Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Albert Einstein 18 Nisan 1955 günü rüptüre aort anevrizmasından dolayı hayatını kaybettiğinde 76 yaşındaydı.

Einstein'ın abdominal aort anevrizması 1948 yılında dönemin ünlü doktoru Dr. Rudolf Nissen tarafından teşhis edilmişti. Karın ağrısının sebebinin bulunması amacıyla yapılan laparotomi (teşhis veya operatif amaçla karın boşluğunun cerrahi yöntemlerle açılması) sırasında fark edilmiş olan bu anevrizmaya cerrah tarafından dönemin tedavi yöntemleri kullanılarak müdahale edilmiştir. Yapılan ameliyatla aort damarının duvar yapısı güçlendirilmiş ve böylece o günlerde kaçınılmaz olan aort rüptürü (yırtılması) geciktirilmiştir. Damarın duvarına enjekte edilen polietilen selofan sayesinde aort yırtılmadan 12 Nisan 1955'e kadar dayanmıştır. Bu tarihlerde ani başlayan karın ağrısıyla birlikte doktora giden Einstein, tedaviyi reddetmiş ve 18 Nisan'da hayatını kaybetmiştir. Dr. Thomas Harvey tarafından yapılan otopsisinde büyük bir abdominal aort anevrizması olduğu gösterilerek ölüm sebebi doğrulanmıştır.

Peki, Nedir Bu Aort Anevrizması?

Aort vücudumuzdaki en büyük arteriyel damardır. 4 odacığı olan kalbin sol ventrikülünden çıkarak oksijenlenmiş kanın bütün vücuda dağılmasını sağlar.

Aort Anatomisi: Aort damarı kalpten çıktıktan sonra dallara ayrılarak bütün vücuda temizlenmiş kanın dağıtılmasını sağlar.
Aort Anatomisi: Aort damarı kalpten çıktıktan sonra dallara ayrılarak bütün vücuda temizlenmiş kanın dağıtılmasını sağlar.
University of Miami Miller School of Medicine

Aort damar duvarının zayıf bir bölümünde, kanın geçerken yaptığı basınç sebebiyle oluşan normal boyutunun ötesindeki genişlikler anevrizma adını alır.

  • Abdominal aort anevrizmaları aortun karından geçen bölümünde görülür. En sık yerleşim yeri burasıdır.
  • Torasik aort anevrizmaları aortun göğüsten geçen bölümünde görülür. 
Normal Aort ve Abdominal Aort Anevrizma Karşılaştırması
Normal Aort ve Abdominal Aort Anevrizma Karşılaştırması
A.D.A.M Images

Aort anevrizmaları bazı genetik hastalıklar sebebiyle ortaya çıkabileceği gibi enfeksiyon, yüksek kan basıncı, travmalar, obezite, ateroskleroz (damar sertleşmesi), yüksek kolesterol, tütün kullanımı gibi sebeplerle de gelişebilmektedir. Bu sebeplerin hepsinin ortak noktası damar duvarının zayıflamasına neden olmalarıdır.

Tanı Nasıl Konulur?

Aort anevrizmalarının kesin tanısının konulabilmesi için yapılan fizik muayeneye ek olarak görüntüleme yöntemleri kullanılır. Bu yöntemler arasında bilgisayarlı tomografi, ekokardiyografi, ultrason ve MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) bulunur.

Semptomları Nelerdir?

Çoğu aort anevrizması asemptomatik (belirti vermeden) seyreder ve yaşamı tehdit eden rüptür gerçekleşene kadar bulgu vermez. Bu yüzden risk faktörleri olan hastalarda ve 65 yaşın üzerindekilerde tarama önerilir. Bununla birlikte aşağıdaki bulgular görülebilir:

  • Yutma güçlüğü
  • Boyun, sırt, göğüs, omuz ağrısı
  • Nefes almada güçlük
  • Ses kısıklığı
  • Karında zonklama veya nabız atışına benzeyen bir his
  • Yüz, boyun ve kollarda ödem (şişme)

Komplikasyonlar Nelerdir?

Anevrizmaların en tehlikeli komplikasyonu aort diseksiyonu ve takiben gerçekleşebilen aort rüptürüdür. Aort duvarı 3 tabakadan oluşur. Bunlar en iç tabaka olan intima, orta tabaka olan media ve en dış tabaka olan adventisyadır. Aort diseksiyonu, iç tabakanın yırtılmasıyla birlikte iç ve orta tabaka arasında kanın birikerek duvarın ayrılmaya başlamasına denmektedir. Ani başlayan göğüs, sırt ve karın ağrısıyla kendini gösteren bu durum tedavi edilmezse aort rüptürüne doğru ilerler. Aort rüptürü sonucunda damar tamamen açılarak iç kanamaya sebep olur. Hasta şoka girer ve bu durum doğru ve hızlı tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

Tedavisi Nedir?

Tedavi, anevrizmanın nerede olduğuna, büyüklüğüne ve sebebine göre değişmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri tedavide büyük öneme sahiptir. Sigarayı bırakmak, dengeli beslenmek ve ağır egzersizden kaçınmak gerekmektedir. Bunlarla birlikte ilaç tedavisi ve cerrahi tedaviler uygulanmaktadır. Aspirin, tansiyon ilaçlarının ve kolesterol ilaçlarının tedavide önemli yeri olduğu gösterilmiştir.

Aort anevrizmalarında cerrahi tedavi: Kullanılan stentler aort duvarına yerleştirilerek anevrizmanın tedavisi sağlanır.
Aort anevrizmalarında cerrahi tedavi: Kullanılan stentler aort duvarına yerleştirilerek anevrizmanın tedavisi sağlanır.
National Heart, Lung and Blood Institute
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 13
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 3
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/12/2019 12:03:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7791

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Rahatlıkla söyleyebilirim ki hiç kimse kuantum mekaniğini anlamamaktadır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder