Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Galapagos'un Sahipleri: Deniz İguanaları ve İzolasyona Bağlı Muhteşem Adaptasyonları!

Galapagos'un Sahipleri: Deniz İguanaları ve İzolasyona Bağlı Muhteşem Adaptasyonları!
Deniz İguanası
ThoughtCo
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Endemik bir tür olan Deniz İguanasının inanılmaz evrimi hakkında bir içerik.

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hayatta kalmak için ne kadar ileri gidebilirsiniz? Kertenkele türü olan deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus) hayatta kalma konusunda bizleri oldukça şaşırtıyor.

Karada yaşayan akrabalarından farklı olarak okyanusta vakit geçiren tek kertenkele türü olan deniz iguanasının kaya üzerindeki yosunları koparabilmek için burunları kısa ve küt bir şekle evrimleşmiştir. Suda rahatça yüzebilmelerini sağlayan yassı olarak düzleşmiş kuyruklarının yanı sıra dalgalı sularda kayalara rahatça tutunabilmelerini ve su altında rahatça hareket etmelerini sağlamak üzere evrimleşmiş ayak kemikleri ile pençeli parmaklara sahiptirler.

Dünyada sadece Galapagos Adaları’nda yaşayan bu endemik türün, 4,5 milyon yıl önce denize dökülen kütükler ve enkazlarla adaya gelmiş olan Kara İguanasından evrimleşmiş olduğu tahmin edilmektedir. Çok zorlu bir ortamda sadece deniz yosunu yiyerek hayatta kalmayı başaran bu canlılar tuzla kaplı kafaları ile birçokları için "itici" olarak tanımlanan bir görünüşe sahiptirler.

Deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus).
Deniz iguanası (Amblyrhynchus cristatus).
Oceana

Deniz iguanalarının sancılı ve kayıplarla dolu bir adaptasyon süreci geçirmiş olması muhtemeldir. Fakat neticede insanı hayretler içinde bırakan özelliklere sahip olan bu sürüngenler suyun altında 30 dakikaya kadar nefes almadan beslenebilirler. Bu, diğer kertenkele ailesi bireyleri için erişilmesi imkansız bir süre!

Beslenirken.
Beslenirken.
Uludağsözlük

Genellikle erkekler 1,5 metre, dişiler ise 2 metre uzunluğa kadar büyümektedirler. Korkutucu keskin dişleri olmasına karşın otobur olan deniz iguanalarının diyet listesinde sadece deniz yosunları ve algler bulunmaktadır. Gençler ve dişiler su yüzeyi ile 2,5 metre derinlik arasında, çoğunlukla da gelgit sonrası kayalar üzerine yapışan algler ve yosunlarla beslenirken yetişkin erkekler su altında 25-30 metre derinlikte avlanırlar. Tahmin edersiniz ki bir kertenkelenin bu derinliklerde beslenmesi muhteşem bir adaptasyon örneğidir.

Üreme zamanında dişi çok güçlü bir koku yayarak erkekleri kendisine çeker. Dişi birden fazla erkek ile çiftleşebilir. Çiftleşmeden sonra dişi toprağı kazar ve yumurtalarını kazdığı çukura bırakıp üzerini kapatır. Dişi tek seferde 3 ila 9 adet yumurta bırakır.

Güneşlenme zamanı.
Güneşlenme zamanı.
Unsplash

Soğukkanlı, daha doğrusu "değişken sıcaklı" olan deniz iguanaları vücut sıcaklıklarını dengelemek için günlerinin tamamına yakınını kayalık üzerinde güneşlenerek geçirirler. Tuzlu suda yaşadıklarından, suyu tutup fazla tuzu atmakla görevli, özel olarak evrimleşmiş nazal tuz bezlerine sahiptirler. Burunlarının üzerinde derilerinin altında bulunan bu bezler, vücut hücreleri dehidrasyona uğramasın diye kanda biriken tuzu toplar, kristal hale getirir ve bir "hapşırma" hareketi ile dışarı atar. Çok yaşaması için hapşırması gerek!

Süper kahraman özelliklerinin bir diğeri de; deniz iguanalarının yiyeceğin az olduğu mevsimlerde, özellikle alize rüzgarlarının etkisi ile ortaya çıkan El Nino doğa olayı sırasında mevcut büyüklüklerini %20 oranında küçültebilmeleridir. Evet, yanlış okumadınız! Bu canlılar uzunluk ve toplam boyutlarını %20 oranında küçültebilirler. Tek kelime ile muhteşem! Ayrıca gene bu durumlarda kalp atış hızlarını hayati riske girmeden 2 dakikada bir atış şekline getirebilirler. Yiyeceğin tekrar bol olduğu zamanlarda ise eski boyutlarına ve normal metabolizma hızlarına dönerler.

Deniz iguanası.
Deniz iguanası.
Flickr

Yetişkin deniz iguanasının sırtındaki dikenler sayesinde çok az avcısı olmasına rağmen gençler ve yeni yumurtadan çıkanlar oldukça savunmasızdırlar. Bir tehlike sezmeleri halinde saatte 35 km hızla koşabilirler. Yılanların en sevdiği yemek olan bu canlıları konu alan ödüllü bir belgesel bile çekilmiştir.

Diğer ekosistemden uzak ve çok zorlu şartlara adapte olabilen bu inanılmaz tür korunmaya değerdir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • İnanılmaz 5
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/11/2020 16:39:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8782

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Ölüm
Aşı
Elektrik
Biliş
Bilinç
Sinaps
Virüsler
Hidrotermal Baca
Kertenkele
Yaşam
Teknoloji
Evrimsel Antropoloji
Onkoloji
İnfografik
Köpek
Makroevrim
Evrim
Doğa Yasaları
Antropoloji
Canlılık Cansızlık
Balıkçılık
Hamilelik
Kanser Tedavisi
Sinir
Editör Seçkisi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, batıl inancın zehridir.”
Adam Smith
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol