Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Kalsiyum

Kalsiyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Kalsiyum Britannica
Kalsiyum
4 dakika
8,912
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 20. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Kalsiyum, "Ca" semboli ile ifade edilen ve atom numarası 20 olan kimyasal bir elementtir. Yapı olarak trimorfiktir, sodyumdan daha sert, ancak alüminyumdan daha yumuşaktır. Kimyasal olarak ise alkali metaller ve diğer toprak alkali metallerden daha az reaktiftir. Berilyum ve alüminyum gibi alkali metallerin aksine, cilt yanıklarına neden olmaz. Suda çözünen kalsiyum iyonları, borularda ve kazanlarda kireç benzeri tortular oluşturur. Bu oluşan sertlik ve tortular suya katılabilecek yumuşatıcılarla önlenebilir.

Sanayi sektörlerinde kullanılmak üzere hazırlanan kalsiyum, elektroliz yoluyla eritilmiş kalsiyum klorürden ayrılır. Oksijen ile temas eden kalsiyum elementi, kendini korozyondan korunmak için bir oksit ve nitrür kaplama geliştirir. Gerekli nitrürü elde edebilmek için havada yüksek sıcaklıkta yanma tepkimesi gerçekleştirir. Bu sayede "koruma kaplaması" oluşur.

Fiziksel Özellikler

  • Kalsiyum, ilk kesildiğinde parlak gümüş yüzeye sahip, oldukça yumuşak bir metaldir.
  • Kalsiyum oksijenle reaksiyona girerek beyaz veya gri kalsiyum oksit tabakası oluşturduğu için yüzeyi hızla matlaşır.
  • Kalsiyumun erime noktası 850 °C (1,560 °F) ve kaynama noktası 1,440 °C (2,620 °F) olup santimetreküp başına 1.54 gram yoğunluğa sahiptir.

Kimyasal Özellikler

  • Kalsiyum orta derecede aktif bir elementtir.
  • Kalsiyum oksit (CaO) oluşturmak için oksijenle kolayca reaksiyona girer.
  • Kalsiyum; flor, klor, brom, iyot ve astatin gibi halojenlerle reaksiyona girer. Halojenler, periyodik tablonun 17. Grubunu (VIIA) oluşturan elementlerdir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Kalsiyum, hem yer kabuğunda hem de insan bedende en sık karşılaşılan beşinci elementtir. Elementin yer kabuğundaki miktarının yaklaşık %3.64 olduğu tahmin edilmektedir. Kalsiyum doğada elemental halde yalnız başına bulunmaz. En yaygın hali "aragonit" olarak da bilinen kalsiyum karbonattır (CaCO3). Aragonit, kalsit, tebeşir, kireçtaşı, mermer ve traverten olarak, istiridye kabukları ve mercanlarda bulunur.

Kabuklu deniz hayvanları, kabuklarını suda çözünmüş kalsiyumdan oluşturur. Hayvanlar öldüğünde ya da yenildiğinde kabuklar batar. Yüzyıllar boyunca, kalın kabuk tabakaları birikebilir ve çamur, kum veya diğer malzemelerle kaplanabilir. Kabuklar, diğer malzemelerin ağır basıncı ve üstlerindeki su ile birlikte sıkıştırılır. Birlikte sıkıştırıldıkça bu katmanlar kireçtaşına dönüşür. Kireçtaşı daha da sıkıştırılırsa mermer veya traverten haline de dönüşebilir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Kalsiyum metali, toryum ve uranyum gibi diğer metallerin elde edileme tepkimelerinde indirgeyici olarak kullanılır. Aynı zamanda alüminyum, berilyum, bakır, kurşun ve magnezyum alaşımları için bir "alaşım hızlandırıcısı" olarak kullanılır. Kalsiyum bileşikleri de birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğrudan bir yapı taşı olarak veya hızlandırıcı madde olarak çimento yapımında kullanılan büyük kireçtaşı (kalsiyum karbonat) yatakları da olukça fazladır.

Kireçtaşı; fırınlarda ısıtıldığında, karbondioksit gazı salınımı yaparak geride sönmemiş kireç (kalsiyum oksit) oluşturan bir tepkimeye girer. Bu tepkime sonucu elde edilen sönmemiş kirecin üzerine su eklenerek tepkimeye sokulur ve sonuç olarak sönmüş kireç (kalsiyum hidroksit) elde edilir. Sönmüş kireç, çimento yapımında, toprak düzenleyici olarak, asitliği azaltmak için su arıtmada ve kimya endüstrisinde kullanılır. Ayrıca çelik yapımında, erimiş demir cevherinden safsızlıkları gidermek için kullanılır. Sönmüş kireç, kumla karıştırıldığında havadan karbondioksiti alır ve kireç sıva olarak sertleşir.

Tarihi

Antoine Lavoisier, periyodik tabloyu oluşturmaya başladığında kalsiyumu "toprak metali" olarak sınıflandırmıştı. Çünkü kalsiyumun daha fazla indirgenmesinin imkansız olduğunu düşünüyordu. Ancak bilinmeyen bir elementin oksidi olduğundan da şüphelenmekteydi. Kalsiyumun ilk keşfi ise 1808'de Sir Humphry Davy tarafından gerçekleştirilmiştir. Kireç ve cıva oksit karışımı elektrolize edilerek izole edilmiş ve elementin saf hali elde edilmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Etimolojisi

Kalsiyum elementi ismini Latince kireç anlamına gelen "calx" teriminden almıştır.

Önlem ve Güven

Kalsiyumun Sağlığa Etkileri

Kalsiyum insan vücudunda en sık görülen metaldir: Kemiklerin ve dişlerin temel bileşenidir ve bu anlamda temel metabolik fonksiyonlara sahiptir. En çok süt ve süt ürünlerinde bulunur. Buna ek olarak; sebzelerde, kuruyemişlerde ve fasulyede de bulunur. İnsan iskeletinin ve dişlerin korunması için gerekli olan kalsiyum, aynı zamanda sinirlerin ve kasların işlevlerine de yardımcı olur. Tıbbi bir zorunluluk olmaksızın günde 2,5 gram ve üzeri miktarda kalsiyum tüketimi böbrek taşlarının gelişmesine ve böbrek ve kan damarlarının sklerozuna (doku sertleşmesine) neden olabilir.

Kalsiyum eksikliği; kemiklerin aşırı derecede gözenekli hale geldiği, kırılmaya maruz kaldığı ve yavaş iyileştiği, özellikle menopoz sonrası kadınlarda ortaya çıkan ve sıklıkla omur çökmesinden omurgada eğriliğe yol açan bir hastalık olan "osteoporoz"un ana nedenlerinden biridir.

Yaygın birçok görüşün aksine, kemikler eskisinin yerini alacak yeni dokular ile sürekli olarak yenilenmektedirler. Çocukluk ve ergenlik döneminde, eskisinin yok edilmesinden daha fazla yeni doku üretimi söz konusudur. 30-35 yaşları itibariyle süreç tersine döner ve yenileyebileceğimizden daha fazla doku kaybetmeye başlarız. Kadınlarda ise menopozdan sonra bu süreç hızlanır.

Kalsiyumun Çevresel Etkileri

Kalsiyum fosfit, suda yaşayan organizmalar için son derece zehirlidir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlginç Bilgiler ve Diğer

Kalsiyum hakkında ilginç gerçekler:

  • Çoğu kalsiyum tuzları suda kolaylıkla çözünür.
  • Kalsiyum, mercan yapımında önemli bir unsurdur.
  • Vücuttaki kalsiyum miktarı kalp atış hızını etkileyebilir.
  • Vücudumuzun kalsiyumu sindirebilmesi ve kullanabilmesi için C vitamini gereklidir. Çünkü kalsiyum minerali yalnızca C vitamini içerisinde çözünmektedir.

Düzeltmeler: Tüm gösterilen hataları düzelttim.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 20. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
19
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/05/2024 09:59:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9916

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Solunum
Yaşamın Başlangıcı
Küresel Salgın
Karanlık
Oyun Teorisi
Organizma
Evrim
Ufo
Arı
Radyasyon
Isı
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Optik
Ribozim
Orman
Alzheimer
Elektromanyetizma
Venüs
Hareket
Nörobilim
Genetik
Regülasyon
Dişler
Genel Görelilik Teorisi
Video
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Aslan, et al. Kalsiyum. (8 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9916
Aslan, S., Emektar, D. (2021, February 08). Kalsiyum. Evrim Ağacı. Retrieved May 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9916
S. Aslan, et al. “Kalsiyum.” Edited by Dilan Emektar. Evrim Ağacı, 08 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/9916.
Aslan, Sevcan. Emektar, Dilan. “Kalsiyum.” Edited by Dilan Emektar. Evrim Ağacı, February 08, 2021. https://evrimagaci.org/s/9916.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close