Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Hastalık Kataloğu projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Hastalık Kataloğu projesinin amacı, başta nadir hastalıklar ve Türkiye'yi etkileyen hastalıklar olmak üzere Dünya'da görülen bütün hastalıkları bir katalog halinde biriktirmek ve bunlara yönelik halka açık bir bilgilendirme ve endeks sistemi sunmaktır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Özellikle Türkiye'de yoğun bir şekilde tüketilen midyeler ve benzeri su ürünleri, kimi zaman ölümcül hastalıklara, daha doğrusu zehirlenmelere yol açabiliyor. Özellikle midye içerisine bulaşmış olabilecek dinoflagellalar ve bakteriler, midye içerisinde çeşitli kimyasallar üreterek, midyenin insan için ölümcül bir hale gelmesine sebep olabiliyorlar. Hatta 2009 yılında yapılan bir araştırma, spesifik olarak Azadinium spinosum isimli ufak alglerin yaygın olarak görülen midye zehirlenmesinden sorumlu olduğunu tespit etmiştir.

Buna rağmen, bugüne kadar tanımlanan çok çeşitli midye (ve su ürünü) zehirlenmesi mevcut. Ancak hemen hepsinde karşılaşılan kimyasallar, "nörotoksin" dediğimiz sinir dokusunu harap eden kimyasallar şeklindedir. Dolayısıyla çok ciddi tehlikeleri bulunabilmektedir.

Midyelerde rastladığımız en kritik nörotoksinler domoik asit, ciguatoksin, histamin, azasparikasit gibi kimyasallardır. Dolayısıyla bu kimyasalların aşırı miktarda vücuda alınması, çok kritik etkiler doğurabilir.

İnsanlar için bu durumun tehlikesi, midyelerle beslenen balıkların vücudunda bu nörotoksinlerin birikmesi, daha sonra daha büyük balıkların da bu küçük balıkları yiyerek giderek bu toksini depolamasıdır. En son tüketici olan insan ise, tek bir balıktan ciddi miktarda nörotoksin alabilir ve anında, ciddi sorunlarla baş etmek zorunda kalabilir. Kimi zamansa sadece tek bir midyede biriken nörotoksinler bile ciddi hasarlara yol açabilmektedir.

Nörotoksinler, basitçe, sinirlerin kimyasal işlevlerini bozarak onları tahrip eden kimyasallardır. Bu kimyasalların vücuttan uzaklaştırılamaması durumunda sinir dokusu bozulmaya başlayacaktır.

Belirti ve Semptomlar

Eğer su ürünleri tükettikten sonra aşağıdaki belirtileri gösteriyorsanız, büyük ihtimalle zehirlenme ile karşı karşıyasınız demektir:

  • Karın Krampları
  • İshal
  • Kusma
  • Mide Bulantısı

Bunlar ilkin semptomlar. Eğer bu sırada müdahale edilmezse, nörotoksinler sinir dokusunu tahrip etmeye başlıyorlar ve başka belirtiler gözüküyor:

  • Dişler sanki gevşemiş de düşeceklermiş gibi hissiyat
  • Sıcak ile soğuğu birbirine karıştırma (buza değildiğinde yanma hissi gibi)
  • Baş ağrısı
  • Düşük kalp ritmi ve düşük kan basıncı
  • Ağızda metalik tatlanma

Ayrıca bazı tip nörotoksinler bazı ani etkilere de yol açabilirler:

  • Nefes darlığı
  • Aşırı kırmızı yüz ve vücut
  • Kaşınma ve kızarıklıklar

Bazı tip midyelerin zehirlerinde ise farklı semptomlar baş gösterebilir. Bu nörotoksinler yaklaşık 30 dakika içerisinde kendisini gösterirler. Şöyle ki:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Hissizlik ve uyuşma
  • Baş dönmesi
  • Baş ağrısı
  • Geçici felç (bacaklar ve kollarda)
  • Kusma, mide bulantısı, ishal

Kısaca midye (ve aslında herhangi bir su ürünü) tükettikten sonra bunlardan bazılarını hissediyorsanız mutlaka doktorunuza başvurunuz. Aksi takdirde, zehrin vücuda tamamen yayılması sonrası öncelikle kalıcı felç, sonrasında ise beyin hasarı sonucu zihinsel problemler ve hatta ölüm baş gösterebilir.

Önlem Yöntemleri

Özellikle midye tüketiminde aşırıya kaçılmamasını (belki az miktarda toksin vücuttan atılabilir; ancak o partide çok sayıda hastalıklı midye varsa, hepsinin tüketimi ölümcül olacaktır) ve sadece güvendiğiniz yerlerden midye tüketmenizi söyleyebiliriz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Korkutucu! 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Üzücü! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mayo Clinic. Food Poisoning. (15 Temmuz 2017). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic | Arşiv Bağlantısı
  • J. Wright. Shellfish Poisoning: What Are The Odds?. (11 Eylül 2009). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: The Guardian | Arşiv Bağlantısı
  • Helmholtz Association of German Research Centres. Cause Of Mussel Poisoning Identified. (01 Nisan 2009). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
  • Medline Plus. Poisoning - Fish And Shellfish. (22 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: Medline Plus | Arşiv Bağlantısı
  • T. Scheve. Should You Really Only Eat Shellfish When There's An 'R' In The Month?. (03 Ağustos 2009). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: How Stuff Works | Arşiv Bağlantısı
  • C. P. Davis, et al. Shellfish Poisoning. (22 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 22 Eylül 2019. Alındığı Yer: eMedicine Health | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 04:53:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/673

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Beslenme Davranışları
Kadın
Balıkçılık
Darwin
Maskeler
Diş Hekimi
Sars
İlaç
Böcekler
Sars Virüsü
Mantar
Paleontoloji
Kelebek
Doğa Olayları
Kitap
Ornitoloji
Şempanze
İnsan Türü
Genetik Mühendisliği
Sağlık Bilimleri
Ekoloji
Kültür
Kozmoloji
Evrenin Genişlemesi
Gezegen
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her şey, başarılana kadar imkansızmış gibi gözükür.”
Nelson Mandela
Geri Bildirim Gönder