Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış

Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış
10 dakika
3,588
Evrim Ağacı Akademi: Bilimin Tüm Çeşitliliği Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilimin Tüm Çeşitliliği yazı dizisinin 8. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "ODTÜ Neden Önemli? Kısa Bir ODTÜ Tarihi ve ODTÜ'nün İlkleri" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Bu makalemizde sizlerle primatların, yani insanların da içerisinde bulunduğu taksonomik takımın insan haricinde kalan üyelerinin, insanların geliştirdiği ilaçlar ve bu ilaçların testinde ne şekillerde kullanıldığı ve bunların türler üzerinde yarattığı tehlikeler ve tehditleri anlatmaya çalışacağız. Yazımızın sonundaki kaynağımız olan makalenin çeviri derlemesi olan ve eski bir yüksek lisans dersimizin ödev konusu olan bu makale, umuyoruz ki tüm okurlarımıza faydalı olacaktır.

Öncelikle, bazı genel gerçekleri sıralayarak konuya giriş yapalım:

  1. Doğa ve Doğal Kaynakların Korunması için Uluslararası Birlik (IUCN) Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi kıstaslarına göre Primat türlerinin neredeyse %50’si yok olma tehlikesi altındadır. Bunun nedeni kısmen insanlar tarafından primatların tüketimidir. Avlanma nedenleri bölgelere göre değişiklik göstermektedir. Bir bahane bu hayvanlardan elde edilen ürünlerin tıbbi ya da mistik değerleridir.
  2. Bu raporda, primatların geleneksel halk ilaçlarında ve bunun yanında yerel inançlarıyla ilişkili olarak dünya çapında kullanımlarına genel bir bakış sunulmuştur. Primatların korunmasını ilgilendiren bazı önemli sorular ele alınmıştır.
  3. Sonuçlar ortaya çıkartmıştır ki en azından 38 cinse ve 10 familyaya bağlı 101 primat türü geleneksel halk uygulamalarında ve büyü-dini ritüellerde dünya çapında kullanılmaktadır.
  4. Rapor edilen 101 primat türünün, 12 türü kritik derecede tehlikede, 23 türü tehlikede, 22 türü korunmasız, 7 türü tehdit altında olmaya yakın, 36 türü en az endişelenilen ve bir türü yetersiz veri altında IUCN Kırmızı Listesinde sınıflandırılmışlardır. Dahil edilme nedenleri onların ilaç olarak kullanımlarıyla ilişkili olarak olmamasına rağmen, tüm türler aynı zamanda Vahşi Fauna ve Floranın tehlike altındaki türlerde Uluslararası Ticaret Kongresi Ekleri I ya da II içinde dahil edilmişlerdir.
  5. Primatların geleneksel ilaçlarda yaygın kullanımı primat korunmasının yanı sıra sosyo-kültürel etkenleri ilgilendiren ihtiyaçları anlamamızdaki öneminin kanıtı niteliğindedir.

Giriş

İnsanoğlu ve vahşi hayat 1000 yılı aşkın bir süredir, bir çok farklı şekilde beraber varlıklarını sürdürürken birbirleriyle iletişime geçmektedirler. İnsanlar ve insan olmayan primatlar arasında biyolojik, filogenetik ve davranışsal örtüşmeler nedeniyle iki grup arasındaki ilişkiler özel bir öneme sahiptir. Bizim evrimsel kuzenlerimiz olan, insan olmayan primatlar insan mitolojilerinin, beslenme düzenlerinin ve bilimsel kavramlarının tamamlayıcı kısımlarını oluştururlar. Bu yüzden bir çok kültürde primatların önemli kültürel değerlere sahip olması çok da şaşırtıcı gelmemelidir. Primatlar her zaman animist toplulukların sembolik sınıflarının dâhilinde önemli etnozoolojik bir role sahiptir ve sıklıkla insan özellikleri taşıyarak ya da tanrı figürleri ile tablolarda veya diğer sanatsal eserlerde tanımlanırlar.

Tüm Reklamları Kapat

Asya, Afrika ve Amerika’da, bazı primat türleri için bir derece de olsa korumayla sonuçlanan birkaç tarımsal, dini ve kültürel uygulama söz konusudur. Diğer taraftan günümüzde çoğu tür doğrudan ya da dolaylı olarak insan aktiviteleri sonucu tehdit altındadır. Primatlar en çok eziyet gören hayvanlar arasındadır. Acımasızca etleri ve postları için avlanırlar, ürünleri çaldıkları gerekçesiyle bir zamanlar evleri olan tarlalarda vurulurlar. Gıda amaçlı avlanmanın yanında primatlar aynı zamanda tıbbi amaçlar için de öldürülürler. Bazen büyük kediler ve balıklar için yem olarak da kullanılırlar. Kıvırcık maymunlar Lagothrix sp. ve örümcek maymunlar Ateles sp. en çok hedefte olan türlerdendir. Üstelik Amazonların genelinde çoğu turist dükkânında maymun derisinden yapılan şapkaların ve maymun dişleri, kafatası, kemikleri, elleri, ayakları ve kuyruklarından yapılan kolyelerin satıldığı gözlemlenmiştir. Bayağı sayıda primat türü evcil hayvan olarak tutulmaktadır ve az sayıda olanı kurtarılmıştır ve yeniden vahşi hayata geri kazandırılmışlardır.

Bu bağlamda, insan olmayan primatların insan algısı sıklıkla çelişkilerden biri olarak karşımıza çıkar. Bazı kültürlerde (örneğin Bhutan, Hindistan ve Nepal Hindularında) primatlar kutsaldırlar, Çin ve Japonya gibi ülkelerde kurnaz ve sinsi mistik yaratıklardır. Dünyanın geri kalanında geçimini çiftçilikle sağlayan bir gruba da maymunlar, tarla haşerelerini temsil etmeleriyle yakındırlar. Birçok kültürde görüşlerinin birbirleriyle çakışmasıyla hem yaratıklara duyulan sevgi ve nefretin sonucu olarak tapınaklarda tapıldıkları gibi hemen dibindeki bir çiftlikte öldürülebilinmektedirler. Bir çok yerde kültürel hoşgörü tek başına primat türlerini korumaya yetmektedir. Bu bakış açıları ve sınırlamalarla primatların korunmasına çalışılmalıdır.

Hayvan türleri arasında sıklıkla geleneksel halk ilaçlarında primatlar kullanılmaktadır. Halk uygulamalarındaki rolleri dünya çapında farklı sosyo-kültürel içeriklerde rapor edilmiştir. Primatlardan elde edilen tıbbi ürünlerin neden olduğu koruma riskleri çeşitli yazarlar tarafından tartışılmaktadır, özellikle tehlike altındaki türlerde risk daha üst düzeydedir. Bu türlerden bazıları için, tıbbi nedenlerden dolayı avlanma aynı zamanda primatların gelecekte hayatta kalma yetenceklerini de etkilemektedir. Bu bağlamda, primatların etnomedikal kullanımı tüm dünyada koruma stratejileri belirlenirken tartışmaya açılmalıdır.

Birçok kültürün geleneksel halk ilaçlarında geniş bir yer bulan primatlar sıklıkla göz ardı edildi, geniş çapta onların ilaç olarak kullanıldığına dair kanıtların olmasına rağmen. Bu tür etkenler bilinen primat populasyonlarında bir azalışa neden olduğundan dolayı, bu hayvanların uygulamalardaki özel etkileri ve onların kullanımının detaylarının anlaşılması geliştirilmesi gereken elzem bir durumdur. Etkilenen türler için daha gerçekçi ve uygun koruma stratejilerin geliştirilebilmesi için bu tür bilgiler önem arz etmektedir. Bu çalışmada geleneksel halk ilaçlarında dünya çapında primat kullanımına genel bir bakış sağlamanın yanında tedavi maksadıyla kullanılan türlerin belirlenmesine katkı sağlanması amaçlandı. Türlerin korunmasıyla alakalı bazı önemli sorular gündeme getirildi: 

Tüm Reklamları Kapat

i. Kaç adet ve hangi primat türleri dünya üzerinde halk ilaçlarında kullanılıyor?

ii. Faydalanılan türlerin korunması ne durumdadır?

iii. Koruma ve halk sağlığı için zooterapi gereksinimi nelerdir?

Yöntemler

Geleneksel halk ilaçlarında kullanılan primatların çeşitliliğini incelemek amacıyla ulaşılabilen tüm kaynaklar ya da primat kaynaklarına bağlı halk tedavileri raporları araştırıldı. Sadece tür seviyesinde tanımlı olanlar ele alındı. Primat Uzman Grup’a göre geliştirilmiş olan yayınlardan bilimsel isimleri sağlandı. Primat türlerinin korunma durumu, Tehdit altında olan türlerde Uluslararası Ticaret Kongresi (CITES) ve Doğa Korunması için Uluslararası Birlik (IUCN) izlendi. Primat türleri, aile isimleri, kullanılan hayvan kısımları ve kayıt altına alınmış ülkeler üzerine bilgileri içeren bir veri tabanı oluşturuldu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Sonuçlar ve Tartışma

Geleneksel Halk İlaçlarında Kullanılan Primat Türlerinin Çeşitliliği

Dünyanın çoğu kısmında, primatlar insan tüketimi içn öldürülmektedir. Avlanma nedenleri bölgeye göre değişiklik arz etmektedir. Bu hayvanlardan elde edilen ürünlerin tıbbi ve mistik değerleri bu nedenlerden sadece biridir. Bu çalışma tıbbi nedenler ya da büyü ile dini uygulamalarla ilişkili kullanılan 38 cins ve 10 familyaya bağlı en az 101 tür olduğunu ortaya çıkartmıştır. En geniş tür sayısı ile Cercopithecidae ailesi (52 tür) rapor edilmiştir, bunu Cebidae ailesi (15) ve Loridae ailesi (7) takip etmektedir. Toplamda 47 tür tıbbi nedenler için kullanılırken, 34 türü batıl inançlar ve büyüsel ya da dini uygulamalar ile ilişkilidir ve 20’i her iki amaç altında karşımıza çıkar. 

 

Geleneksel halk ilaç uygulamalarında primatların kullanımı geniş çaptadır. Çoğunlukla Latin Amerika, Afrika ve Asya’da olmak üzere 51 ülkede rapor edilmiştir (Tablo 1). Primat coğrafyasının dağılımının tropiklere doğru geniş çapta sınırlandırılmış olması pek de sürpriz değildir. İnsan ve insan olmayan primatlar belli sayıda bağı paylaşıyorken en basit düzeyde coğrafya sayesinde bir ayrım söz konusuydu. Benzer bölgelerde insan kültürlerinin çeşitli çerçevede primatlar av malzemeleridir ve değişik insan ihtiyaçları için insanlar tarafından yakalanırlar, bu ihtiyaçlar geleneksel ilaçlarda malzeme olarak kullanılmasından biyomedikal araştırmalarda denek olarak kullanılmasına kadar genişletilebilir. Geleneksel halk ilaçlarında kullanılan türlerin çoğu Eski Dünya’dan (%68), bunu Yeni Dünya (%19) ve Madagaskar (%10) takip eder. Neotropik bölgede yüksek bir primat tür çeşitliliği olmasına rağmen sadece türlerin %14 kadarının geleneksel halk uygulamalarında kullanıldığı görülmektedir. Afrika ve Asya’da, primat türlerinin sırasıyla %32 ve %59 kadarı kullanılmaktadır (Tablo 1). Ancak Latin Amerika’daki çoğu ülkede zooterapi kapsamında yayın yapan az sayıda yayın olması nedeniyle bu bölgede kayıt edildiğinden çok daha fazla hayvan türünün gerçekte kullanıldığını varsayabiliriz.

Tıbbi Kullanımlar

Bazen primatların bütün bedeni geleneksel ilaçlarda kullanılabilir, fakat daha sık olarak post, bacaklar, yağ, gözler, safra, kan, safra kesesi, iç organlar, kemik, kas, beyin ve kafatası gibi hayvanların çeşitli kısımları kullanılmaktadır. Benzer bir yönelim geleneksel halk ilacında diğer omurgalılar için gözlemlenmektedir. 

Dünyada primatlardan elde edilen zooterapik ürünler geniş bir çeşitlilikte sağlık sorunlarını tedavi etmek maksadıyla kullanılırlar. En az primat türlerinin %30’unun bir hastalıktan fazlasını tedavi etmede kullanılmaktadır. Çok yönlü türler arasında yer alan Ateles chamek, Cebus apella, Cercopithecus mona, Macaca mulatta ve Trachypithecus pileatus altıdan fazla tıbbi kullanımı vardır. Tablo 2 örnek türlerin derman olduğu hastalıkları özetlemektedir. Bunların haricinde primatların enerji içeceği olarak alkol içerisinde kullanımı da yaygındır.

Tablodaki kısaltmalar şu şekildedir: LC (=Least Concern), az endişe duyulan; NT (=Near threatened), tehlikeye yakın; VU (=Vulnerable), savunmasız; EN (=Endangered), tehdit altında; CE (=Critically endangared), Kritik düzeyde tehdit altında.

Tüm Reklamları Kapat

Efsaneler ve Büyüsel ya da Dini Kullanımlar

Vahşi hayvanlar çeşitli şekillerde kültürel ve dini festivaller ve törenlerin tamamlayıcı bir parçasını oluştururlar. Bunların bazıları halkın ve komünitelerin sağlığını iyi yönde yükseltmeyi amaç etmişlerdir. Bazı ayinlerin ve festivallerin yapılışı esnasında örneğin özel olarak vahşi hayvanlar kurban edilebilirler. Farklı ülkelerin inançları doğrultusunda primatlar genel olarak efsanelerde yer bulmuşlardır ve aynı zamanda büyüsel ya da dini ayinlerde kullanılmışlardır. Tablo 3 batıl inançlarla alakalı bir şekilde yer bulmuş ya da büyüsel ve dini amaçlar için kullanılan türlerden birkaç familya ve örneği özetlemektedir.

Birçok primat büyüsel ya da dini amaçlar için öldürülmesine karşılık bazı durumlarda halkların inançları korumacı bir bakış açısı sağlayarak olumlu bir yönde etki sağlayabilir. Primat avının yasak olmasının nedenleri çeşitli olabilir, fakat sıklıkla din üzerine bu yasaklar gelmektedir. İslam, Hinduism ve Budizm kendi dinlerine inananların primat yemesini ya da öldürmesini yasaklayan çeşitli kısıtlamalar ya da inanışlara sahiptirler. 

Sağlık Konusunda Endişeler

Türler ve kişiler üzerinde direk etkilerinin yanı sıra, medikal hayvanların ticareti ve kullanımı hem insanları hem de vahşi hayatı etkileyecek hastalıkları yayabilir. Çeşitli bulaşıcı hastalıklar, örneğin zoonozlar, hayvanlardan insanlara geçebilir. Mesela kemik ve safra içeren çeşitli organ ve dokular Salmonella enfeksiyonunun kaynağı olabilmektedir. Hayvansal ürünlerin toksin ya da alerjik tepkime olasılıkları da düşünülmelidir. 

Tüm Reklamları Kapat

Yabani hayvanlardan ya da yabani hayvan parçalarından elde edilen çoğu ilacın etkisi bilimsel olarak çalışılmamış ve ispatlanmamıştır, bunların çoğu vakada tesiri şüphelidir. 

Koruma Gereklilikleri

Sonuçlara göre belli sayıda primat türü geleneksel halk uygulamalarında dünya çapında kullanılmaktadır ve bu hayvanlar doğadan toplanmaktadır, bu durum primat korunmasının nasıl olması gibi konularda öneminin anlaşılmasında kanıt niteliği taşımaktadır. Medikal primatların sadece kırsal komünitelerde kullanılmadığı, kentsel çevrelerde de yaşayan insanlar tarafından da kullanıldığı görülmektedir. Medikal hayvanların ticareti kentsel alanlarda sömürülmeye müsait olduğundan önemli bir husustur ve primatlar da istisna değildirler. 

Rapor edilen 101 primat türünün, 12 türü kritik derecede tehlikede, 23 türü tehlikede, 22 türü korunmasız, 7 türü tehdit altında olmaya yakın, 36 türü en az endişelenilen ve bir türü yetersiz veri altında IUCN Kırmızı Listesinde sınıflandırılmışlardır. Dâhil edilme nedenleri onların ilaç olarak kullanımlarıyla ilişkili olarak olmamasına rağmen, tüm türler aynı zamanda Vahşi Fauna ve Floranın tehlike altındaki türlerde Uluslararası Ticaret Kongresi Ekleri I ya da II içinde dâhil edilmişlerdir

Günümüzdeki araştırmalar, primatların kullanımının çoğu kültürün tamamlayıcı unsuru olduğunu ortaya sermektedir, bu hayvanlar dünyanın neredeyse her yerinde tedavi uygulamalarında önemli bir role sahiptirler ve bu da bize koruma çabaları düşünüldüğünde ne yapılması gerektiğinin tartışılmasını zorunlu kılar. 

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Bilimin Tüm Çeşitliliği Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilimin Tüm Çeşitliliği yazı dizisinin 8. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "ODTÜ Neden Önemli? Kısa Bir ODTÜ Tarihi ve ODTÜ'nün İlkleri" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Academia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/07/2024 09:02:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/381

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
. . R. Alves, et al. Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış. (12 Aralık 2013). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/381
Alves, . . R., Öztürk, G., Bakırcı, Ç. M. (2013, December 12). Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış. Evrim Ağacı. Retrieved July 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/381
. . R. Alves, et al. “Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Gürhan Öztürk, Evrim Ağacı, 12 Dec. 2013, https://evrimagaci.org/s/381.
Alves, Rômulo. Öztürk, Gürhan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Geleneksel Halk İlaçlarında Primatların Yeri: Genel Bakış.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Gürhan Öztürk. Evrim Ağacı, December 12, 2013. https://evrimagaci.org/s/381.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close