Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Resimde yer almakta olan Heterotardigradın örnekleme çalışması Elazığ ilinin Maden ilçesine bağlı Yoncapınar köyünün Hazar gölüne bakmakta olan yakasından toplanmıştır.

Elazığ ili, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Havzasında yer almakta olup akdeniz iklimi ve karasal iklim arasında bir geçiş özelliği göstermektedir. Bu yüzden yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve sert geçmekte olup senelik yağış ortalaması 433 mm’yi bulmaktadır. Bu koşullar düşünüldüğünde tardigrad örneklemek adına biraz zorlanacağınızı düşünebilirsiniz çünkü oldukça kurak bir saha ile karşı karşıyasınız. Unutmayın ki tardigradlar hemen hemen her yerde karşınıza çıkabilirler sadece bizim karşımıza çıkma olasılıklarını artırmak adına nemli olabileceğini düşündüğümüz alanlara yönelmeliyiz. Hazar gölü ve çevresinin örnekleme işlememiz için uygun bir saha olduğunu düşünüp istasyonlarımızı orada belirledik.

Hazar gölü, oluşumu bakımından tektonik göller arasına girmektedir. Deniz seviyesinin 1.248 metre üzerinde yer almakta olup 20 km uzunluğa 5-6 km genişliğe sahiptir. 213 metrelik derinlik seviyesi ile Türkiye’nin en derin gölleri arasında yer almaktadır.

Örnekleme işlemimiz Hazar gölünün mevcut yüksekliğinden 70-80 metre yukarıda olup tardigradların habitatlarından biri olan karayosunları toplanarak gerçekleştirilmiştir. Preparat işlemi ve gözlem için hazırlanışı su ayısı (Tardigrada sp.) adlı içeriğimizde yer almaktadır. Söz konusu kaydımıza buradan ulaşabilirsiniz. Gözlem işlemi Nikon Eclipse i80e adlı mikroskobun 10’luk oküler ve 10’luk objektif ile gerçekleştirdi.  Detaylı resimlerin gözlemi aynı mikroskop üzerinde 40’lık ve 100’lük objektifler ile yapılmıştır.

Heterotardigrada üyesi.
Heterotardigrada üyesi.
Akın Karahasan

Tanım ve Genel Bilgiler

Heterotardigrada sınıfı, tardigrada şubesi içerisinde yer almakta olan iki sınıftan (Eutardigrada, Heterotardigrada) biridir. Bu sınıf içerisinde de tıpkı Eutardigrada da olduğu gibi Arthrotardigrada ve Echiniscoidea adında iki takım yer almaktadır.

Heterotardigradları tanımlaya bilmek adına onları Eutardigrada yazımızda yapmış olduğumuz gibi farklılıklarını belirterek ilerleyelim.

  • Genel anlamda Heterotardigradlar bir çift sefalik sensör yapıları barındırırlar ve bu yapıların varlığı ile karakterize edilirler. Bu yapılara Eutardigradlarda özellikle Parachela takımında rastlanmaz. Sadece Eutardigradların bir diğer takımı olan Apochela takımında yer alan Milnesiade familyasına ait Milnesium cinsinde sefalik sensörlere rastlanılmaktadır.
  • Temelde tardigradlar zırhlı ve zırhsız olarak ayrılmaktaydı. Bu ayırışın en temel sebebi Eutardigrada sınıfı ile Heterotardigrada sınıfının ayrımı kolaylaştırmaktı. Heterotardigrada sınıfında yer almakta olan Echiniscoidea takımının içerisinde Oreellidae ve Carphaniidae familyaları hariç tüm bireyler zırh dediğimiz kütikula kalınlaşmalarıyla meydana gelmiş plaka yapılarına sahiptir. Bu yüzden Eutardigradlarda gözlenmeyen zırh yapısı direkt olarak ayrım için bizlere yardımcı olur.
Pençe morfolojisinin simetrisi.
Pençe morfolojisinin simetrisi.
Akın Karahasan
  • Heterotardigradların Eutardigradlarda yer almakta olan ve üreme ve boşaltım kanalının birleşimine verilen isim olan kloaka nazaran boşaltım kanalları anüs boşluğundan ve üreme kanalları ise gonopor açıklığından son bulur.
  • Heterotardigradlarda kütikula yapısından dışarıya uzanmakta olan clava (duyu işlevine sahip), sirrus ve bukkal sirrus (ağız bölgesine yakın) adını verdiğimiz yapılar uzanmaktadır. Eutardigradlarda sadece Apochela takımında yer almakta olan Milnesidae familyasından bazı türler sadece ağız çevresinde yer almakta olan çıkıntılar barındırmaktadır.
  • Genel anlamda Heterotardigradlar Eutardigradlara nazaran daha simetrik pençe yapıları barındırmaktadır.
  • Eutardigradlara gelişim doğrudan olmakta iken heterotardigratlarda en az iki tane larval aşama geçirmek zorundadır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Tardigradlar aktif olabilmek adına suya ihtiyaç duymalarına karşın en az çeşitliliğin denizlerde yaşamakta olan tardigradlardan olduğu tespit edilmiş. Bunun sebebi denizel örnekleme işleminin oldukça zor olması olabileceği gibi karaların çok farklı habitatlara ev sahipliği yapabilmesi ve farklılaşma adına daha fazla ortam sağlayıp türleşmenin daha hızlı gerçekleşmesine izin verebilmesi olabilir.

Kütikula kalınlaşması ile oluşan dorsal yöndeki plakalar.
Kütikula kalınlaşması ile oluşan dorsal yöndeki plakalar.
Akın Karahasan

Diğer bir sınıf olan Eutardigrada yüksek tür çeşitliliğine bağlı olarak yaprak altlarında, toprak örneklerinde vs. (tam habitatları olan karayosunu liken vs. haricindekiler) çıkabilmekte iken Heterotardigradlar bu tür yerlerde oldukça nadir rastlanır.

Denizlerden bahsetmişken yine denizler ile ekoloji kısmına değinelim. Bazı türler hariç denizel tardigradlar ya Arthrotardigrada ya da Echiniscoidea düzeyinde Heterotardigrada sınıfına aittir. Denizel tardigradlar, bentik sedimentlerde ve deniz diplerindeki manganez parçacıklarının yanı sıra intertidal (gelgit kesişimlerinde) ve sığ bölgelerde de yaşayabilirler. Heterotardigradlar çok nadir olarak tatlı suda bulunmaktadır. Styraconyx hallasi (Kristensen 1977) sadece denizel Arthrotardigrada (Heterotardigrada) olup aynı zamanda tatlısu kaynaklarında bulunabilirler (Grönland). Echiniscus, Hypechiniscus, ve Pseudechiniscus (Echiniscidae) türleri nadiren limnik iken Echiniscoidea düzeyinde C. fluviatilis (Carphaniidae) limniktir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D’addabbo, M.G, et al. (2001). Heterotardigrada Of Two Submarine Caves In S. Domino Island (Tremiti Islands) In The Mediterranean Sea With The Description Of Two New Species Of Stygarctidae. Zoologischer Anzeiger, sf: 361-369.
  • Gąsıorek P, et al. (2018). Three Echiniscidae Species (Tardigrada: Heterotardigrada) New To The Polish Fauna, With The Description Of A New Gonochoristic Bryodelphax Thulin. Zootaxa, sf: 77-96.
  • Kaczmarek, Ł, et al. (2019). Echiniscus Barbarae, A New Species Of Tardigrade From Cuba Island (Tardigrada: Heterotardigrada, Echiniscidae, 'Arctomys Group'). Zootaxa, sf: 1-4.
  • D. R. Nelson. (2002). Current Status Of The Tardigrada: Evolution And Ecology. Integrative and Comparative Biology, sf: 8.
  • J. H. Thorp, et al. (2009). Ecology And Classification Of North American Freshwater Invertebrates 3Rd Edition. ISBN: 9780123748553.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2019 07:38:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8009

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hiçbir iş, yeterince küçük parçalara bölünebilirse, zor değildir.”
Henry Ford
Geri Bildirim Gönder