Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü giderek yavaşlamaktadır! Bu yavaşlama, o kadar yavaş olmaktadır ki, doğrudan hissetmemiz mümkün değildir. Buna rağmen, yapılan gözlemlere göre, Dünya'daki 1 günün 1 saat uzaması için (25 saat gün) şu andaki yavaşlama hızının (negatif ivmenin) yaklaşık 140 milyon yıl boyunca devam etmesi gerekiyor. Dolayısıyla, başka hiçbir etkinin olmayacağı varsayılırsa, Dünya'nın tamamen durması yaklaşık 47.600.000.000, yani kabaca 50 milyar yıl alacak! Güneş'in geri kalan ömrünün yaklaşık 4.5 milyar yıl olduğunu düşünecek olursak, muhtemelen bunu asla göremeyeceğiz. Ancak yavaşlıyor olsak bile, gezegenimizin var olduğundan beri süregelen dönüş nedeniyle geceler ve gündüzler oluşur.

Dünya üzerinde şu anda ekvator üzerindeki herhangi biri saatte 1674.4 kilometre hızla dönmektedir (bunu neden hissetmediğimizi buraya tıklayarak, zıpladığımızda neden aynı noktaya düştüğümüzü buraya tıklayarak öğrenebilirsiniz). Diğer enlemlerde de bu hızdan biraz daha az olsa bile neredeyse tamamen aynıdır. Bu dönüşü hiçbirimiz hissetmeyiz; çünkü hız değişimi yoktur.

Bunu, sabit hızla giden bir arabanın içerisinde, gittiğinizi hissetmemeniz gibi düşünebilirsiniz. Araç birden yavaşlayacak olsa, işte o andan itibaren gittiğinizi hisseder ve ileri doğru fırlarsınız. İşte buna sebep olan şey, fiziksel bir değişken olan atalettir. Bu konuyla ilgili detaylı bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Dünya Bir Anda Dursaydı Ne Olurdu?

Dünya bir anda duracak olsaydı, üzerindeki her şey, o andaki dönüş hızıyla (saatte yaklaşık 1600 kilometre hızla) doğuya doğru fırlardı; çünkü Dünya batıdan doğuya doğru bu hızda dönmektedir.

Bu hız, yörüngeye kadar fırlamanıza neden olmazdı; dolayısıyla her şey yine Dünya'nın üzerine düşerdi. Çünkü Dünya'nın kütleçekim kuvvetinden kurtulmak için saatte 40.000 kilometre gibi bir hıza ihtiyacınız vardır!

Buna rağmen, siz de dahil olmak üzere Dünya'ya bağlı olmayan her şeyin (ve hatta olanların da parçalanıp kırılarak) 1600 km/h hızla bir yöne doğru fırlaması, muhtemelen her şeyin, en azından bizim sonumuzu getirirdi. Okyanusların bütün olarak, 1600 km/h hızla bir yöne doğru fırladığını bir düşünün! 

Böyle bir durumda tek avantajlı olacak olan, kutup noktalarında duran kişiler olacaktır. Zira bu bölgelerde dönüş hızı sıfıra yakındır ve Dünya bir anda duracak olsa, buradaki kişiler bunun farkına (belki de) varmazlardı bile.

Bu durumda olacak şeylerden bir diğeri de, 1 günün 365 gün sürecek olmasıdır. Biraz kafa karıştırıcı, biliyoruz; ancak şu anda 1 günün 24 saat olma sebebi, Dünya'nın bir noktasının, Dünya etrafında bir tur atarak aynı noktaya gelme süresinin 24 saat olmasındandır. Eğer Dünya duracak olsaydı, bir noktanın Güneş'e göre Dünya üzerinde aynı noktaya gelmesi tam 365 gün sürerdi, yani 1 yıl! Bu da, Dünya'nın yarısının yılın yarısı boyunca pişmesi, diğer yarısının ise donması anlamına gelir. Şu anda ısınma ve soğuma için çok fazla zaman olmadığı için, Dünya üzerindeki pek çok insan ortalama 14 santigrat derecelik bir hava sıcaklığında yaşamaktadır (sürekli soğuk ve sürekli sıcak olan bölgelerde yaşayanlar haricinde). Ancak Dünya dönmeyi durdursaydı, Güneş alan tarafı yüzlerce gün Güneş alacağı için aşırı ısınacaktı; karanlık tarafsa aşırı soğuyacaktı.

Dünya'nın durmasının bir diğer etkisi de, gezegenimizin bir küremsi olmak yerine, neredeyse tam bir küre olmasına neden olacaktı ve bu değişim oldukça yavaş yaşanacaktı. Çünkü şu anda gezegenimizin ekvatorda şişkin, kutuplarda basık olmasının sebebi, kendi etrafındaki dönüşünden dolayı oluşan hayali merkezkaç kuvvetidir. Bu kuvvetin gezegenin şeklini değiştirecek güçte olması, ne demek istediğimizi anlatıyordur.

Gezegenimizin dönememesi durumunda yitireceğimiz bir diğer şey de, mevsimler olacaktı. Artık gezegenimizin yaklaşık 23.5 derecelik eğimi bir anlam ifade etmeyecektir. Elbette, Güneş'in geliş açısından ötürü yine kutuplar ve ekvator olacaktır; ancak şu anda bildiğimizden farklı olacaktır ve mevsimsel değişimler yaşanmayacaktır.

Neyse ki, normal şartlar altında hiçbir zaman böyle bir şeyi yaşamayacağız. Fizik kuralları gereği gezegenimizin bir anda durması gibi bir durum asla söz konusu değil. Ancak dışarıdan çarpacak devasa bir gök cismi, bu dönüşü durduracak kadar enerjiye sahip olabilir; ancak zaten böyle bir çarpışmada endişeleneceğiniz son şey gezegenin dönmeyi durdurması olacaktır. Tabii endişelenmek için yeterli vaktiniz kalırsa...

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 1
  • 0
  • 1
  • 0
  • 3
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • F. Cain. What Would Happen If The Earth Stopped Turning?. (2013, Kasım 11). Alındığı Tarih: 19 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Universe Today
  • S. Odenwald. What Would Happen If The Earth Stopped Spinning?. (2019, Temmuz 19). Alındığı Tarih: 19 Temmuz 2019. Alındığı Yer: NASA
  • J. Atteberry. What If Earth Stopped Spinning?. (2019, Temmuz 19). Alındığı Tarih: 19 Temmuz 2019. Alındığı Yer: How Stuff Works
  • BBC. The Thought Experiment: What Would Happen If The Earth Stopped Spinning?. (2019, Temmuz 19). Alındığı Tarih: 19 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Science Focus

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/09/2019 14:19:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1270

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bana bilime düşman bir hükümetle yönetilen bir ulus gösterin, ben de size sağlık, gelir ve güvenlik bakımından başarısız bir ülke göstereyim.”
Neil deGrasse Tyson
Geri Bildirim Gönder