Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kitap Sayfalarını Ayırma Deneyi ve Sürtünme Kuvveti: Sayfalar Neden Ayrılmıyor?

Çocuklara Sürtünme Kuvvetini Öğretmek İçin Yapabileceğiniz Harika Bir Deney!

Kitap Sayfalarını Ayırma Deneyi ve Sürtünme Kuvveti: Sayfalar Neden Ayrılmıyor?
9 dakika
9,355
  • Klasik Fizik
  • Seviyesine Göre Eğitim

Sürtünme kuvvetini hepimiz biliriz: Örneğin bir arabanın ileri gitmesini sağlayan şey, lastikleriyle yer arasındaki sürtünme kuvvetidir. Hatta bu nedenle buzlu yolda arabalar gitmekte zorlanır, çünkü buz ile lastik arasındaki sürtünme kuvveti çok düşüktür ve araçlar üzerlerine düşen kuvvetlerin etkisi altında kontrolsüz bir şekilde kayarlar.

Tabii sürtünme kuvvetinin sinir bozucu olduğu diğer bir durum, evinizdeki mobilyaları hareket ettirmeye çalıştığınızda ortaya çıkar: Ağır mobilyaların hareket etmesine engel olan şey, sürtünme kuvvetidir. Benzer şekilde, düştüğünüzde bir yerlerinizin çizilmesinin veya kanamasının ana sorumlusu da sürtünme kuvvetidir.

Bu Reklamı Kapat

Sürtünme Kuvveti
Sürtünme Kuvveti

Sürtünme kuvveti hayatımızın bu kadar önemli bir parçası olmasına rağmen (örneğin bu kuvvet olmasaydı, şu anda sandalyenizde oturamazdınız veya yolda yürüyemezdiniz), kimi zaman ne kadar güçlü olabileceğini anlamakta zorlanabiliyoruz. Bugün sizinle bunu gösteren harika bir deney yapacağız!

Kitap ve Sürtünme

Malzemeler

Bu deney için ihtiyacınız olan şeyler fazlasıyla basit:

Bu Reklamı Kapat

  • Yaklaşık olarak aynı boyutta 2 adet kitap

Bu kadar!

Ufak bir ipucu: Kitapların boyutu önemli değil; isterseniz postit kağıtları kadar ufak bile olabilirler. Ancak ne kadar kalın kitaplar kullanırsanız, etkileyiciliği o kadar artacaktır.

Deneyin Basamakları

  • Kitapların "sırt" kısımları birbirinden uzak olacak şekilde (sayfaları birbirine bakacak şekilde) masanın üzerine koyun.
  • Kitapların her ikisini de yaklaşık yarısına kadar açın.
  • İki kitabın sayfalarını birbirine karıştırın. Soldaki kitabın her 1-2 sayfasından sonra, sağdaki kitabın 1-2 sayfası gelecek şekilde karıştırın. Bunu, her iki kitaptan da sadece 10-12 sayfa karışacak şekilde yapın, tüm sayfaları karıştırmayın.
  • Şimdi kitapları çekerek birbirinden ayırmaya çalışın. Soracağınız sorular şunlar olsun:
  • Kitapları birbirinden ayırmak ne kadar kolay?
  • Yapabiliyor musunuz?
  • Kitaplardan birini duvara assaydık, diğerinin ağırlığını taşıyabilir miydi?
  • Şimdi, kitapları tekrar karıştırın. Ama bu defa 10-12 sayfa değil, kitapların neredeyse tüm sayfaları birbirine karışsın.
  • Dilerseniz bunu kademeli olarak da yapabilirsiniz: Önce 30-40 sayfayı karıştırıp, ayırmayı deneyin. Sonra 100-150... Bunu kitabın kalınlığına bağlı olarak kademeli olarak arttırın.
  • En nihayetinde, yukarıdaki görseldekine benzer bir durum elde etmelisiniz.
  • Şimdi kendinize şu soruları sorun:
  • Kitapları birbirinden ayırmak ne kadar kolay?
  • Yapabiliyor musunuz?
  • Kitaplardan birini duvara assaydık, diğerinin ağırlığını taşıyabilir miydi?
  • Bir arkadaşınızın kitaplardan birinin ucundan tutmasını sağlayın ve tüm gücünüzle, iki tarafa doğru çekerek ayırmaya çalışın. Yapabiliyor musunuz?
  • Kitapları ayıramazsanız; sayfaları tek tek birbirinden ayırarak bunu başarabilirsiniz.

Neler Oluyor?

Kitapların sadece 10-12 sayfası karıştırıldığında onları ayırması çok kolay, öyle değil mi? Ancak, sayfa sayısı arttıkça, onları ayırmak da şaşırtıcı derecede bir hızla zorlaşıyor. Bir süre sonra ise kitapları ayırmak imkansız hale geliyor! Neler oluyor dersiniz?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Temel Bilgiler: Sürtünme Kuvveti Nasıl Hesaplanır?

Sürtünme kuvveti (FsF_s), çok basit bir formülle hesaplanır:

Fs=μFn\LARGE{F_s=\mu{F_n}}

Bu denklemde μ\mu, iki yüzey arasındaki sürtünme katsayısıdır. Bu katsayı, kontrollü şartlar altında fiziksel deneyler yaparak belirlenir. Bu deneylerde farklı yüzeyler veya farklı cisim kombinasyonları kullanılır ve buna bağlı olarak sürtünme katsayıları belirlenir. Bu değerleri internette aratarak veya çeşitli tablolardan bulabilirsiniz. Sürtünme katsayısı neredeyse her zaman 0 ile 1 arasında bir sayıdır. Farklı malzemeler için bir listeyi buradan görebilirsiniz.

Örneğin "lastik ile asfalt arasındaki sürtünme katsayısı" ile "lastik ile buz arasındaki sürtünme katsayısı" farklı değerlere sahiptir. Benzer şekilde, yol koşullarına bağlı olarak da bu değerler değişir. Kuru bir yolda bu katsayı 0.7 iken, ıslak yolda 0.4 olabilir. Görebildiğiniz gibi, sürtünme katsayısı ne kadar düşükse, sürtünme de o kadar az olacaktır.

Denklemdeki FnF_n ise, sözünü ettiğimiz iki yüzey arasındaki normal kuvvettir. Normal kuvvet, bir yüzeye düşen dikey kuvvettir. Örneğin siz ayakta dururken, ayağınız ile yer arasındaki normal kuvvet, sizin ağırlığınıza eşittir; çünkü ağırlığınız, yere tam dik bir kuvvet uygular. Normal kuvvet, kuvvetin uygulandığı açıya göre farklı değerler alabilir.

Bu Reklamı Kapat

Görebileceğiniz gibi bu örnekte küp cisim, yüzeye belli bir açıyla temas ettiği için, normal kuvvet tam olarak ağırlığına eşit olmamakta. Eğim miktarına bağlı olarak, trigonometriyi kullanarak bu normal kuvveti hesaplayabiliriz.
Görebileceğiniz gibi bu örnekte küp cisim, yüzeye belli bir açıyla temas ettiği için, normal kuvvet tam olarak ağırlığına eşit olmamakta. Eğim miktarına bağlı olarak, trigonometriyi kullanarak bu normal kuvveti hesaplayabiliriz.
Mekanik Kumpas

Sonuç olarak, yüzeye binen normal kuvvet ile, o iki yüzey arasında önceden belirlenmiş olan sürtünme katsayısının çarpımı, bize sürtünme kuvvetini verir.

Tabii işin biraz daha detayı var: Örneğin bir cismi "hareket ettirmeye çalışırken" sahip olduğu sürtünme kuvveti ile, "hareket halinde olan bir cismin" sahip olduğu sürtünme kuvveti birbirinden farklı olabilmektedir. Ancak bu deney çerçevesinde bu kadar detaya girmemize gerek yok.

Bu deney açısından önemli olan şu: Bir cismin harekete geçebilmesi için, sürtünme kuvvetini yenecek kadar büyük kuvvet uygulanması gerekmektedir; yoksa cisim olduğu yerde kalacaktır!

Bu temel gerçek, deneyle ilgili bize bazı fikirler verecektir.

Bu Reklamı Kapat

Bu Deneyde Neler Oluyor?

İlk olarak, yukarıdaki bilgiler ışığında, deneyimizle bazı temel gerçeklerde anlaşalım: Deneyin tüm basamaklarında sürtünme katsayısı aynı olmalıdır; çünkü aynı malzemeler kullanılmaktadır: İki kağıt parçası arasındaki sürtünme katsayısı geçerlidir. Bu sayıyı bilemiyoruz; çünkü kağıdın malzemesine, yapısına, kalınlığına, vb. faktörlere göre farklı değerler alabilir. Ancak biliyoruz ki deneyin her basamağında bu katsayı aynı; yani 10-12 sayfayı birbirine karıştırdığınızda da aynı, 150 sayfayı birbirine karıştırdığınızda da aynı. Çünkü malzemeler hiçbir noktada değişmiyor ve sürtünme katsayısı, birbirine değen yüzeylerin alanına, sayısına, vb. bağlı olarak değişen bir özellik değil.

Bu durumda değişen, normal kuvvet olmalıdır; çünkü sürtünme kuvvetini etkileyen başka hiçbir özellik yoktur (formülümüzü hatırlayın)!

İşte kafa karıştırıcı olan nokta da budur: Birçok insan, sürtünme kuvveti ile yüzey alanının ilişkili olduğunu düşünür; çünkü daha geniş bir alanda "sürtünme kuvvetinin etki edebileceği daha fazla yer var" gibi gelir. Ya da daha geniş bir alanın daha çok sürtünme yaratacağını düşünmeye meyilliyizdir.

Bu deneyde de birbirine karıştırılan kitap sayfalarının sayısı arttıkça, birbirine temas eden yüzey alanı da gerçekten artmaktadır. Ancak formülümüzde yüzey alanı (AA) bulunmamaktadır! Dolayısıyla sürtünme kuvvetini arttıran, yüzey alanının artması olamaz. Ya sürtünme katsayısı olacaktır, ya da normal kuvvet; başka bir ihtimal bulunmuyor!

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Çocuklar İçin Dünya Haritası (Kumaş Poster)

Üstümüzü başımızı bilimle ilgili ürünlerle süsleyebilirken, duvarlarımızı neden süsleyemeyelim? Wander Tapestry ile yaptığımız işbirliği sayesinde, birbirinden güzel kumaş posterler edinebilirsiniz!

  • Ürün boyutu: 150cm x 100cm
  • Ürün model görseli gerçeğe oldukça yakındır; ancak ürünün en/boy oranını tam olarak yansıtmayabilir. Lütfen ürünü satın almadan önce boyut bilgilerini kontrol ediniz ve gerçek ürün fotoğrafını da inceleyiniz.
Devamını Göster
₺215.00
Çocuklar İçin Dünya Haritası (Kumaş Poster)

Gerçekten de bu deneyde olan, normal kuvvetin artmasıdır. Ancak kuvvetin artmasına sebep olan şey sayfaların kendi ağırlığı değildir; internette bu deneye yönelik anlatımlarda sıklıkla bu tarz anlatımlar yapılır, bunlar doğru değildir. Eğer kitaplardan birini duvara asıp (ya da sırt kısmından tutup) diğer kitabı kendi ağırlığı altında havada serbest bıraksaydınız da, yukarıdaki kitabın serbest haldeki kitabı tutabildiğini görürdünüz. Halbuki bu konfigürasyonda (düzenekte) kitap sayfaları birbiri üzerine ağırlık uygulamamaktadır! Örneğin aşağıdaki MythBusters videosunda birçok farklı şekilde sayfaların birbirinden ayrılmaya çalışıldığını görebilirsiniz.

Olan Şu...

Deneyde olan şudur: Kitapların sayfaları kusursuz bir şekilde birbiri üzerine gelmemektedir. Her bir sayfa, "sırt" kısmına bağlı olduğu için, kitabın ön ve arka kapağına daha yakın olan sayfalar, giderek artan miktarda bir açı yapmak zorunda kalmaktadırlar. Bu açı kritiktir; çünkü bu açı ne kadar büyükse, sizin "çekme" sırasında uyguladığınız kuvveti o kadar fazla miktarda "normal kuvvete" çevirmektedir. Tıpkı yukarıda verdiğimiz görseldeki eğik yüzeyde olduğu gibi.

Siz kitapları birbirinden ayırmak üzere ciltli "sırt" kısımlarından tuttuğunuzda, kitapları sıkarak sayfalar üzerine normal (sayfalara dik) bir kuvvet uyguluyorsunuz. Hatta sıkmasanız bile, sayfaların birbiriyle yaptığı açıdan ötürü, harika bir şekilde paralel uyguladığınız kuvvetler bile normal kuvvete dönüşüyor. Buna bağlı olarak, özellikle de ortadaki sayfalar fazlasıyla sıkışıyor. Bunlar üzerindeki normal kuvvet artınca, sürtünme kuvveti de inanılmaz boyutlara ulaşıyor ve kitapları ayırmak neredeyse imkansız hale geliyor.

Bunu, çekme sırasında sayfaların kalınlığının değişimine bakarak gözleyebilirsiniz. Kitapları ayırmaya çalıştıkça, sayfalar üzerine baskı uyguluyorsunuz. Böylece, özellikle de ortadaki sayfalar iyice birbirlerine yapışıyorlar.

Ancak eğer ki kitapları, sırtları yere dik olacak şekilde yan yana koyarsanız ve sırtları sıkmadan, dairesel bir kuvvetle birbirlerinden uzaklaştırırsanız (yani sayfalar üzerine uygulanan normal kuvveti en aza indirirseniz), kitapların birbirinden kolaylıkla ayrıldığını görebilirsiniz. Benzer şekilde, kitapları ayırmaya çalışmadan önce (yine sıkmadan), önce yine birbirlerine doğru iterseniz ve sayfalar arasındaki boşlukları arttırırsanız, sonrasında ayırmanız çok daha kolay olacaktır.

Yani bu deney, sürtünme kuvveti ile normal kuvvet arasındaki ilişkiyi gösteren, ilginç bir deneydir.

Sonuç

Deney ne kadar basit gözükürse gözüksün, bilim insanlarının uzun bir süredir ilgisini çekmektedir. Örneğin fizikçiler tarafından bu konuda yayınlanan bir araştırmada, aslında olan bitenin yukarıda anlatılandan bile karmaşık olabileceği gösterilmiştir.

Kitapları yere dik bir şekilde ayırmaya çalışsanız da, bir arabayı taşıyabilecek kadar güçlü sürtünme kuvveti yaratmaktadırlar.
Kitapları yere dik bir şekilde ayırmaya çalışsanız da, bir arabayı taşıyabilecek kadar güçlü sürtünme kuvveti yaratmaktadırlar.
ArXiV

Konuyu dikkatlice ele alan uzmanlar, yaptıkları deneyler sayesinde olanın gerçekten de yukarıda anlattığımız ve üstteki görselde gördüğünüz gibi sayfaların cilt sırtı ile yaptığı açı ile doğrudan ilişkili olduğunu görmüşlerdir. Gerçekten de bunu doğrulamak aşırı basittir: Eğer ki yukarıdaki görselde θ0\theta_0 olarak verilen bu açıyı 0 yapacak olursanız, yani ciltlenmemiş bir dizi kağıdı birbiriyle karıştırırsanız, ayırmanız son derece basit olacaktır. Bunun için yırtılabilir sayfalara sahip bir not defteri kullanabilirsiniz.

Ancak araştırmacılar, ilginç bir şekilde aşırı yüksek kuvvetler altında sürtünme katsayısının yük miktarından bağımsız olmadığını görmüşlerdir. Yani cisimler üzerine binen kuvvetler arttıkça, sürtünme katsayısı da değişmektedir. Halbuki yukarıdaki açıklamamızda da görebileceğiniz gibi, genel varsayım, sürtünme katsayısının kuvvetten bağımsız olduğu yönündedir; çünkü genellikle gördüğümüz budur.

Buna bağlı olarak, eğer ki birbirine karışmış sayfaları birbirinden ayırmanın ne kadar kolay (veya zor) olacağını belirlemek istiyorsak, α\alpha adını verdikleri, birimsiz bir parametreye odaklanmamız gerektiğini ortaya koymuşlardır:

Bu Reklamı Kapat

α=2μϵM2d\LARGE{\alpha=\frac{2\mu{\epsilon{M^2}}}{d}}

Burada μ\mu sürtünme katsayısı, ϵ\epsilon sayfa kalınlığı, MM sayfa sayısı, dd ise sayfaların birbirine tamamen paralel olmaya başladığı nokta ile ciltleme noktası arasındaki mesafedir (yukarıdaki grafikten görebilirsiniz). Bunların alacağı değerler, söz konusu açı parametresini belirlemektedir ve buna bağlı olarak da α\alpha katsayısı, yani kitapları birbirinden ayırmanın zorluğunu gösteren parametre değişmektedir. Böylece deneye tabi tutmaksızın bile yüzleşeceğiniz zorluğu tespit etmeniz mümkün olabilmektedir.

Yani son derece basit bir deney bile, ardında çok ilginç gizemler ve ilk etapta sağduyularımıza aykırı gizemler taşıyabilmektedir. Ne kadar çok sorgularsak, o kadar çok öğrenebiliriz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 10
  • Bilim Budur! 6
  • İnanılmaz 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 08:15:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8105

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlılık Cansızlık
Yüz
Alzheimer
Süpernova
Deprem
Gerçek
Hamilelik
Sperm
2019-Ncov
Vegan
Zihin
Mikrop
Analiz
Irk
Ara Geçiş Türleri
Antropoloji
Sosyal Medya
Element
Aslan
Genetik Değişim
Samanyolu Galaksisi
Burun
Ana Bulaşma Mekanizması
Ölçüm
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.