Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?

İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?
3 dakika
5,622
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 9 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

ABD'nin South Carolina eyaletinin Myrtle Beach bölgesindeki çok katlı sinema salonunda düzenlenen "Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti" isimli filmin galasına 2 şempanze de özel olarak eğitildikten sonra götürüldüler. Ancak bu karar, hayvan refahı organizasyonları ve primat sığınaklarının yetkililerince sert bir şekilde eleştirildi. Aşağıda, eleştirilere rağmen 2017 yılında filmin yeni bölümüne tekrar götürülen şempanzelerin kaydını izleyebilirsiniz.

Bu karar sevimli ve akıllıca mıydı? Kesinlikle evet. Bir kameraman, 2 yaşındaki Vali ve Sugriva isimli kuyruksuz maymunların dışarıda geçirdikleri gecenin her anını kayda aldı. Şempanzeler salonun basamaklarını tırmanırken, eğitmenlerinin ellerini tutarken, sinema çalışanlarına kendi elleriyle nakit para verirken, bilet kesen görevlilere biletlerini teslim ederken ve kamışlar kullanarak büyük boy içeceklerini yudumlarken görüntülendiler. Bunları elbette yapabilirler; çünkü şempanzeler insandan sonra en iyi alet kullanıcı olan canlılardır. 

Tüm Reklamları Kapat

Şempanzelerin sahibi, Myrtle Beach Safari isimli, son derece interaktif olan bir koruma ve vahşiyaşam parkının sahibidir. Spesifik olarak bu parkın kararından bağımsız olarak şu anda saygın hayvanat bahçelerinin ve sığınakların felsefesi, hayvanlara hiçbir temasa izin vermeden onları kendi sergilerinde ya da yaşam alanlarında kendi başlarına bırakmaktır (gerçi bu "temiz" görünümleri Tiger King gibi belgesellerden sonra lekelenmiştir).

Onlarca yıldır şempanzeler reklamlarda, televizyon şovlarında ve filmlerinde ve elbette ki bilimsel araştırmalarda kullanılmaktadır. Ancak tüm bu kullanımların sayısı, insanlara bu tür hizmetler vermenin hayvanlar için ne kadar insanlık dışı ve stresli olduğu konusunda insanların eğitilmeye başlaması sonucunda ciddi anlamda azalmıştır. Eğlence şovları neredeyse her zaman genç ve eğitilebilir şempanzeleri kullanmaktadır. Bu da, onların annelerinden alınarak insanların emirlerine uymaları için eğitilmeleri anlamına gelir. Vahşi doğadaki şempanzeler ilk 2 sene boyunca annelerine bağımlıdırlar, genellikle onların sırtında gezerler. Hatta bu süre bazen daha da uzun olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Şempanzelerin eğlence dünyasındaki yaşları dolunca (ki bu, daha bağımsız hale geldikleri ve daha "çirkin" gözükmeye başladıkları, yaklaşık 7 yaşa tekabül eder), en iyi ihtimalle hayvanat bahçesi ve sığınaklara gönderilirler. Ancak burada da diğer şempanzelerle nasıl yaşayabileceklerini öğrenmekte güçlük çekerler, çünkü doğduklarından beri insanlarla bir aradadırlar.

Şempanzelerin soyu vahşi yaşamda tehdit altındadır. Kerestecilik nedeniyle yaşam alanları tehlike altındadır ve etleri dolayısıyla öldürülürler. Ancak insanlar onları reklamlarda ve TV şovlarında (veya bir sinema salonunda dolaştıklarını) görünce, bu hayvanların tehlike altında olmadığını düşünürler ve onların harika ev hayvanları olabileceğini düşünürler. Ancak durum böyle değildir. Şempanzeler vahşi hayvanlardır ve inanılmaz güçlüdürler. Birçok yüksek profilli şempanze saldırısı vakası bilinmektedir. Bunlardan en meşhuru 2005 yılında 2 yetişkin şempanzenin Bakersfield'daki bir egzotik hayvan sığınağındaki bir adamı vahşice dövmeleridir.

2013 yılında Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), kendileri tarafından desteklenen biyomedikal araştırmalarında şempanzelerin kullanımını ciddi anlamda azaltacaklarını ve ellerindeki şempanzeleri de emekli edeceklerini açıkladılar. Birçok büyük firma da büyük kuyruksuz maymunları reklamlarında artık kullanmıyor. Pfizer (Dünya'nın en büyük ilaç firmalarından biri), Robitussin için hazırladıkları bir reklamda kullandıkları orangutanlı reklamlı geri çektiler ve orangutanın dijital halini hazırladılar. AT&T (ABD'nin en büyük telefon şirketi) hiçbir sebeple büyük kuyruksuz maymunları kullanmayacaklarına söz verdiler. Dodge (otomotiv firması) ve Career Builder (kariyer firması) birkaç yıl önce şempanzelerin herhangi bir amaçla kullanımını tamamen durdurduklarını açıkladılar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ve işte nihai ironi geliyor: Kuyruksuz Maymunlar Gezegeninin Şafağı (ya da bilinen adıyla Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti) filmi tek bir gerçek kuyruksuz maymun bile kullanmadı! Filmde gösterilen tüm maymunlar insanlar tarafından oynandılar ve ekrana çok ileri düzeyde bir "hareket yakalama teknolojisi" kullanılarak aktarıldılar.

Şempanzeler filmlere veya sinema salonlarına ait değiller. Keşke o salona giden şempanzeleri de insanlar oynasaydı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
17
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 7
  • Güldürdü 5
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LA Times | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/02/2024 05:15:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2518

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Hall, et al. İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?. (30 Temmuz 2014). Alındığı Tarih: 29 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2518
Hall, C., Bakırcı, Ç. M. (2014, July 30). İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?. Evrim Ağacı. Retrieved February 29, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2518
C. Hall, et al. “İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 30 Jul. 2014, https://evrimagaci.org/s/2518.
Hall, Carla. Bakırcı, Çağrı Mert. “İki Şempanzenin, Maymunlar Cehennemi Filminin Galasına Götürülmesi Etik Bir Davranış mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 30, 2014. https://evrimagaci.org/s/2518.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close