Galapagos'un Sahipleri: Deniz İguanaları ve İzolasyona Bağlı Muhteşem Adaptasyonları!

Galapagos'un Sahipleri: Deniz İguanaları ve İzolasyona Bağlı Muhteşem Adaptasyonları!
Deniz İguanası
ThoughtCo
Şule Ölez Editör Şule Ölez  PedramTürkoğlu 2. Editör Pedram Türkoğlu
3 dakika
3,627 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Hayatta kalmak için ne kadar ileri gidebilirsiniz? Kertenkele türü olan deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus) hayatta kalma konusunda bizleri oldukça şaşırtıyor.

Karada yaşayan akrabalarından farklı olarak okyanusta vakit geçiren tek kertenkele türü olan deniz iguanasının kaya üzerindeki yosunları koparabilmek için burunları kısa ve küt bir şekle evrimleşmiştir. Suda rahatça yüzebilmelerini sağlayan yassı olarak düzleşmiş kuyruklarının yanı sıra dalgalı sularda kayalara rahatça tutunabilmelerini ve su altında rahatça hareket etmelerini sağlamak üzere evrimleşmiş ayak kemikleri ile pençeli parmaklara sahiptirler.

Dünyada sadece Galapagos Adaları’nda yaşayan bu endemik türün, 4,5 milyon yıl önce denize dökülen kütükler ve enkazlarla adaya gelmiş olan Kara İguanasından evrimleşmiş olduğu tahmin edilmektedir. Çok zorlu bir ortamda sadece deniz yosunu yiyerek hayatta kalmayı başaran bu canlılar tuzla kaplı kafaları ile birçokları için "itici" olarak tanımlanan bir görünüşe sahiptirler.

Reklamı Kapat

Deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus).
Deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus).
Oceana

Deniz iguanalarının sancılı ve kayıplarla dolu bir adaptasyon süreci geçirmiş olması muhtemeldir. Fakat neticede insanı hayretler içinde bırakan özelliklere sahip olan bu sürüngenler suyun altında 30 dakikaya kadar nefes almadan beslenebilirler. Bu, diğer kertenkele ailesi bireyleri için erişilmesi imkansız bir süre!

Beslenirken.
Beslenirken.
Uludağsözlük

Genellikle erkekler 1,5 metre, dişiler ise 2 metre uzunluğa kadar büyümektedirler. Korkutucu keskin dişleri olmasına karşın otobur olan deniz iguanalarının diyet listesinde sadece deniz yosunları ve algler bulunmaktadır. Gençler ve dişiler su yüzeyi ile 2,5 metre derinlik arasında, çoğunlukla da gelgit sonrası kayalar üzerine yapışan algler ve yosunlarla beslenirken yetişkin erkekler su altında 25-30 metre derinlikte avlanırlar. Tahmin edersiniz ki bir kertenkelenin bu derinliklerde beslenmesi muhteşem bir adaptasyon örneğidir.

Üreme zamanında dişi çok güçlü bir koku yayarak erkekleri kendisine çeker. Dişi birden fazla erkek ile çiftleşebilir. Çiftleşmeden sonra dişi toprağı kazar ve yumurtalarını kazdığı çukura bırakıp üzerini kapatır. Dişi tek seferde 3 ila 9 adet yumurta bırakır.

Güneşlenme zamanı.
Güneşlenme zamanı.
Unsplash

Soğukkanlı, daha doğrusu "değişken sıcaklı" olan deniz iguanaları vücut sıcaklıklarını dengelemek için günlerinin tamamına yakınını kayalık üzerinde güneşlenerek geçirirler. Tuzlu suda yaşadıklarından, suyu tutup fazla tuzu atmakla görevli, özel olarak evrimleşmiş nazal tuz bezlerine sahiptirler. Burunlarının üzerinde derilerinin altında bulunan bu bezler, vücut hücreleri dehidrasyona uğramasın diye kanda biriken tuzu toplar, kristal hale getirir ve bir "hapşırma" hareketi ile dışarı atar. Çok yaşaması için hapşırması gerek!

Süper kahraman özelliklerinin bir diğeri de; deniz iguanalarının yiyeceğin az olduğu mevsimlerde, özellikle alize rüzgarlarının etkisi ile ortaya çıkan El Nino doğa olayı sırasında mevcut büyüklüklerini %20 oranında küçültebilmeleridir. Evet, yanlış okumadınız! Bu canlılar uzunluk ve toplam boyutlarını %20 oranında küçültebilirler. Tek kelime ile muhteşem! Ayrıca gene bu durumlarda kalp atış hızlarını hayati riske girmeden 2 dakikada bir atış şekline getirebilirler. Yiyeceğin tekrar bol olduğu zamanlarda ise eski boyutlarına ve normal metabolizma hızlarına dönerler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Deniz iguanası.
Deniz iguanası.
Flickr

Yetişkin deniz iguanasının sırtındaki dikenler sayesinde çok az avcısı olmasına rağmen gençler ve yeni yumurtadan çıkanlar oldukça savunmasızdırlar. Bir tehlike sezmeleri halinde saatte 35 km hızla koşabilirler. Yılanların en sevdiği yemek olan bu canlıları konu alan ödüllü bir belgesel bile çekilmiştir.

Diğer ekosistemden uzak ve çok zorlu şartlara adapte olabilen bu inanılmaz tür korunmaya değerdir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • İnanılmaz 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 05:52:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8782

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Kedigiller
Sağlık Personeli
Hominid
Yağ
Evrimsel Biyoloji
Nobel Ödülü
Irk
Genel Halk
Kanıt
Matematik
Maymun
Nöron
Aile
Hareket
Hidrojen
Hastalıkların Tedavisi
Ara Geçiş Türleri
Olasılık
Yemek
Beslenme
Anne
Aşılar
Aşı
Gaz
Astronot
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et