Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evcil Hayvanlara Koronavirüs Bulaşır mı?

Evcil Hayvanlara Koronavirüs Bulaşır mı?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 4 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

An itibariyle evcil hayvanlara COVID-19 bulaşma ihtimalinin sıra dışı düzeyde düşük olduğu düşünülüyor. Uzmanlar, evcil hayvanların da karantina ve hijyen kurallarına uygun bir şekilde korunmasını, bakımlarının eksik edilmemesini ve hiçbir koşulda terk edilmemelerini tembihliyorlar.

Salgın başlangıcından beri 2'si köpek, 1'i kedi olmak üzere sadece 3 evcil hayvanda SARS-CoV-2'ye rastlandı. Köpeklerde koronavirüs semptomları hiç görülmedi (asemptomatik şekilde geçirdiler), kedide ise semptomlar görüldü. Belçikalı virolog Steven Van Gucht şöyle diyor:

Evcil hayvanlara koronavirüs geçişi aşırı nadir olan bir durum ve vakalar da oldukça izole vakalar. Bunun yaygın bir durum olduğunu gösteren hiçbir bulgu bulunmuyor.

Hong Kong'daki Köpek Vakaları

Hong Kong'da insandan evcil hayvana ilk SARS-CoV-2 koronavirüs geçişine dair bir vaka keşfedilmiş olabilir!

Salgın başlangıcından beri evcil hayvanları hakkında endişe duyan insanlar bize bu konuda sorular yöneltmekteydi; ancak şu ana kadar resmi bir insan-hayvan geçişine rastlanmamıştı. Hong Kong'da tespit edilen vaka ise, buna dair ilk resmi vaka olma potansiyelini taşıyor.

Hong Kong Tarım, Su Ürünleri ve Koruma Bölümü (AFCD) tarafından yapılan açıklamada, 60 yaşındaki bir COVID-19 hastasına ait olan Pomeranya çeşidi bir evcil köpeğin, koronavirüs test sonuçlarının tekrar tekrar "zayıf pozitif" sonuç verdiği bildirildi. Zayıf pozitif, test edilen patojenin kısıtlı miktarda bulunduğu anlamına geliyor. Uzmanlar bunu "düşük miktarda enfeksiyon" olarak kategorize ediyorlar. Ayrıca evcil köpekte koronavirüsün insanda görülen semptomlarının hiçbirine rastlanmadı. Köpek, hastalığı asemptomatik (semptomsuz) olarak geçiriyor denebilir.

Bu köpek, koronavirüs şüphesiyle yalıtım altına alınan ilk köpek değil. Hong Kong'da bir diğer köpek de benzer bir şüpheyle karantinada tutuluyor; ancak ilk test sonucu negatif geldi. Köpeğin yeniden test edilmesi ve kontrol altında tutulması bekleniyor. İkinci köpeğin sahibinde de SARS-CoV-2 kaynaklı COVID-19 hastalığı bulunuyor. Şehir Üniversitesi'nden Vanessa Barrs şöyle diyor:

SARS ile daha önceden edindiğimiz deneyim, kedi ve köpeklerin bu virüslere yakalanacak olursa hastalanmadıkları ve insanlara da aktarmadıkları yönünde.

Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü de bunun ilk resmi insan-hayvan SARS-CoV-2 geçişi olduğunu doğruladı. Ancak Dünya Sağlık Örgütü bunu henüz doğrulamış değil. COVID-19 ile ilgili bildirilerinde halen şu bilgiye yer veriliyor:

An itibariyle yardım hayvanlarının ve kedi/köpek gibi evcil hayvanların yeni koronavirüse yakalabileceğine dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Buna rağmen, evcil hayvanlarınıza dokunduktan sonra ellerinizi sabunlu suyla yıkamak her zaman iyi bir tercih olacaktır. Bu sizi E. coli ve Salmonella gibi hayvanlardan insana geçebilen birçok yaygın bakteriye karşı koruyabilecektir.

Hong Kong Sağlık Bakanı Sophia Chan Siu-chee ise şöyle dedi:

Yaptığımız testler pozitif sonuç verdi ve bu, virüsün köpeğe bulaştığı anlamına geliyor. Bu nedenle departmanımız altında karantinaya alındı. Daha fazla test yapılacak ve test sonuçları negatif gelinceye kadar serbest bırakılmayacak.

Güncelleme: İyileşen Köpek Öldü!

Yukarıda haberini verdiğimiz köpek 14 Mart 2020 Cumartesi günü test sonuçlarının negatif gelmesi sonucu karantinadan çıkarılmıştı. Ancak aradan sadece 4 gün geçtikten sonra öldüğü bildirildi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

17 yaşındaki köpeğin ölüm nedeni tespit edilemedi, çünkü sahibi köpeği üzerinde otopsi yapılmasına izin vermedi.

Pomeranya için ortalama ömür 12-16 yaş olarak belirtilmekte; dolayısıyla ölüm sebebinin yaş olma ihtimali var ve çok yüksek. Ancak ne yazık ki sebebin bu olmama ihtimali de sıfır değil; çünkü öğrenemedik. Dolayısıyla şu etapta doğru cevap: Bilmiyoruz.

Bu nedenle hiçbir bilimsel olarak potansiyel olasılığı göz ardı etmeden tedbir almak gerekiyor. Ancak şüphesiz ki bundan anlaşılması gereken, salgın sırasında hayvanlarını da koruma altına almak gerektiği anlamına gelmektedir.

Belçika'daki Kedi Vakası

Belçika'da yayın yapan ulusal VRT kanalının yaptığı açıklamaya göre, 27 Mart 2020 itibariyle Belçika'da 1 kedide SARS-CoV-2 virüsüne rastlandı. Kedide hastalığın semptomları insanlardakine benzer şekilde görüldü. Özellikle de solunum ve sindirim sistemlerinde zorlanma tespit edildi.

Belçika'daki yönergeler şöyle diyor:

Virüsün evcil hayvanlardan insanlara bulaşma ihtimali, insanlardan insanlara bulaşma ihtimali yanında göz ardı edilebilecek kadar küçüktür. Buna rağmen yükseltilmiş hijyen önlemleri önemle tavsiye edilmektedir. Evcil hayvanınızla yakın temastan (özellikle de siz hastaysanız) kaçının. Evcil hayvanlarınıza dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın ve yüzünüzü yalamalarına izin vermeyin.

Evcil Hayvanlarınızı Terk Etmeyin, Koruyun!

Eğer evcil hayvanlarınızı da bu salgın sırasında korumak isterseniz, buradaki yazımızda önerdiğimiz hijyen kurallarına mutlaka uymanızı ve evcil hayvanlarınızın da temiz ortamlarda yaşadığından emin olmanızı tavsiye ederiz. Bu süreçte onları dışarıda başıboş bırakmamak ve gerekmedikçe diğer insan ve hayvanlarla temasa geçirmemek yükseltilmiş önlemler olarak alınabilir.

Bunun haricinde tıpkı insanlar arası koronavirüste yapmamanız gerektiği gibi, koronavirüsün hayvanlara geçebilme ihtimali konusunda da paniğe kapılmamalı ve gereğinden fazla endişelenmemelisiniz. Kesinlikle evcil hayvanlarınızı terk etmeyin veya normal bakımlarını eksik etmeyin. Halen:

  • Evcil hayvanlardan insanlara, 
  • İnsanlardan evcil hayvanlara,
  • Evcil hayvanlardan evcil hayvanlara

koronavirüs geçişine dair kesin bir bulgu bulunmuyor! Bu süreçte sadece evcil hayvanlara dokunma miktarının kısıtlanması ve ellerin daha sık yıkanması tavsiye ediliyor.

Eğer size COVID19 teşhisi konulursa (veya şüphesi doğarsa), CDC'nin önerileri çerçevesinde lütfen evcil hayvanınız ile olan temasınızı azaltınız. Karantinaya alınmış odalarınız arasında evcil hayvan geçişini kısıtlayınız.

Her ne kadar resmi bir vaka olmasa da, virüs hakkında daha fazla bilgimiz olana kadar bu önlemler hem sizi, hem evcil hayvanınızı, hem de diğer sevdiklerinizi korumanızı sağlayacaktır. Evcil hayvanlarınızı bu süreçte (ve hiçbir zaman), kesinlikle terk etmeyin. Hijyen kurallarını takip edin, onları da kendiniz ve akrabalarınız gibi koruyun.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Grrr... *@$# 2
  • Bilim Budur! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. Woolley. First Case Of Human To Pet Coronavirus Transmission. (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: 7News | Arşiv Bağlantısı
  • A. Lum, et al. Coronavirus: Pet Dog Belonging To Covid-19 Patient Infected, Hong Kong Health Authorities Confirm. (2020, Mart 04). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: South China Morning Post | Arşiv Bağlantısı
  • A. France-Presse. Pet Dog Infected With Covid-19, Hong Kong Authorities Confirm. (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: The Jakarta Post | Arşiv Bağlantısı
  • AFP. Hong Kong Confirms Pet Dog Has Coronavirus In Suspected Human-To-Animal Transmission. (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 27 Mart 2020. Alındığı Yer: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • P. Huyghebaert. Belgische Kat Loopt Coronavirus Op, Hoe Uitzonderlijk Is Dat En Moeten We Ons Zorgen Maken Over Onze Huisdieren?. (2020, Mart 27). Alındığı Tarih: 27 Mart 2020. Alındığı Yer: VRT | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2020 23:40:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8319

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Hekim
Entropi
Yörünge
Hareket
Köpekgil
Wuhan Koronavirüsü
Tüyler
İnsanlar
Alkol
Yüz
Beslenme Davranışları
Evrenin Genişlemesi
Memeli
Farmakoloji
Okyanus
Mars
İlaç
Gen
Viral
Kuyruksuz Maymun
Evren
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Sinir
Teyit
Halk Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Asıl soru şu: Torunlarımızın filleri, resimli kitaplar haricinde hiçbir şekilde göremeyecekleri gerçeğinden ötürü mutlu muyuz?”
David Attenborough
Geri Bildirim Gönder