Ektopik Gebelik Nedir? Nasıl Tespit Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?

Ektopik Gebelik Nedir? Nasıl Tespit Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?
Sol Fallop Tüpünde Ektopik Gebelik Kesesi
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
878 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Gebelik, yumurtanın döllenmesiyle başlayan bir süreçtir. Normalde döllenen yumurta, uterusun (rahim) iç boşluğuna bakan yüzüne gömülür ve burada büyümeye başlar. Ektopik gebelik ise döllenmiş yumurtanın uterusun iç boşluğu dışındaki bir yere gömülüp burada büyümeye başlamasıdır.

Normal gebelik fizyolojisi yumurtalıktan salıverilen yumurtanın fallop tüplerinde spermle döllenip daha sonrasında uterusa taşınarak burada gömülmesi esasına dayalıdır. Ektopik gebelik genellikle döllenmiş veya döllenmemiş yumurtayı yumurtalıktan rahme taşıyan ve genellikle döllenmeye ev sahipliği yapan fallop tüplerinde görülmektedir.

Eğer bir sebeple fallop tüplerinde bir inflamasyon oluşmuşsa veya bir yapı bozukluğu gelişmişse, hormonal düzensizlikler veya döllenmiş yumurtanın çok hızlı büyümesi gibi sürece bağlı değişimler oluşmuşsa döllenmiş yumurta tüplerden uterusa inememekte, bir nevi hapis kalmaktadır. Bu şekilde fallop tüplerinde olan gebeliklere tubal gebelik denmektedir. Ektopik gebelik ayrıca yumurtalıkta, abdomen (karın duvarı) boşluğunda veya rahim ağzı olan servikste görülebilmektedir.

Ektopik gebelik, normal gebelik gibi ilerlememektedir. Tedavi edilmediğinde döllenmiş yumurta yaşamla bağdaşmaz bir konumda kalırken, etrafındaki büyüyen doku da yaşamı tehdit edici kanamalara sebep olabilir.

Reklamı Kapat

Belirti ve Semptomlar

Başlangıçta hiçbir semptomla karşılaşılmayabilir. Yine de kimi ektopik gebelik hastası kadınlar, normal gebeliğin belirti ve semptomları olan menstrüasyon gecikmesi, bulantı veya memede hassasiyetle karşılaşabilirler. Eğer ektopik gebelik hastaları gebelik testi yaparlarsa, sonuç pozitif çıkacaktır. Yine de bu gebelik şekli normal gebelik gibi ilerlemeyecektir. Döllenmiş yumurta uygun olmayan bir yere gömülürse, gelişimi süresince belirti ve semptomları da giderek belirginleşecektir.

İlk uyarıcı belirti, açık renkli vajinal kanama ve pelvik (leğen kemiği bölgesi) ağrıdır. Eğer kanama tubal gebeliğe bağlı oluşursa nörolojik kökenleri benzer olan sinirlerce duyu alındığından omuzda ağrı (yansıyan ağrı) veya ani bağırsak hareketleri oluşabilir. Ektopik gebelik ilişkili vajinal kanamalar hastalarca menstrüel kanama gibi algılanabilmektedir. Özellikle düzensiz menstrüasyon gören veya menstrüasyon düzenini takip etmeyen kadınlarda ektopik gebeliğe bağlı kanamaların hastalar tarafından ayırt edilmesi oldukça zordur. Spesifik belirti ve semptomlar kanın nerede biriktiğine ve ilgili anormalliğin hangi sinirlerce algılandığına bağlı olarak değişecektir.

Eğer tubal gebelikte döllenmiş yumurtanın çevresindeki doku büyümesi bir noktada fallop tüplerini yırtarsa (rüptür) abdomen bölgesine hayatı tehdit edecek ciddiyette kanamalar görülebilir. Bu kanama da baş dönmesi, bayılma ve şok tablolarına sebep olabilir. Gebelikte;

  • vajinal kanamaya eşlik eden çok şiddetli pelvik ağrı varlığında,
  • çok yoğun baş dönmesi veya baygınlık durumlarında,
  • omuz ağrılarında acil şekilde doktorunuza başvurulması önerilmektedir.

Ayırıcı tanı açısından dikkat edilmesi gereken durumlar:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Fizyolojik, döllenmiş yumurtanın gömülmesine bağlı implantasyon kanaması,
  • Spontan abortus (düşük),
  • Servikal (rahim ağzında), vajinal veya uterusta patolojik bir durum (örneğin polip),
  • subkoryonik hematom (bebek ile anne arasında biyokimyasal iletişim kuran ve bebeğe ait olan bu yapının çevresinde kanama odakları),
  • gestasyonel trofoblastik hastalıklardır (bebeğin anne ile temas ettiği yapılarının hastalıkları).

Risk Faktörleri

  • Daha önceden ektopik gebelik geçirmiş olmak.
  • İnflamasyon veya enfeksiyon. Cinsel yolla bulaşan özellikle gonore ve klamidya gibi enfeksiyon etkenleri fallop tüplerini ve komşu dokuları inflame etmekte, sonuçta ektopik gebeliğe neden olabilmektedir.
  • Kısırlık tedavisi. Yapılan araştırmalar hem kısırlığın kendi başına hem de IVF (in vitro fertilization) gibi yardımcı üreme tekniklerinin ektopik gebelik riskini arttırdığını göstermektedir.
  • Tubal cerrahi öyküsü. Fallop tüplerinde yapı veya işlev bozukluğuna bağlı yapılan cerrahiler sonrası yapışıklıklar veya tıkanıklıklar oluşumuna bağlı ektopik gebelik riskinin artışı gösterilmiştir.
  • IUD (intrauterin device), yani uterus içi gebelik önleyici ve tubal ligasyon, yani fallop tüplerinin cerrahi olarak kapatılması gibi doğum kontrol yöntemlerinin ektopik gebelik riskini arttırdığı gösterilmiştir.
  • Sigara. Rakamsal bir tespit olmasa da içme sıklığı arttıkça riskin arttığı gösterilmiştir.

Teşhis Yöntemleri

Pelvik muayene ile ağrının kaynağı, hassasiyet ve yumurtalık veya fallop tüplerinde kitle belirlenebilir. Yalnız ektopik gebelik tanısı için yeterli bir teşhis yöntemi değildir. Mutlaka kan testi ve ultrason tetkiki istenmektedir.

Öncelikle gebelik tespiti için kanda HCG (human chorionic gonadotropin) seviyelerine bakılır. Gebelik için cinsel birleşmeden 5-6 hafta sonra bu hormonun zamanla seviyelerinin hızla artmasının tespiti ile gebelik tanısı konur. Ardından transvajinal ultrason ile gebeliğin tam olarak nerede olduğu, bir başka deyişle normal/ektopik gebelik ayrımı yapılır. Ayrıca karın ultrasonu ile de gebelik durumu ve iç kanama varlığı araştırılabilir.

Kan kaybına bağlı anemi vb. durumların araştırılmasında tam kan sayımı ve ektopik gebelik tanısı sonrası olası kan transfüzyonu (kayıp kanın yerine konması işlemi) ihtiyacı açısından kan grubunun tespiti, süreci yönetmek için istenebilecek tetkiklerdendir.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Döllenmiş yumurtanın uterus dışında gelişmesi mümkün değildir. Hayatı tehdit edecek komplikasyonları engellemek için uterus dışında bulunan (ektopik) dokuyu vücuttan çıkarmak gerekmektedir. Semptomlara bağlı olarak ve ektopik gebeliğin teşhisi sonrası tedavi seçenekleri medikasyon (ilaçla tedavi), laparoskopi ve abdominal cerrahidir.

Reklamı Kapat

İlaçlar

Erken ektopik gebeliklerde ve özellikle düzensiz kanama durumlarında kullanılır. Metotreksat ismindeki ilaç genetik metabolizmayı etkileyerek hücrelerin çoğalmasını engelleyip mevcut hücreleri de yok etmektedir. Bu tedavi enjeksiyon ile yapılmaktadır ve ektopik gebeliğin kesin tanı olduğu durumlarda uygulanmaktadır. Enjeksiyon sonrası tedavinin başarısı açısından tekrar HCG hormon seviyelerine bakılmaktadır.

Laparoskopik Prosedürler

Salpingostomi ve salpingektomi olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Laparoskopi:,; abdomende, göbek deliği veya yakınında küçük bir kesi ile ince bir tüp ve kamera kullanılarak yapılan girişimsel boyutu en az düzeye çeken bir cerrahi tekniktir. Salpingostomide ektopik gebelik kesesi alınır ve tüpler kendi başına iyileşmeye bırakılır. Salpingektomide hem ektopik gebelik kesesi hem de tüpler beraber alınmaktadır. Tedavinin hangisi ile sağlanacağı tüplerin yapı bozukluğu, rüptüre olup olmama durumu, kanamanın boyutu gibi hasarın boyutunu etkileyen faktörlere bağlıdır.

Acil Cerrahi

Yoğun kanamanın olduğu ektopik gebeliklerde laparoskopik veya laparotomik (açık cerrahi) olarak uygulanmaktadır. Bazı durumlarda fallop tüpleri kurtarılabilmekteyken rüptür olması durumunda tüpler rezeke (vücuttan çıkarılma) edilmektedir.

Etimoloji

Yunancada "ektopus" (ek- dışarıda, dışında anlamında ön ek ve -topus yer, anlamında kelime) kelimesi Modern Latinceye "ectopia" olarak geçmiş ve 1864 yılında İngilizcede gebelikle ilişkilendirilip "olması gerekenden başka bir yerde hastalıklı olarak bulunan" anlamı kazandırılmıştır.

Reklamı Kapat

Orta Türkçede kebe, "iri, şişkin" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük, Eski Türkçe aynı anlama gelen kaba sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mayo Clinic. Ectopic Pregnancy - Symptoms And Causes. (18 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer:   | Arşiv Bağlantısı
  • Mayo Clinic. Ectopic Pregnancy - Diagnosis And Treatment - Mayo Clinic. (18 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer:   | Arşiv Bağlantısı
  • T. Tulandi, et al. Ectopic Pregnancy: Clinical Manifestations And Diagnosis. (02 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer: UptoDate | Arşiv Bağlantısı
  • UptoDate. Ectopic Pregnancy: Epidemiology, Risk Factors, And Anatomic Sites. Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer: UptoDate | Arşiv Bağlantısı
  • EtymOnline. Ectopic. Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer: EtymOnline | Arşiv Bağlantısı
  • Nişanyan Sözlük. Gebe. Alındığı Tarih: 12 Haziran 2021. Alındığı Yer: Nişanyan Sözlük | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 03:10:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10571

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Evren
Aşılar
Mikoloji
Madde
Hızlı
Zooloji
Etoloji
Besin
Hastalık Kataloğu
Klinik Mikrobiyoloji
Hücre
Deney
Kromozom
Yas
Besin Değeri
Balina
Nükleik Asit
Oyun
Bakteri
Teori
Balık
Lgbt
Türlerin Kökeni
Çocuklar
Periyodik Cetvel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın