dünyada 2 milyon insan temiz içme suyuna Ulaşamıyor
Telegraph

Dünya çapında her yıl yaklaşık 2.9 milyon vakaya ve 95 bin ölüme sebep olan V. cholerae, her ne kadar endüstrileşmiş ülkelerde elimine edilmiş olsa da, ne yazık ki birçok Afrika ülkesi ve Güneydoğu Asya Bölgesinde (Bangladeş ve Hindistan dahil) ciddi salgınlara ve ölümlere neden olmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü'nün 21 Eylül 2020 tarihli Haftalık Epidemiyolojik Kaydına göre, Yemen'de 2261, Kongo Demokratik Cumhuriyetinde 1190, Somali'de 1007 kişinin kolera nedeniyle hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Yine aynı kayıtta, 2017 yılında global olarak 34 ülkede toplamda 1.227.391 vaka ve 5654 ölüm rapor edilmiştir. Özellikle bu bölgelerdeki savaş boyutundaki çatışmalar, kuraklık, temiz içme suyuna ulaşmadaki kıtlık ve bölge halklarının zorunlu olarak göçlere zorlanmaları ciddi boyutlarda kolera salgınlarına neden olmuştur. Aynı şekilde, Güneydoğu Asya'da kullanılabilir temiz suya, hijyen ve sanitasyona küresel boyutlarda erişilemediği için koleranın varlığı ve insandan-insana bulaşması devam etmektedir.

Önlem Yöntemleri

  • İnsanlar temiz su kaynaklarına ulaşabilmeli, su kaynakları mutlaka klorlanmalı ve riskli bölgelerde ise kaynatılmalıdır.
  • Gıdalar hijyenik koşullarda üretilmeli, özellikle deniz ürünleri çiğ tüketilmemelidir.
  • Çiğ deniz ürünlerinin pişmiş gıdalar ile kontaminasyonu önlenmelidir.
  • Kişisel hijyene önem verilmeli, yemeklerden önce ve sonra, tuvalet kullanımından önce ve sonra eller mutlaka sabun ve su ile yıkanmalıdır.
  • Bebeklerin altını değiştirmeden önce ve sonra, bebekleri beslemeden önce ve sonra eller yine su ve sabun ile yıkanmalıdır.
  • Kolera olan bölgelere seyahat edecek bireylerin, kaynağından emin olmadıkları hiçbir suyu ve gıdayı tüketmemeleri gerekir.
  • Kolera hastasının özellikle dışkısı ve kusmuğu ile kontamine olan bölgeler mutlaka dezenfekte edilmelidir.
  • Alt yapı sorunlarının olduğu bölgelerde, insan atıklarının temiz su kaynaklarına karışması bertaraf edilmelidir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
21
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
  • Muhteşem! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • CDC. Vibrio Cholera-General Information. (5 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 10 Ocak 2021. Alındığı Yer: CDC | Arşiv Bağlantısı
  • WHO. Weekly Epidemiological Record. (21 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 10 Ocak 2021. Alındığı Yer: WHO | Arşiv Bağlantısı
  • T. J. Montville, et al. (2008). Food Microbiology: An Introduction. ISBN: 978-1-55581-396-3. Yayınevi: ASM Press. sf: 161-165.
  • İ. Erol. (2007). Gıda Hijyeni Ve Mikrobiyolojisi. Yayınevi: Pozitif Matbaacılık. sf: 109-113.
  • D. A. Arslan, et al. (2020). Sağlık-Toplum-Bilim Akademik Araştırmalar. ISBN: 978-605-7691-64-4. Yayınevi: paradigma akademi.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2022 12:09:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9931

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Tüy
Nükleer Enerji
Elektrik
Element
Rna
Hormon
Astronot
Canlı
Bilim Felsefesi
Nükleer
İnfografik
Nörobiyoloji
Ekonomi
Evrim Ağacı Duyurusu
Çocuklar İçin Bilim
Kadın Sağlığı
Bilgi Felsefesi
Nöron
Transkripsiyon
Şeker
Test
Cinsellik
Atmosfer
Teknoloji
Yüzey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Çelik, et al. Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?. (21 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 1 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9931
Çelik, G., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 21). Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?. Evrim Ağacı. Retrieved December 01, 2022. from https://evrimagaci.org/s/9931
G. Çelik, et al. “Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 21 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/9931.
Çelik, Gonca. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kolera Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Vibrio cholerae Bakterisi Kaynaklı Kolera Salgını Nasıl Önlenir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 21, 2021. https://evrimagaci.org/s/9931.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.