İklim Krizinin Ekonomik Faturası: Dünyaya En Çok Zararı Kim Veriyor?

İklim Değişikliğinin Ekonomik Yükü

Dünyadaki diğer tüm ülkelerle kıyaslandığında, iklim krizinin yol açtığı ekonomik kayıpların en büyük yükünü ABD çekiyor. Görünen o ki, bu durum gelecekte de böyle devam edecek.

Bu çarpıcı sonuç, bilim insanlarının büyük fosil yakıt salıcılarının neden olduğu ekonomik kayıp ve hasarları hesapladığı, Stanford Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırmaya dayanıyor.

Stanford Üniversitesinde çevresel sosyal bilimler profesörü olan başyazar Marshall Burke, BBC Science Focus'a verdiği demeçte, araştırmanın belirli emisyonları bunların ekonomik sonuçlarıyla ilişkilendirmenin bir yolunu bulmayı amaçladığını belirtti. Burke, durumu şöyle açıkladı:

Bu 'kayıp ve hasar', iklim değişikliğinin konuşmaktan pek hoşlanmadığımız bir yüzüdür. Küresel topluluk bunu yıllardır tartışıyordu ancak kavramı resmi olarak tanımlamaya veya kimin emisyonlarının hangi ülkelere zarar verdiğini sistematik biçimde hesaplamaktan kaçınıyordu. Bizim amacımız da bu boşluğu doldurmaktı.

Zarar Verenler ve Zarar Görenler

Bilim insanları, dikkate değer bir şekilde, ABD'nin 1990 ile 2020 yılları arasında en büyük sera gazı salıcısı olduğunu ve küresel çapta 10,2 trilyon dolarlık zarara yol açtığını tahmin ediyor.

Ancak araştırmacılar aynı zamanda ABD'nin, iklim çöküşü nedeniyle 16,2 trilyon dolarlık bir kayıpla dünyadaki en ağır ekonomik hasarı aldığı sonucuna da vardılar. Burke, bunu şu sözlerle ifade etti:

ABD'nin emisyonları hasarın en büyük kaynağı olsa da ülke, 1990'dan bu yana neden olduğundan daha fazla finansal zarar gördü. Bunun nedeni, ABD ekonomisinin küresel emisyonlardaki payına kıyasla nispeten daha büyük olmasıdır. Yani, çok fazla zarara yol açmış olsa da kendisi de önemli ölçüde zarar gördü.

Elbette ABD kaynaklı emisyonlar başka bölgelerde de önemli zararlara neden oldu. Örneğin araştırmacılar; bu hasarın 1,4 trilyon dolarlık kısmının Avrupa Birliğinin omuzlarına yüklendiğini, ayrıca Hindistan'a 500 milyar dolar ve Brezilya'ya 330 milyar dolarlık bir maliyet yarattığını tahmin ediyor.

Elde edilen sayıların büyüklüğüne dikkat çeken Burke, şu ifadelere yer verdi:

Bu rakamların ne kadar büyük olduğunu vurgulamak istiyoruz. İklim değişikliğinden dolayı halihazırda meydana gelmiş olan tahmini hasarlar on trilyonlarca doları buluyor.

Küresel Çapta Ekonomik Hasarın Boyutu

ABD'den sonra 6,4 trilyon dolarlık faturasıyla en büyük ikinci ekonomik darbeyi Avrupa Birliğinin aldığı düşünülüyor. Bu durum; Avrupa Birliğinin, 8,7 trilyon dolarlık hasara neden olan Çin'in ardından, 6,42 trilyon dolarlık hasara neden olarak dünyanın en büyük üçüncü emisyon kaynağı olmasına rağmen gerçekleşti.

Karşılaştırma yapmak gerekirse; bilim insanları, Birleşik Krallık'ın 1,1 trilyon dolarlık hasara neden olduğunu ve 880 milyar dolarlık bir ekonomik kayıp yaşadığını hesapladı.

Yazarlar, bu üreten ve maruz kalan dinamiğinin evsel atık üreten bir haneye benzediğini belirtiyor. Çöpünüzü atarsınız, bir çöp kamyonu gelip onu alır ve ardından kamyon onu başka bir yerdeki çöp depolama alanına boşaltır.

Atmosferdeki Karbonun Gelecekteki Etkileri

Bu senaryoda bahsettiğimiz atık, aslında karbondioksittir. Araştırma ekibi bu çalışmayla atığı kimin yarattığını, atığın nereye gittiğini ve sonunda kimin onunla uğraşmak zorunda kaldığını izlemeyi başardı.

Buradaki temel araç, araştırmacıların iklim değişikliğinin tarım, sağlık, iş yeri verimliliği ve diğer ekonomik faktörleri nasıl etkilediğini tahmin etmelerine yardımcı olan gayrisafi yurt içi hasılaydı (İng: "gross domestic product"). Sıcaklıklardaki dalgalanmaların küresel ekonomi üzerinde devasa etkilere sahip olduğunun bilindiğini aktaran Burke, makalenin temel işlevini şöyle açıkladı:

Makalemizin yaptığı şey, bu etkileri dünyanın dört bir yanındaki emisyon kaynaklarından gelen kaynak emisyonlarına bağlamaktır.

Ancak atmosferdeki karbondioksit, bir çöplükte sessizce çürüyen evsel atıklara pek benzemez; zamanla çok daha sorunlu bir hal alır. Burke, bu tehlikenin gelecekteki yansımalarını şu sözlerle vurguladı:

Geçmişteki emisyonlardan kaynaklanan gelecekteki hasarlar, yine geçmişteki emisyonlardan kaynaklanan geçmiş hasarlardan çok daha büyüktür. Bu karbon atmosferde kaldığı sürece hasar meydana gelmeye devam edecek. Önümüzdeki yüzyılda meydana gelecek hasar, halihazırda yaşanmış olan hasardan önemli ölçüde daha büyük olacak.