İlkelerimiz

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlkelerimiz aşağıda sıralandığı gibidir. Lütfen dikkatle okuyunuz.

1) Evrim Ağacı hiçbir Tanrılı ve kutsal kitaplı (teist), Tanrılı ama kutsal kitapsız (deist), Evren’in veya doğanın Tanrı olduğunu savunan (panteist), Tanrıların ve dinlerin var olmadığını savunan (ateist) düşünceyi savunmamakta, desteklememekte ve/veya reklamını/propagandasını yapmamaktadır. Evrim Ağacı, yalnızca bilimsel konularda, tarafsız ve bilimsel kaynaklara dayalı bilgileri sunmakta, kimsenin şahsi inancını bilgilerine karıştırmamakta ve karışmasına müsade etmemektedir. Bilimsel gerçeklerden çıkarılacak dersler ve anlaşılacaklar, şahısların kendilerine kalmıştır. Evrim Ağacı hiçbir konuda, kimseyi, herhangi bir şeye inandırmaya veya inandırmamaya çalışmaz. Evrim Ağacı bünyesinde, bu sayılan şahsi inanç tiplerinden her birini savunan birçok gönüllü bulunmaktadır, dolayısıyla Evrim Ağacı'nın bir bütün olarak herhangi bir şahsi inanç görüşü bulunmamaktadır. Evrim Ağacı, bu alanlarda gelen hiçbir yorumu ve iletiyi/girdiyi kabul etmez ve yayınlamaz. İçeriğinde bariz bir şekilde şahsi inançlara veya inançsızlıklara dayalı yorumlar ve ifadeler bulunan mesajlar silinecektir; bu durumun devam etmesi halide bu mesajları gönderenler engelleneceklerdir. Evrim Ağacı'nda hiçbir şekilde açık ya da gizli olarak din ve şahsi inanç propagandası yapılamaz ve siteyi bu amaçla kullananlar uyarılmaksızın engellenirler. Benzer şekilde, şahsi inançlarla veya bu inançları taşıyan kişilerle alay etmek, küçümsemek, laf sokmak, vb. amaçlarla yazılan bütün yorumların sahipleri de uyarılmaksızın engellenirler. Bunu, “şahsi inançlardan bağımsızlık ilkesi” olarak görür.


2) Evrim Ağacı, hiçbir sol, merkez, sağ ideolojiyi ve/veya siyasi görüşü ve bunların arasında ve haricinde kalan herhangi bir siyasi düşünceyi savunmamakta, desteklememekte ve reklamını yapmamaktadır. Evrim Ağacı, yalnızca bilimsel konularda, tarafsız ve bilimsel kaynaklara dayalı bilgileri sunmakta, kimsenin şahsi görüşlerini bilgilerine karıştırmamakta ve karışmasına müsade etmemektedir. Bunun en temel sebebi, Evrim Ağacı bünyesindeki gönüllülerin şahsi siyasi görüşlerinin birbirinden farklı olması ve Evrim Ağacı'nın hiçbir siyasi ideolojiye ait olmamasıdır. Daha da önemlisi, Evrim Ağacı'nın kuruluş amacının siyasi içerikli olmaması, gönüllülerinin bu konularda uzmanlardan oluşmuyor olmasıdır. Bilimsel duruşumuz, olay ve olgular hakkındaki yargıların ancak konunun uzmanları tarafından verilmesi gerektiğini bize dikte etmektedir. Bu sebeple biz sadece olayların ve olguların bilimsel boyutlarına bakmaktayız. Bilimsel gerçeklerden çıkarılacak dersler ve anlaşılacaklar, şahısların kendilerine kalmıştır. Evrim Ağacı hiçbir konuda, kimseyi, herhangi bir siyasi görüşü kabul ettirmeye veya reddettirmeye çalışmaz. Evrim Ağacı dahilinde hiçbir siyasi ideolojinin açık veya gizli biçimde propagandası yapılamaz ve siteyi bu amaçla kullananlar uyarılmaksızın engellenirler. Bunu, “şahsi ideolojilerden bağımsızlık ilkesi” olarak görür.


3) Evrim Ağacı, Evrim Kuramı’nı bilimsel makaleler ve araştırmalara dayanmadan çürüttüğünü iddia eden, şahsi inançlarını ve görüşlerini bilime alet eden, bilim eğitimi almadan bilim ile ilgili yargılara varan ve benzer şekillerde şahsi emellerle bilimsel bilgiyi yaralamayı hedefleyen kişileri Evrim Ağacı sınırlarında barındırmaz. Astroloji, simya, frenoloji, homeopati, din, alternatif tıp, kuantoloji, ufoloji, antik uzaylılar, vb. bilim-dışı veya sahtebilime dayanan konularda okurlarının şahsi alanlarında inançları veya düşüncelerine karışmaz ve karışılmasına izin vermez. Ancak bunların bilimsel gerçeklere karşı savunma olarak kullanılmasına, bilimsel gerçekler yerine bu sahalardan gelen argümanların koyulmasına, bu sahalardaki iddiaların bilime saldırı aracı haline getirilmesine ve bunların açıkça tartışmalarda malzeme haline getirilmesine de kesinlikle izin vermez. Bunu, “bilimin üstünlüğü ilkesi” olarak görür.


4) Evrim Ağacı, bilimsel gerçeklerin bireylerin şahsi inançları veya yaygın inanç sistemleri üzerindeki olumlu veya olumsuz etkileri ile ilgilenmez, bu alanlarda açıklamalarda ve yorumlarda bulunmaz, bu alanlarda yorumlar ileri sürenlere izin vermez. Bilimin şahsi sistemlere değil, şahsi sistemlerin bilime adapte edilebilir olduğu gerçeğini kabul eder. Bilimin, tüm şahsi sistemlerden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Dolayısıyla, keşfedilen yeni bilimsel gerçeklerin şahsi sistem ve ideolojiler üzerindeki herhangi bir etkisini (eğer ki o sistemlerin içerisindeki iddiaların bilimle ilgili bir geri dönütü yoksa) değerlendirmez. Bunu, "birbiriyle bağımsız sistemler ilkesi" olarak görür.


5) Evrim Ağacı, siteyi kullananlardan belirli bir iddiası olan şahısların, iddialarının kaynaklarını yalnızca açık bir şekilde belirtmesini değil, aynı zamanda bu kaynakları bireysel olarak, orjinal kaynaklarından okuyarak anlamış olmasını bekler. Benzer şekilde, Evrim Ağacı bir tartışma platformu da değildir. Zira bilimsel gerçekler internet üzerinde veya Evrim Ağacı sınırlarında değil, yazılan ve hakemli dergilerde yayınlanan makalelerle, araştırma sonuçlarıyla, bilim camiası içerisinde tartışılmalıdır. Evrim Ağacı tarafsız olarak bilimsel araştırmaların sonuçlarını yayınlayan bir ekiptir. Bunu, “bilimin tarafsızlığını koruma ilkesi” olarak görür.


6) Evrim Ağacı hiçbir işi gizli kapaklı, art niyetle, üstü kapalı bir biçimde, ikincil bir ajanda güderek, vb. biçimde yapmamaktadır. Evrim Ağacı'nın tek amacı insanların modern bilimden haberdar olmasını sağlamak ve onlara en hızlı, güvenilir, çeşitli bilgileri; bilim dışı kaynaklar ve tartışmalarla en az zaman kaybederek (mümkünse hiç kaybetmeden) sunabilmektir. Evrim Ağacı'nın yaptığı hiçbir hatada art niyet bulunmamaktadır; ola ki içeriğimizde hata bulunuyorsa, bunlar tamamiyle samimi hatalardır. Evrim Ağacı'nın çalışmalarından hiçbir maddi-manevi çıkarı bulunmamaktadır. Dolayısıyla Evrim Ağacı'nın gizlemesi gereken hiçbir unsur bulunmamaktadır; herhangi bir art niyet gütmesi için bir sebep yoktur. Bu sebeple Evrim Ağacı, her gelişmeyi, ilkeyi, detayı, çalışmayı ve hatta iç yapısını olabildiğince okurlarıyla paylaşmaya çalışır. Buna mecbur değildir ve bırakılamaz; ancak dilediği kadar bilgiyi dışarıya yansıtır. Evrim Ağacı bunu "gönüllü şeffaflık ilkesi" olarak görür.


7) Evrim Ağacı sınırları dahilinde, belli çevrelerin doğrudan cevap verme şansının bulunmadığı durumlarda, bu durumu doğuran iletiler derhal kaldırılır. Bu durumların en tipik örnekleri, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilindeki ünlü isimlere yönelik açık bir şekilde isim belirterek veya o bireyleri/grupları niteleyen özellikleri vurgulayarak yapılan sataşmalar, hakaretler, aşağılamalar, göndermeler ve benzeri yorumlar ile sayfamızdan engellenen okurlarımıza yönelik yapılan sataşmalar, cevap hakkı doğuran yorumlar ve benzerleridir. Evrim Ağacı bunu "birey haklarının korunması ilkesi" olarak görür.


8) Evrim Ağacı, bilimin somut ve test edilebilirliğe yönelik yapısından ötürü, bilimle bütünleşmişlik sebebiyle materyalist (evrendeki her şeyin ve her etkileşimin maddesel temeli olduğu üzerine kurulu düşünce sistemi), natüralist (evrenin sadece doğal kuvvet ve yasalar üzerine kurulu olduğu, doğaüstü yapı iddialarının geçersiz olduğunu savunan düşünce sistemi) ve yapıcı pozitivist-bilimsel realist karışımı (geçerli ve gerçek sayılabilecek bilgilerin yalnızca bilimsel, mantıksal ve matematiksel yaklaşımlarla edinilebileceğine dayanan felsefe) bir yapıya sahiptir. Bunların hiçbirini yansıtıyor olmaktan çekince duymaz; kimseye şirin gözükmeye çalışmaz. Bu 3 temel felsefe modern bilimin, dolayısıyla Evrim Ağacı'nın içsel, doğasından kaynaklı bir niteliğidir. Bugüne kadar keşfettiğimiz her bilimsel gerçek, bu 3 temel ilkeden doğmuştur ve halen doğmaktadır. Benzer şekilde, bugüne kadar bilimsel olarak elemeyi başardığımız her hipotez, bu 3'lü sayesinde elenmiş ve bizim gerçeğe yakınlaşmamız sağlanmıştır. Tıpkı bilimin normal çalışma sürecinde olduğu gibi, Evrim Ağacı da bu felsefi düzlemle çelişen iddiaların tamamını, bu iddialar bilimsel metot dahilinde bilim camiasınca ispatlanana kadar reddeder; ispatlanması durumunda ise bilimsel gerçekler olarak kabul eder. Evrim Ağacı, henüz bilimsel olarak ispatlanmamış bir olgunun gerçekliğini kabul ederek doğal olay ve olguları açıklamanın yeterli olduğunu varsaymanın tamamen geçersiz olduğunu ve bilime zarar vereceğini düşünür; bu sebeple kendi sınırları dahilinde buna izin vermez. Evrim Ağacı bunu "bilimin somutluğu ilkesi" olarak görür.


9) Evrim Ağacı, sitenin huzurunu bozan, ilkelerimize ve Kullanıcı Sözleşmesi’ne uymayan kişileri, art niyetli bireyleri, bilim düşmanlarını ve 8. maddeyle ilişkili olarak, bilim-dışı argümanları savunan, taraflı Evrim Karşıtları’nı sayfada barındırmaz. Bunu, “site huzurunun korunması ilkesi” olarak görür.


10) Evrim Ağacı’nın görevleri arasında “Evrim Kuramı’nı insanlara kabul ettirme” gibi bir madde bulunmamaktadır; dolayısıyla kimseyi, herhangi bir bilimsel kuramı veya doğa gerçeğini kabul ettirmeye uğraşmaz. Yalnızca bilgilerin tarafsız olarak aktarılmasını kendine görev biçmiştir. Bunu, “pozitif öğreticilik ilkesi” olarak görür.


11) Evrim Ağacı, Evrim Kuramı’nın, bilimin diğer bütün teorileri gibi ele alınması gerektiğini savunur, destekler ve açıklar. Bu şekilde incelendiğinde, Evrim Kuramı’nın gelmiş geçmiş en güçlü bilimsel teorilerden biri olduğunu anlar ve kabul eder. Doğadaki “evrim” gerçeği ile, bunu açıklayan bilimsel açıklamalar bütünü olan “Evrim Teorisi”nin birbirinden farklı konular olduğunu kavrar. Evrimin çürütülemez bir doğa yasası/ilkesi olduğunu, Evrim Teorisi’nin ise, bir bütün olarak değil ama kısmi olarak teorinin o parçalarından daha başarılı ve aynı derecede bilimsel açıklamalarla geliştirilebileceğini ve değiştirilebileceğini savunur. Bunu, “bilimsel yöntemin uygulanması ilkesi” olarak görür.


12) Evrim Ağacı ekibi, hiçbir kar amacı gütmeyen, tamamen bilimin iyiliği, öğrenimi ve yayılması amacıyla çalışan, sadece "gönüllü profesyoneller"den oluşan bir bilim kurumudur. Dolayısıyla, Evrim Ağacı'nın en önem verdiği unsur, gönüllülerinin, okurlarının ve ekip üyelerinin bu bilgiler için koydukları emeklerdir. Bu emeklere karşı sergilenecek her aşağılayıcı, küçümseyici, hiçe sayıcı, hakaret içerikli, vb. tutum, Evrim Ağacı tarafından kabul edilemez olacak ve net bir tepkiyle karşılanacaktır. Evrim Ağacı bunu, "emeğin değerinin üstünlüğü ilkesi" olarak görür.


13) Evrim Ağacı, genel sağlık bilgilerine yer vermekle birlikte, kişisel sorunlarınızda size herhangi bir yönlendirme yapmayacaktır. Evrim Ağacı, verdiği bilgilerden kaynaklı bir sorun doğması durumunda bundan mesul tutulamaz. Sağlığınızla ilgili şüphe duyduğunuz konuları, doktorunuz ile görüşmelisiniz. Evrim Ağacı bunu, "tıbbi haklara saygı ilkesi" olarak görür.


14) Evrim Ağacı kendisine yöneltilen her türlü yapıcı eleştiriye açıktır. Evrim Ağacı'nın yayınlarının içeriğine katılmama, olumsuz içerikte bulma, bu içerikte belirtilen fikirlere ters düşme, vb. zıtlaşmalar kesinlikle okurlarımızın engellenmesi veya uzaklaştırılması için yeterli ve geçerli sebepler değildir. Evrim Ağacı, hiçbir şekilde içeriğine katılım zorunluluğu uygulamamaktadır ve yapıcı hiçbir eleştiriyi engellememektedir. Elbette eleştirinin içeriğini uygulama, yerinde bulma, değerlendirme hakkı tamamen Evrim Ağacı'na aittir ve hiçbir okur tarafından Evrim Ağacı üzerinde kendi eleştirilerinin dikkate alınıp uygulamaya konulması açısından bir baskı uygulanamaz. Öte yandan, Evrim Ağacı'nı ve hazırladığı içeriği küçük gören, aşağılayan, hakaret içerikli, art niyetli olduğunu düşündüren, yıkıcı olan, herhangi bir bilimsel temele dayanmadan ileri sürülen ve bilimsel standartlara uygun dayanakları olmaksızın bilimsel verileri yanlışlamaya çalışan, bilim insanlarının ve Evrim Ağacı emekçilerinin çabalarını hiçe sayan hiçbir yorum, eleştiri ve argümana izin verilmeyecektir. Bu kişiler, uyarılmaksızın engelleneceklerdir. Eleştirilerinizin haklı görülmesi için, sadece olumsuzluğun ifade edilmesi değil, o olumsuzluğun giderilebilmesi için akılcı, uygulanabilir, işlevsel tavsiyelerde bulunulması gerekmektedir. Konuya herhangi bir bilimsel katkı sunmaksızın ve alanda herhangi bir uzmanlığı bulunmaksızın paylaşımları kötülemeye yönelik olarak yapılan eleştirilere müsaade edilmemektedir. Kısaca Evrim Ağacı, tarafına yöneltilen eleştirilerin yapıcı olması konusunda ısrarcı ve kararlıdır; yıkıcı herhangi bir eleştiri ile zaman ve enerjisini harcamayacaktır. Eğer ki yapıcı olan, yukarıda belirtilen içeriğe sahip ve herhangi bir aşağılama, küçümseme, bilimsel verileri hiçe sayma gibi içeriğe sahip olmayan bir eleştiri getirdiğiniz ve buna rağmen haksız yere engellendiğinizi düşünüyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçmekten çekinmeyiniz. Evrim Ağacı, tüm bunları "yapıcı eleştirinin üstünlüğü ilkesi" olarak görür.


15) Evrim Ağacı etik konusunun çatısı altına giren mevzularda paylaşımlar yapabilir ve kendi dahil olduğu bilim ekolü kapsamında açıklamalarda bulunabilir, fikirlerini beyan edebilir, konuları okurları arasında tartışmaya açabilir. Ancak etik konularıyla ilgili paylaşımlar sonrası başlayan tartışmalara konunun bilimsel açıdan objektif olan tarafları hakkında bilgilendirmeler, anlaşılmayan noktaların netleştirilmesi ve ek bilgiler vermek haricinde yorum yapmaz, etik konusundaki tartışmalara dahil olmaz, ana paylaşımı haricinde tartışmaları ateşleyecek, sürdürecek veya sonlandıracak yorumlar yapmaz. Etik dışı konularda, tartışmaların etik kapsamına yönelmesi halinde içerisinde bulunduğu bir tartışmayı sonlandırmayı tercih eder. Okurlarının etik ile ilgili konularda Evrim Ağacı'nın görüşlerine (ki bu görüşler etiğin tanımı gereği öznel olmak zorundadır) katılması veya katılmamasıyla ilgilenmez. Evrim Ağacı, genel olarak etik konularını nihai sonuçlara varılamaz bir saha olarak görmektedir; dolayısıyla tekil tartışmalar ve hatta münazaralar ile genel yargılara varılamayacağını, etikle ilgili soruların ancak ve ancak vaka bazında analiz edilerek çözülebileceğini düşünür; etik kapsamındaki her konunun bu şekilde "genel geçer olarak çözülemez" olduğunu varsayar. Evrim Ağacı bunu "etiğin mutlak öznelliği ilkesi" olarak görür.


16) Evrim Ağacı, içeriklerinde her zaman dürüst, açık ve modern bilimin gerçeklerini en tarafsız ve güncel şekliyle aktarmayı kendine görev biçer. Bunun bir uzantısı olarak, içerik olarak yayınladığı metinlerde okuru aldatıcı, yanıltıcı, bilgi vermeksizin merak uyandırıcı, içeriği tam olarak yansıtmayan hiçbir başlığa yer vermez. Bunun tek istisnası, satirik, komedi ve içeriğin tam olarak yansıtılmasının mümkün olmadığı, yazarın samimi ve iyi niyetlilik çerçevesinde isabetli bir başlık geliştiremediği durumlardır. Bu durumlarda, işlevsel bir alternatifin önerilmesi durumunda başlık derhal değiştirilecektir. Evrim Ağacı, geriye dönük olarak içeriklerini gözden geçirir ve bu tip "clickbait" ("başlık yemi", "tıklama tuzağı") tarzındaki içerikleri etkin bir şeklilde düzeltir. Bu ilkede yazarın iyi niyeti esas alınır. Evrim Ağacı bunu "gazeteci dürüstlüğü ilkesi" olarak görür.


17) Evrim Ağacı, kendisine yukarıda sayılan ilkelere sadık kalmak kaydıyla katkı sağlamak isteyen herkese açık bir oluşumdur. Her birey, kendi kapasite, istek, beceri ve yetenekleri dahilinde, tamamen gönüllü bir şekilde Evrim Ağacı'na katkı sağlayabilir. Bu katkı, çeviri yapmaktan tutun da, makale yazmaya kadar, seslendirme yapmaya kadar binbir farklı çeşitte olabilir. Hatta şu anda Evrim Ağacı sitesi içerisinde bulunmayan içeriklerin yaratılması gibi katkılar bile olabilir. Evrim Ağacı bunu "açık kapı ilkesi" olarak görür.



Evrim Ağacı ekibi sadece internet gönüllülerinden değil, gerçek hayatta bilimsel çalışmalar yürüten insanlardan oluşmaktadır. Bu sebeple, Dünya çapındaki pekçok bilim insanı tarafından yazısız da olsa birer kural olarak kabul edilen bazı ilkeleri biz de hayatımızın her alanında kullanmaktayız. Bu araştırma ve çalışma ilkelerimizi, site/sayfa ilkelerimizden bağımsız olarak sizlere sunmak istedik. Böylece gelecekte bilim insanı olmak isteyen okurlarımıza veya halihazırda bilim insanı olmak üzere eğitimini sürdüren meslektaşlarımıza bir bakış açısı katmayı umuyoruz. 12 ilkeden oluşan bu yazının hepinize faydalı olacağını düşünüyoruz. İlerleyen günlerde bu ilkeleri de geliştirebilir ve sayıca arttırabiliriz.


Bilim İnsanı Yaşantısının 12 Kuralı

1. Başarısızlığı bir başlangıç olarak gör, bir son olarak değil.

2. Asla öğrenmekten vazgeçme.

3. Hiçbir şeyi olduğu gibi kabullenme ve test etmeksizin varsayma, her şeyi sorgula.

4. Başkalarına bildiklerini öğret.

5. Objektif olarak analiz et.

6. Alçak gönüllü ol.

7. Yapıcı ve bilgiye dayalı eleştirilere açık ol. Yıkıcı ve cahil eleştirinin karşısında ol.

8. Gerekli olan her yerde referans göster, hak eden herkese kredisini ver.

9. İnsiyatif al ve kimseden emir bekleme.

10. Zor olan soruları baştan sor. Sonraya saklayarak kendini kandırma.

11. Yaptığın işi tutkuyla sev. Sevmediğin bir işe tutsak olma!

12. Ya bilimi tam anlamıyla öğren ya da bilimin içinden gelenlere saygı duy.

Makalelerimiz Hakkında Resmi Açıklama

Kullanıcı Sözleşmesi

Site Yöneticisi

Evrim Ağacı

Evrim Ağacı

Site Yöneticisi

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim