İlginç Bir Örnek Üzerinden Sahtebilimin Saçmalıkları...

İlginç Bir Örnek Üzerinden Sahtebilimin Saçmalıkları...
3 dakika
7,832 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Sizce bu nedir? Yepyeni bir hayvan türü mü? Garip bir köpek çeşidi mi? Dört ayak üzerinde yürüyen hastalıklı bir insan mı? Yoksa insanların inançlarıyla alay ettiği için "çarpılmış", "fareye/domuza/maymuna dönüştürülmüş" bir insan mı? Ya da bambaşka bir varlık formu mu? Belki de bir bilim-kurgu filmi için tasarlanmış bir karakterdir?

İnsanın hayal gücü ve cehaleti, alışkın olmadığı figürlerle ilgili fikirler uydurmakta çok başarılıdır. Beyin buna programlanmıştır, kendini tatmin etmek ister. Meraklıdır; ancak merakını en kısa sürede gidermek de ister. İnsanı hayata bağlayan, hayatta kalma şansını ve kaynaklarını arttıran bu merak ile tatmin arasındaki çatışmadır.

Beynin bu saplantılı çalışma biçimi, belki de bin yıllardır doğayı olduğundan farklı şekilde yorumlamamıza sebep olmuştur. Gök olaylarını bilmediğimiz için UFOlarla yatıp kalkmışızdır, tarih biliminden anlamadığımız ve yöntemlerini bilmediğimiz için komplo teorileri ile uyutulmuşuzdur, koyunlarımız, keçilerimiz, domuzlarımız fotoğraftakine benzer esrarengiz hayvanlarca parçalandığı için "garip yaratıklara" inanmışızdır, insan psikolojisini açıklayamadığımız için "ruh"lar yaratmışızdır, kolay açıklanamayan ancak gayet bilimsel açıklamaları olan olaylar için "cinler", "periler", "öcüler" var etmişizdir. Piramitleri açıklayamadığımız için UFOlara sarılmışızdır, var oluşu ve yok oluşu açıklayamadığımız için gaibe inanmışızdır, ormandaki net olarak göremediğimiz canlılara uzaylı, Kocaayak veya gizemli bir canavar olduğuna inanmışızdır, gökteki bir meteoroloji balonunu veya insansız aracı görüp uzaylı istilasının başladığına inanmışızdır, hatta yan komşumuzun esrarengiz davranışlarına anlam veremeyerek devletin gizli bir ajanı olduğuna veya derin devletin üzerinde deney yaptığına inanmışızdır. Bunları yapmaya, bu içi boş sözde-açıklamalara inanmaya devam da edeceğiz.

Reklamı Kapat

Hepsinin kökeni aynı. Yukarıdaki hayvanı bir ormanda yürürken görseniz, karanlıkta gölgesini ya da silüetini görseniz, beyniniz hem merak edecek, hem de bir cevap arayacaktır. Eğer cevap bulamazsa, gerek sosyal yapı içerisinde, gerek popüler kültür içerisinde üretilen zırvalıklara bir yenisini ekleyecek şekilde, uydurma bir cevap yaratacaktır: "Bilmiyorum demeyeyim de, ne dersem diyeyim." Örneğin fotoğraftaki canlıya "cehennemden gelen şeytan" diyecektir. Hakkında masallar yazacak, destanlar dürecek, gizem katacak, abartacak, böylece hem sosyal yapı içerisinde daha "popüler" olarak egosunu tatmin edecek, hem de beyninin aradığı cevapları asılsız ve saçma iddialarla da olsa tatmin edecektir.

Peki aslında nedir yukarıdaki canlı? Bir ayı. Ursidae ailesinden bir hayvan. Bildiğimiz ayı aslında. Leipzig'deki hayvanat bahçesindeki bir ayı. Neden bu kadar farklı? Çünkü kıllanmasına sebep olan genlerde meydana gelen bir genetik mutasyon veya beslenmelerinden kaynaklı bir sorun, hayvanat bahçesindeki ayıların kıllarının tamamen yok olmasına neden olmuş. Aynı genetik kökene sahip başka ayılarda da, aynı hayvanat bahçesi içerisinde bu hastalık görülüyor. Doğada da bunun gibi hayvanlar ve daha milyonlarcası olması muhtemel.

Bu fotoğraf üzerinden ne haberler yapıldı... Tarlaları talan eden canavarlar yakalandı haberleri mi istersiniz, Dünya'ya ait olmayan yeni tür bulundu haberleri mi... Ne ararsanız vardı bir ara, şimdi tek tek kaldırıldılar. Gerçek, ortaya çıkarılmıştı çünkü...

Hayal kırıklığına mı uğradınız? "Cehennemden gelen şeytan" daha çekiciydi veya "çılgın bir deneyin ürünü olan yepyeni bir yaratık" olması daha ilginçti, evet, kabul ediyoruz. Ancak ufak bir sorun var: Gerçek değildi. Hayalinizden fırlayan bir yalandı. Ve siz, yalan olduğunu bildiğiniz halde, kendiniz uydurduğunuzun farkında olmanıza rağmen, o iddiaya bile bile, kendi ellerinizle kandınız. Kendinize hakaret ettiniz ve zekanızı aşağıladınız.

Gerçekler acı olabilir. Ancak canımı acıtacak olsalar bile, gerçekleri öğrenmek isterim.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/10/2021 00:12:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/906

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sivrisinek
Güve
Periyodik Cetvel
Köpekler
Yemek
İspat
Sağlık Personeli
Evrim Kuramı
Kuvvet
Balıklar
Uydu
Video
Kamuflaj
Köpek
Kimyasal Element
Felsefe
İmmünoloji
Sosyal
Wuhan Koronavirüsü
Sıcaklık
Protein
Sıvı
Acı
Bilim Tarihi
Bilimsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın