Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Gorile ve İnsana Giden Yol 10 Milyon Yıl Önce Şekillenmiş Olabilir!

Gorile ve İnsana Giden Yol 10 Milyon Yıl Önce Şekillenmiş Olabilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 4 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

İki primat… Biri orman yaşamının getirileriyle hayatına devam eden herbivor (otçul), diğeri milyonlarca yıl önce savan macerasına atılan atalarının yadigarı olarak omnivor (hem etçil hem de otçul). Büyük bir çeneye sahip goril, büyük bir beyne sahip insan… Peki bu farkları doğuran çatallanma ne zaman oldu? Bugüne kadar bildiklerimiz ne kadar doğru? Goriller ve insanların ortak ataları nerede yaşadı?

Kuyruksuz maymunlar çatısı altında kesişen insanın ve gorilin ortak ataları üzerine yeni bir görüş daha gün yüzüne çıktı. Önceki araştırmalara göre 7-8 milyon yıl öncesine kadar gittiği düşünülen, insana ve gorile giden yoldaki ayrımın, son yapılan saha araştırmalarının değerlendirilmesinin ardından 10 milyon yıl öncesine kadar uzanabileceği görüşü öne sürüldü.

2007 yılında, Tokyo Üniversitesi paleoantropologlarından Gen Suwa ve arkadaşları tarafından dokuz diş fosili bulunmuş; bugünkü gorillerin -soyu tükenmiş- atalarına ait olduğu düşünülen bu fosile Chororapithecus abyssinicus ismi verilmişti. Bulunuşuyla birlikte insan ve goril evrimi üzerine yeni tartışmaları da beraberinde getiren Chororapithecus abyssinicus; insanlar, şempanzeler, bonobolar, goriller, orangutanlar, gibonlar, siyamanglar gibi kuyruksuz maymunlara ait ortak atanın Avrupa ve Asya topraklarında değil, Afrika topraklarında olduğunu da gösteriyordu.

Goril, Şempanze ve Bugünkü İnsana Giden Yolda Önemli Bir Köprü: Chorora Oluşumları

Paleobiyologların 7 ila 12 milyon yıl arasındaki döneme ait kayıtları, insanın ve büyük kuyruksuz maymunların kökenine ait önemli bilgileri bünyesinde barındırıyor. Etiyopya’daki Chorora Oluşumları’nın, 1970’ten beri, yaklaşık 10,5 milyon yıl öncesinde yaşamış memeli canlılara ışık tutabilecek fosilleri bünyesinde barındırdığı düşünülüyordu. Chorora Oluşumları’ndaki fosillerden biri olarak karşımıza çıkan Chororapithecus abyssinicus’a ait fosilin ise yapılan araştırmalar sonucunda gorillerin atası olduğu düşünülüyor.

 

a) Geç Miyosen ve Afrika’daki canlıların yaşam alanlarını gösteriyor. 1. Chorora; 2. Lothagam; 3. Samburu Tepeleri; 4. Nakali (Görsel: Ulusal Jeofizik Bilgi Merkezi). b) Ana Etiyopya Çukuru (MER) ile Afar Çukuru arasındaki mesafeyi gösteriyor. Kırmızı çizgilerle giden bölge bu yazıda adı geçen Chorora Oluşumları’nı gösteriyor. Sarı ile işaretlenmiş yıldız ve daireler 5-7 milyon yıl öncesine ait volkanik merkezleri gösteriyorken (Kuzeydoğudan güneybatıya doğru: Afdem, Asabot ve Gumbi), kırmızı kare ise c’de detayları gösterilen belgeyi işaret ediyor. (Görsel: Ulusal Jeofizik Bilgi Merkezi). c) Chorora Oluşumları civarı
a) Geç Miyosen ve Afrika’daki canlıların yaşam alanlarını gösteriyor. 1. Chorora; 2. Lothagam; 3. Samburu Tepeleri; 4. Nakali (Görsel: Ulusal Jeofizik Bilgi Merkezi). b) Ana Etiyopya Çukuru (MER) ile Afar Çukuru arasındaki mesafeyi gösteriyor. Kırmızı çizgilerle giden bölge bu yazıda adı geçen Chorora Oluşumları’nı gösteriyor. Sarı ile işaretlenmiş yıldız ve daireler 5-7 milyon yıl öncesine ait volkanik merkezleri gösteriyorken (Kuzeydoğudan güneybatıya doğru: Afdem, Asabot ve Gumbi), kırmızı kare ise c’de detayları gösterilen belgeyi işaret ediyor. (Görsel: Ulusal Jeofizik Bilgi Merkezi). c) Chorora Oluşumları civarı
Etiyopya Haritalama Ajansı

Jeokimyasal, manyetostratigrafik ve radyoizotopik gözlemler sonucunda Chorora Oluşumları’nın 7 ile 9 milyon yıl öncesine kadar uzanan bir tabakaya sahip olduğu gözlendi. Chororapithecus abyssinicus’un ise yaklaşık 8 milyon yıl öncesine kadar gittiği ve bu sayede de insana ve gorile giden yoldaki ayrılığın bundan birkaç milyon yıl önce olabileceği düşüncesini güçlendirdiği belirtiliyor.

Diğer Chorora fosilleri ise 7 ila 8,5 milyon yaş aralığında ve bu dönemi kapsayan ilk Sahra altı memeli topluluğunu içeriyor. Bir diğer yandan bu fosiller, aşağı yukarı 9,8 milyon yaşındaki Nakalipithecus nakayama ile onunla ata-torun ilişkisinin olabileceği düşünülen C. abyssinicus da dahil olmak üzere 7 ila 10 milyon yıl öncesine ait birden fazla memelinin evrimine de işaret ediyor. Böylece Chorora’daki evrim süreci; goril, şempanze ve insana giden yoldaki evrimleşmenin Afrika’da gerçekleştiğini de doğrulamış oluyor.

Bugüne kadar Sahra’nın güneyinde 8-9 milyon yıl öncesine ait bir memeli fosilinin bulunmadığının altını çizen Suwa, bu fosillerin bu alanda ilk olduklarını dile getiriyor. Bir diğer yandan başta genetikçiler olmak üzere birçok bilim insanının, insan ile şempanze arasındaki ayrımın günümüzden 5 milyon, insan ile goril arasındaki ayrımın ise günümüzden 7-8 milyon yıl önce yaşandığını düşündüğünü dile getiren Suwa, Chorora’daki bu fosillerin bu görüş ile çeliştiğinin altını çiziyor.

Sonuç olarak Suwa ve arkadaşlarının bulguları Chororapithecus abyssinicus’un 8 milyon yıl öncesine kadar gittiğini ortaya koyuyor. İnsana giden yoldaki kıvrımdan çok gorile benzediği gözlemlenen, yani gorillerin atası olarak öne çıkan bu fosilin varlığı ise insan ile goril arasındaki yol ayrımının 8 milyondan daha geri bir tarihe gidebileceği fikrini akıllara getiriyor. Suwa ve arkadaşlarının bu konudaki tahminleri ise 10 milyon yıl olarak karşımızda.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. Katoh. (2016). New Geological And Palaeontological Age Constraint For The Gorilla–Human Lineage Split. Nature, sf: 215-220. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Yirka. Gorilla Fossil Suggests Split From Humans As Far Back As 10 Million Years Ago. (11 Şubat 2016). Alındığı Tarih: 31 Mart 2020. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 07:20:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4239

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Büyük Patlama
Fare
Doktor
Uterus
İnsan
İnsan Türü
Ornitoloji
Mistik
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Işık
Beslenme Biçimi
Dünya
Kimyasal
Oyun Teorisi
Coğrafya
Rna
Teyit
Yumurtalık
Araştırma
Şehir Hastanesi
Santigrat Derece
Sanat
Cinsellik
Yaşam
Bilim Tarihi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ergen olduğum zamanlarda uzun süren şöhret istiyordum, değişmez gerçekleri keşfetmek için yanıp tutuşuyordum; insanın ve yaşamın özel anlamını bulmak istiyordum. Bu sebeple bir bilim insanı oldum. Sonradan fark ettim ki bu, kız bulabilmek için rahip olmaya benziyormuş.”
Matt Cartmill
Geri Bildirim Gönder