Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kadınların Servikal Mukusu, Bazı Spermleri Diğerlerine Tercih Ediyor!

Diğer hayvanlarda da gözlendiği gibi, insanlarda da kadın servikal mukusu, belli spermlerin daha hızlı hareket etmesini sağlıyor. Bu, kısırlığın bir diğer açıklaması olabilir!

Kadınların Servikal Mukusu, Bazı Spermleri Diğerlerine Tercih Ediyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

İnsan lökosit antijenleri açısından birbirine daha az benzer bir gen grubuna sahip olan erkek ve kadın çiftlerinde sperm, servikal mukusa maruz kaldığında daha iyi ilerler.

Bu yazı, The Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kısırlığın birçok nedeni vardır; ancak yine de kimi zaman doktorlar çiftlerin neden çocuk sahibi olma konusunda zorluk yaşadıklarını açıklayamazlar. Bilim insanları, vücudumuzun döllenmeyi engellediği başka bir yol daha buldular.

19 Ağustos 2020'de Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayınlanan bir çalışmada araştırmacılar bir hücre grubu olan insan lökosit antijen (HLA) sistemini -bağışıklık sisteminin kendini yabancı olanlardan ayırmak için kullandığı bir grup yüzey proteinlerini- kodlayan genler için, daha az benzer dizilere sahip kadınlardan alınan servikal mukusta, spermin daha iyi çalıştığını buldular.[1] Daha benzer genotiplerle bakıldığında, spermin servikal mukusa maruz kaldığında hayatta kalma olasılığı daha düşük çıkıyor. Bu çalışmada yer almayan, Birleşik Krallık'taki East Anglia Üniversitesindeki biyolog David Richardson şöyle diyor:

Buna benzer sonuçların çoğu başka hayvanlarda da görüldü... fakat tabii ki bunu insanlarda anlamanın farklı bir önemi var.

Örneğin kuşlarda ve balıklarda, HLA sisteminin hayvan eşdeğeri olan ana histo-uyumluluk kompleksi (MHC) için farklı genlere sahip olmanın; eş seçimini, gamet uyumluluğunu ve nihai döllenmenin başarısını etkilediği açıktır. Bunu müteakiben, MHC allel çeşidinin yavruları daha geniş bir patojen yelpazesiyle yüzleşmeye hazırladığı ve bu nedenle hayatta kalma şanslarını artırdığı düşünülmektedir.

İnsanlarda, önceki çalışmalar, erkeklerin ve kadınların daha az benzer HLA dizilerine sahip bireylerden gelen vücut kokusunu tercih ettiğini göstermiştir. Bu, bir tür "çiftleşme öncesi cinsel seçilim"dir. Araştırmacılar, ayrıca HLA'ların sperm yüzeyinde bulunabileceğini ve bu çözünür HLA'ların rahim ağzındaki bezler tarafından salınan sıvı olan servikal mukusta bulunduğunu belirlediler; bu durum, iyi eşleşmiş bir yumurta ve spermin insanlarda da bir etken olma olasılığını artırdı. Eastern Finland Üniversitesinde biyolog olan Jukka Kekäläinen şöyle diyor:

Pek çok hayvan türünde, tüm erkek-dişi kombinasyonları gamet düzeyinde eşit derecede uyumlu değildir. İnsanlarda gamet uyumluluğuna dair bilgiler sınırlıdır ve insan kısırlığına dair fikir verebilir. Tıpta bu tür bir uyumluluk için rutin bir test bulunmuyor. Normalde, doktorlar sadece sperm kalitesinin iyi görünüp görünmediğini ve kadınlarda kısırlığı kolayca açıklayabilecek herhangi bir sorun olup olmadığını incelerler.

Bu soruyu yanıtlamaya başlamak için Kekäläinen ve meslektaşları, dokuz kadından servikal mukus örnekleri ve sekiz erkekten sperm örnekleri topladı. Araştırmacılar, ayrıca her bir deneğin HLA sekanslarını genotipledi. Sonra, seyreltilmiş servikal mukus ve spermden birer örnek içerecek olası bütün ikili kombinasyonları oluşturdular ve her senaryoda spermin nasıl ilerlediğini gözlemlediler. Spermin, daha az genetik benzerlik paylaşan erkek-dişi kombinasyonlarında hayatta kalma olasılığı daha yüksekti, bu da immünolojik uyumluluğun doğurganlığı etkileyebileceğini gösteriyor. Bu çalışmaya dahil olmayan, Max Planck Evrimsel Biyoloji Enstitüsü'nden biyolog Tobias Lenz şöyle diyor:

Çocuğunuzun yüksek bir bağışıklık sistemi için patojenleri tanımaya en uygun şekilde ayarlanması adına eşinizi seçmenin avantajlı olabileceği oldukça olası.

Yazarların makalede yazdığı gibi, HLA genotipinin çiftleşme sonrası cinsel seçilimi nasıl etkileyebileceği sorusu, farklı döllenme düzeylerine yol açıp açmadığını test etmek için daha fazla araştırma gerekiyor. Lenz, şöyle diyor:

Şimdi daha geniş bir bağlamda ve daha büyük bir veri kümesiyle çalışılmalıdır. Burada, spermin döllenme başarısını etkilediği varsayılabilecek belirli uygunluk özelliklerine bakıyorlar, ancak o zaman bunu bir çalışmada gerçekten göstermek güzel olurdu.

Kekäläinen ve meslektaşları, sperm canlılığı ve HLA genotipi arasındaki bu ilişkiyi belirlediklerine göre bunun altında yatan mekanizmayı belirlemeye odaklanmayı planlıyorlar. 3 Ağustos 2020'de yayınlanan başka bir çalışmada araştırmacılar, HLA sistemi genleri ile döllenmemiş bir insan oositini çevreleyen foliküler sıvıda sperm ölümü arasında benzer bir ilişki ortaya çıkardılar.[2] Şu anda HLA'ların sperm hücrelerinin yüzeyinde bulunup bulunmadığını doğruluyorlar ve çiftleşme sonrası cinsel seçilimde başka hangi genlerin rol oynayabileceğini belirlemek için gen ifadelerini araştırıyorlar.

Richardson, bu mekanizmaların kuşlardakinin veya balıklardakinin aksine, insanlarda daha canlı ve sağlıklı yavrular üretip üretmediğini belirlemenin zor olduğunu söylüyor.

Diğer türler hakkında bildiklerimiz göz önüne alındığında bu şaşırtıcı olmazdı ama açıkça görülüyor ki doğurganlık tedavisi için bu pek çok fırsat açacaktır.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Jokiniemi, et al. (2020). Post-Copulatory Genetic Matchmaking: Hla-Dependent Effects Of Cervical Mucus On Human Sperm Function. Proceedings of the Royal Society B, sf: 20201682. doi: 10.1098/rspb.2020.1682. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Jokiniemi, et al. (2020). Gamete-Level Immunogenetic Incompatibility In Humans–Towards Deeper Understanding Of Fertilization And Infertility?. Heredity, sf: 281-289. doi: 10.1038/s41437-020-0350-8. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2020 10:35:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9546

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Evrimleşme
Koaservat
Gezegen
Makale
Kuyruk
Evrim
Ahlak
Odontoloji
Kuyrukluyıldız
Şempanze
Bilim Felsefesi
Radyasyon
Canlı
Sosyal Mesafelendirme
Astrobiyoloji
Çocuklar İçin Bilim
Böcek
Yıldız
Böcekler
Sinirbilim
Ölüm
Hayvan
Evrimsel Süreç
Kalıtım
Türlerin Kökeni
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar nadiren gerçeklerle yüz yüze gelirler; ancak birçoğu hemen pılını pırtını toplayıp hiçbir şey olmamış gibi oradan uzaklaşırlar.”
Winston Churchill
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol