Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kanserle Savaşmak: Kanser Genom Atlası Pan-Kanser Analiz Projesi

Kanserle Savaşmak: Kanser Genom Atlası Pan-Kanser Analiz Projesi
6 dakika
2,139
  • Akademi Dünyası

Kanser genom atlası (The Cancer Genome Atlas) (TCGA) araştırma ağı bir çok insan tümörünü; DNA, RNA, protein ve epigenetik mekanizmasında meydana gelen bozuklukları tanımlayabilmek için analiz ettiler. Bu zengin dataların bizlere tümörler dolayısıyla kanser tipleri hakkında önemli bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir. Pan-Kanser projesi ilk olarak TCGA tarafından profili çıkartılan 12 tümör tipini karşılaştırdı. Moleküler bozuklukların ve onların tümör tiplerinde ki rollerinin analizi, bizlere kanserin bir veya benzer profile sahip diğer kanser türleri için terapötiklerin nasıl oluşturulacağı ve nasıl daha iyi hale getirileceği konusunda bizlere çok şey öğretecektir.

Kanserin bulunduğu yere, hücre orijinine ve genomik değişimlerin spektrumuna göre yüzlerce tipi bulunmaktadır ki bunlar kanserleşmeyi ve terapötik cevabı organize etmektedirler.

Bu Reklamı Kapat

Tek bir tümörün moleküler profili

İlk başlarda çok sayıda onkogen ve tümör süpresör (baskılayıcı) gen tanımlanmıştır. Daha sonraları TCGA dahil sistematik kanser genomik projeleri spesifik tümör tiplerinin analizleri için gerekli olan teknolojiyi oluşturdular. Bu hastalığa sebep olan spesifik lokuslar yeni onkogenlerin keşfedilmesini, tümörün moleküler alt tiplerinin tanımlanmasını ve transkriptomik (RNA türlerinin hepsi), proteomik (proteinlerin işlevsel ve yapısal çalışmaları) ve epigenomik değişimlerin temelinde ki biyomarkerların keşfedilmesini sağlamıştır. Örneğin; metastatik melanomun sonuçları, BRAFV600 mutasyonlarına yönelik terapötik yöntemler ile iyileştirilebilir hale getirildi ve çoğu akciğer tümörlerine neden olan moleküler bozukluklar keşfedildikçe tümöre yönelik müdahaleler ve terapötik metotlarda artış görülmektedir. Yine aynı şekilde kanser tiplerinde sıkça rastlanan kromozomların yeniden düzenlenmesi (örneğin: kromozomlarda meydana gelen kırıklar, delesyonlar vb.) olaylarının analizleriyle birlikte tümör gelişiminde yeni görüşlerin ortaya çıkması sağlanmaktadır.

Tümör Tiplerine Yönelik Analiz

Tümör tiplerine yönelik ne kadar çok elimizde data olursa kanserde meydana gelen moleküler değişimleri keşfetmemiz o kadar olanaklı hale gelir. Örneğin; tümör tiplerinde tekrarlayan olaylarda elde edilen datalar kullanılarak daha küçük kromozom parçalarında meydana gelen amplifikasyonlar veya delesyonlar sonucu oluşan daralmış bölgelerin analizleri ile kansere sebep olabilecek gen ya da genler konusunda nokta atışı yapılabilir. Geniş kohort çalışmaları DNA dizilerinde tekrarlayan moleküler bozuklukları (mutasyonlar, delesyonlar, translokasyonlar, füzyonlar ve diğer yapısal varyasyonlar) ortaya çıkarmada daha başarılıdır.

Bu Reklamı Kapat

TCGA örnekleri, bazı tek tümör tipine ait değişimleri belirledi. Her tümörün kendine özgü belirgin farklılıkları olmasına rağmen moleküler bozukluklar çoğu zaman bilinen yolaklarda yer alıyorlardı. Diğer vakalarda, nadiren somatik mutasyonlar tümör tiplerinin profilini oluşturmada yardımcı olabiliyordu. Örnek olarak belirli protein domainlerini kodlayan DNA segmentlerinde meydana gelen hotspot mutasyonlar verilebilir. Hotspot bölgeler genetik hastalıklarda oldukça önemlidir. Çünkü bu bölgeler sıcak noktalardır ve mutasyona uğrama oranları da diğer bölgelere nazaran çok yüksektir. Ve bu bölgelerde tekrarlayan mutasyonlar üzerine yapılan çalışmalar bizlere değerli bilgiler sunabilmektedir. Bunların, kanser tiplerine yönelik yeni ilaç tedavilerinin keşfine neden olabileceği düşünülmektedir.

Aynı zamanda daha önce tanımlanmış mutasyonların aksine yeni mutasyonların keşfedilmesi olanaklı hale getirilmiştir. Ancak çok önemli bir soru akla gelmektedir. Acaba bu nadir mutasyonlar ve yeni bulunan mutasyonlar gerçekten de kanserleşmeyi tetikliyor mu yoksa sadece pasif durumdalar mı sorusunun yanı sıra gelecek çalışmalar için bunlardan klinikte ne düzeyde faydalanabileceği merak konusudur. Bu nedenden dolayı, her tümör tipi için daha fazla moleküler bozuklukların ve zayıf noktaların bulunması kişisel bakım için oldukça önemlidir. 

Kanser tedavilerinde bir diğer problem ise farklı organlardan köken alan kanserler aynı özellikleri paylaşabilirken aynı organdan köken alan kanserlerin özellikleri birbirinden tamamen farklı olabilmektedir. Bu noktada söylenecek çok fazla şey vardır. Bunlardan en önemlisi her tümör kendine özgü özelliklerinin bulunmasıdır ki bu da kanserin neden tam olarak tedavisinin olmadığının cevaplarından bir tanesidir. Farklı organlardan köken alan kanserler arasında ki benzer özellikler zaten keşfedilmiştir. Örneğin: TP53 mutasyonları yumurtalık, endometriyal ve bazal benzeri meme kanserlerinin en önde gelen sebebidir. Bunlar benzer onkojenik yolak aktivitesi içeren transkripsiyonel imzayı taşımaktadırlar. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yine başka bir örnek; BRCA1-BRCA2 yolağının somatik inaktivasyonu hem yumurtalık hem de meme kanserine neden olmaktadır. NOTCH gen ailesi boyun, serviks, kafa ve akciğer skuamöz hücre kanserinde inaktif iken, lösemilerde aktif haldedir. Kanserle çok az ilgisi olan biri dahi p53 genine mutlaka bir yerlerden aşinadır. p53 geni tümör baskılayıcı bir gendir. Genellik kanser yolaklarında merkezi bir noktadır ve hemen hemen çoğu kanser vakalarında p53 mutasyonları gözlenebilmektedir. Bunlar gibi bir çok örnek daha verilebilir. Aynı zamanda bu moleküler bozuklukların organlara göre farklılık gösteren etkileri de bulunmaktadır. 

Bir kaç yıl önce yapılan geniş araştırmalar sonucunda temel kanser türlerinde ki bilgilerimiz oldukça fazladır. Ama kanser bir kez metastaz olduğu zaman bir kaç istisna dışında tedavi edilemez hale gelmektedir. Ve zaman bize bu moleküler dataların kanser profillerini belirlemede ve tedaviye yönelik yöntemlerin hazırlanmasında faydalı olacak mı gösterecektir.

12 tümör tipi: GBM (Beyin tümörü), LAML (lenfoblastik akut miyeloid lösemi), HNSC (kafa ve boyun sküamoz kanseri), LUAD (akciğer adenokarsinoma), LUSC (akciğer sküamoz kanseri), BRCA (göğüs kanseri), KIRC (böbrek berrak hücreli kanser), OV (yumurtalık kanseri), BLCA (mesane kanseri), COAD (kolon adenokarsinom), UCEC (uterin serviks ve endeometrium kanseri) ve READ (rektal adenokarsinom).

TCGA’nın hedefi ve stratejisi

TCGA’nın temel hedefi; farklı tümör tiplerine aracılık eden yüzlerce klinik tümörlerin DNA, RNA, protein ve epigenetik mekanizmalarında meydana gelen bozuklukların moleküler profilini çıkartmak, yorumlamak ve analizlerini yapmaktır. Bu moleküler profilleri belirlemek için kullanılan yöntemler; ekzom sekanslama, SNP (tek nükleotid değişimi) dizileme, DNA metilasyonlarının belirlenmesi, mRNA ekspresyonu ve dizilemesi, microRNA ifadesi ve transkript splays varyasyonu. İlaveten tüm genom dizileme ve RPPAs (reverse-phase proteomic arrays) yöntemleride bizlere oldukça önemli bilgiler sunmaktadır. 2015’in sonuna kadar TCGA’nın hedefi; 25’den daha fazla tümör tipinden elde edilen 10.000 numunenin analiz sonuçlarına göre daha fazla örneğin genomik, epigenomik ve gen ekspresyon profillerini başarıyla oluşturmaktır. Aynı zamanda kansere neden olan spesifik moleküler değişimlerinin keşfine yardımcı olabilecek teknolojiyi üretmektir. TCGA 26-27 Ekim 2012’de Pan-Projesini hayata geçirmiştir.

Pan-Proje’sinin amacı; fenotipte ve tümör genomunda meydana gelen, kanser türlerini tanımlayan moleküler bozuklukları keşfetmek ve analiz etmektir. İlk olarak 12 farklı tümör tipinde meydana gelen değişikliklerin profilleri çıkarılmaya başlandı.

Bu Reklamı Kapat

Bu proje ile; yeni moleküler bozuklukların ve tümör tiplerinde sıklıkla görülen mutasyonların keşfedilmesi ve dokuya spesifik yapısal varyasyonların analizleri ile epigenetik ve genomik düzenleyicilerde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi gibi bir çok yönden tümör tiplerinin spesifik profilleri çıkarılmaya çalışılmaktadır. 

Yetkililer bu zengin dataya sahip ve her geçen gün daha artan bu bilgiler ile klinikte kullanılabilecek bireye ve tümöre özgü tedavilerin oluşturulması için umutlulardır.

Bu yazımızı okuduğunuzda kanser ile ilgili en ufacık dahi bilginiz olmasa bile her tümörün kendine özgü profilinin olması sizlere ve bizlere kanser tedavilerinin ve profillerinin oluşturulmasının ne kadar da zor olduğuna dair ipuçları vermektedir. Bu nedenden dolayı Pan-Kanser gibi projelerin arttırılması ve dataların daha zengin hale getirilmesi belki bizlere umut ışığı olabilir. Ve burada kanser tipleri hakkında ve tümöre özgü tedavilerin oluşturulması konusunda akla o kadar çok soru gelmektedir ki bunlardan sadece çok azına makalede yer verilmiştir. Bu sorular ve düşünceler;

- Farklı kanser tiplerinde nükleotid ve dinükleotid seviyelerinde ki değişiklikler tam olarak belirlenebilecek mi?

Bu Reklamı Kapat

- Tümör tiplerinde meydana gelen moleküler değişimlerin belirlenmesi kanser türlerinin sınıflandırılmasında etkili olabilecek mi?

- Moleküler değişikliklerin tanımlanması klinik kararlarda ne kadar etkili olabilecek?

- Tüm genom analizleri ile mobil elementlerin etkisininin ve kodlanmayan bölgelerde ki mutasyonların hastalıkla ilişkisi kurulabilecek mi?

- Spesifik protein türlerinde ve yolaklarda görülen bozukluklar tümör soylarının sınıfladırılmasında ne kadar etkilidir ve etkili olacaktır?

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Java: Bilgisayar Programlamaya Giriş
  • Boyut: 17 X 24
  • Sayfa Sayısı: 296
  • Basım: 2
  • ISBN No: 9789944341578
Devamını Göster
₺145.00
Java: Bilgisayar Programlamaya Giriş

- Viral araçlı bilinen kanserlerin yanı sıra diğer kanserlerin viral araçlı olup olmadığının belirlenmesi mümkün olacak mı?

- Bakteri araçlı kanserler belirlenecek mi?

- Ve en önemlisi sorulmuş soruların cevaplarının verilebilmesi gerçekten de yeni güncel tedavileri oluşturmaya yetecek mi?

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2022 14:19:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1694

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Makine
Doğa
Etimoloji
Kilometre
Evrimsel Tarih
Bağışıklık Sistemi
Editör Seçkisi
Köpekler
Işık Hızı
Öğrenme Teorileri
Felsefe
Nöron Hücresi
Tıp
Balıklar
Vaka
Kuşlar
Yapay Zeka
Savunma
Beslenme
Göğüs Hastalığı
Karbonhidrat
Viral
Diş Sorunları
Oyun Teorisi
Diş Gelişimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.