Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Hastalık Kataloğu projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Hastalık Kataloğu projesinin amacı, başta nadir hastalıklar ve Türkiye'yi etkileyen hastalıklar olmak üzere Dünya'da görülen bütün hastalıkları bir katalog halinde biriktirmek ve bunlara yönelik halka açık bir bilgilendirme ve endeks sistemi sunmaktır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Özellikle Türkiye'de yoğun bir şekilde tüketilen midyeler ve benzeri su ürünleri, kimi zaman ölümcül hastalıklara, daha doğrusu zehirlenmelere yol açabiliyor. Özellikle midye içerisine bulaşmış olabilecek dinoflagellalar ve bakteriler, midye içerisinde çeşitli kimyasallar üreterek, midyenin insan için ölümcül bir hale gelmesine sebep olabiliyorlar. Hatta 2009 yılında yapılan bir araştırma, spesifik olarak Azadinium spinosum isimli ufak alglerin yaygın olarak görülen midye zehirlenmesinden sorumlu olduğunu tespit etmiştir.

Buna rağmen, bugüne kadar tanımlanan çok çeşitli midye (ve su ürünü) zehirlenmesi mevcut. Ancak hemen hepsinde karşılaşılan kimyasallar, "nörotoksin" dediğimiz sinir dokusunu harap eden kimyasallar şeklindedir. Dolayısıyla çok ciddi tehlikeleri bulunabilmektedir.

Midyelerde rastladığımız en kritik nörotoksinler domoik asit, ciguatoksin, histamin, azasparikasit gibi kimyasallardır. Dolayısıyla bu kimyasalların aşırı miktarda vücuda alınması, çok kritik etkiler doğurabilir.

İnsanlar için bu durumun tehlikesi, midyelerle beslenen balıkların vücudunda bu nörotoksinlerin birikmesi, daha sonra daha büyük balıkların da bu küçük balıkları yiyerek giderek bu toksini depolamasıdır. En son tüketici olan insan ise, tek bir balıktan ciddi miktarda nörotoksin alabilir ve anında, ciddi sorunlarla baş etmek zorunda kalabilir. Kimi zamansa sadece tek bir midyede biriken nörotoksinler bile ciddi hasarlara yol açabilmektedir.

Nörotoksinler, basitçe, sinirlerin kimyasal işlevlerini bozarak onları tahrip eden kimyasallardır. Bu kimyasalların vücuttan uzaklaştırılamaması durumunda sinir dokusu bozulmaya başlayacaktır.

Belirti ve Semptomlar

Eğer su ürünleri tükettikten sonra aşağıdaki belirtileri gösteriyorsanız, büyük ihtimalle zehirlenme ile karşı karşıyasınız demektir:

  • Karın Krampları
  • İshal
  • Kusma
  • Mide Bulantısı

Bunlar ilkin semptomlar. Eğer bu sırada müdahale edilmezse, nörotoksinler sinir dokusunu tahrip etmeye başlıyorlar ve başka belirtiler gözüküyor:

  • Dişler sanki gevşemiş de düşeceklermiş gibi hissiyat
  • Sıcak ile soğuğu birbirine karıştırma (buza değildiğinde yanma hissi gibi)
  • Baş ağrısı
  • Düşük kalp ritmi ve düşük kan basıncı
  • Ağızda metalik tatlanma

Ayrıca bazı tip nörotoksinler bazı ani etkilere de yol açabilirler:

  • Nefes darlığı
  • Aşırı kırmızı yüz ve vücut
  • Kaşınma ve kızarıklıklar

Bazı tip midyelerin zehirlerinde ise farklı semptomlar baş gösterebilir. Bu nörotoksinler yaklaşık 30 dakika içerisinde kendisini gösterirler. Şöyle ki:

  • Hissizlik ve uyuşma
  • Baş dönmesi
  • Baş ağrısı
  • Geçici felç (bacaklar ve kollarda)
  • Kusma, mide bulantısı, ishal

Kısaca midye (ve aslında herhangi bir su ürünü) tükettikten sonra bunlardan bazılarını hissediyorsanız mutlaka doktorunuza başvurunuz. Aksi takdirde, zehrin vücuda tamamen yayılması sonrası öncelikle kalıcı felç, sonrasında ise beyin hasarı sonucu zihinsel problemler ve hatta ölüm baş gösterebilir.

Önlem Yöntemleri

Özellikle midye tüketiminde aşırıya kaçılmamasını (belki az miktarda toksin vücuttan atılabilir; ancak o partide çok sayıda hastalıklı midye varsa, hepsinin tüketimi ölümcül olacaktır) ve sadece güvendiğiniz yerlerden midye tüketmenizi söyleyebiliriz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mayo Clinic. Food Poisoning. (2017, Temmuz 15). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic
  • J. Wright. Shellfish Poisoning: What Are The Odds?. (2009, Eylül 11). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: The Guardian
  • Helmholtz Association of German Research Centres. Cause Of Mussel Poisoning Identified. (2009, Nisan 01). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Science Daily
  • Medline Plus. Poisoning - Fish And Shellfish. (2019, Eylül 22). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Medline Plus
  • T. Scheve. Should You Really Only Eat Shellfish When There's An 'R' In The Month?. (2009, Ağustos 03). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: How Stuff Works
  • C. P. Davis, et al. Shellfish Poisoning. (2019, Eylül 22). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: eMedicine Health

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/11/2019 16:41:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/673

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsan kalbini, bir mucidin kendi beyninin yarattığı bir ürünün başarıya ulaştığını görmesinden daha fazla heyecanlandıran bir şey olduğunu düşünmüyorum. Bu tür duygular insana yemeyi, uyumayı, arkadaşları, aşkı, her şeyi unutturuyor.”
Nikola Tesla
Geri Bildirim Gönder