Dünya Hakkında 50 İlginç Gerçek: Gezegenimizi Ne Kadar Tanıyoruz?

Ne harika bir gezegen, şu Dünya! Örneğin şu fotoğrafa bir bakın:

NASA

Bu nefes kesen fotoğrafın en ön kısmında "Pinnacles" olarak bilinen sıradışı kayaçlar gözükmektedir. Antik deniz kabuklarının üst üste yığılmasıyla oluşan bu yapıtların her biri kabaca bir insan boyutlarındadır ve spiral şeklindedir. Arka planda, ortadaki spiralin hemen üzerinde parlak bir şekilde Ay gözükmektedir. Ay'ın ürpertici görünen parlaması, zodyak ışığı olarak bilinir. Bu parlama, Ay'ın kendi ışığından ibaret değildir!

Güneş'ten gelen ışık, Güneş Sistemi içerisindeki gezegenler arasına serpiştirilmiş halde bulunan tozlardan yansıyarak parlak bir yansıma efekti yaratmaktadırlar. Bu parlak ışığın etrafını saran yay ise, Samanyolu Galaksisi'nin Dünya'dan gözüken ufacık kısmıdır. Bu desen içerisinde birçok meşhur yıldızı ve nebulayı görmeniz mümkündür.

Var oluşumuzun tamamı bu gezegende geçmiş olmasına rağmen, onu gerçekten çok az tanıyoruz. Bu nedenle Dünya ile ilgili 50 ilginç gerçeği derleyerek, kısa kısa bilgilerle size gezegenimizi biraz daha tanıtmaya çalıştık. Bunu yaparken de ilgi çekici görseller kullandık; böylece bu içeriğimizi keyifle okumanızı umuyoruz.

A. Dünya

En Pahalı Yapı

Dünya'da üretilen en pahalı yapı, yapımı için 150 milyar dolar harcanmış olan Uluslararası Uzay İstasyonu'dur.

En Uzaktan Çekilmiş Fotoğraf

Dünya'nın en uzaktan çekilmiş fotoğrafı, yaklaşık 6 milyar kilometre öteden çekilmiştir ve Soluk Mavi Nokta olarak bilinir.

En Dayanıklı Canlı

Dünya üzerinde keşfedilmiş en dayanıklı canlı olan Tardigrad, vakumlu uzay ortamında 10 gün hayatta kalabilmektedir.

Uzay Boşluğunda Hayatta Kalma...

Bir insan uzay boşluğunda, tamamen korunmasız olarak en fazla 2 dakika hayatta kalabilir.

Hava Kirliliği

Çin'deki hava kirliliği uzaydan görülmektedir. Çin Seddi, uzaydan görülemez.

Bir Günün Tam Süresi

Bir günde 24 saat yoktur. Doğrusu, 23 saat 56 dakika 4 saniyedir.

Dünya'nın Pürüzsüzlüğü

Dünya, neredeyse bir bowling topu kadar pürüzsüzdür. En yüksek dağ ile en derin okyanus bile Dünya yüzeyinin kalınlığının sadece 5.000'de 1'ini oluşturur.

İlk Uydu

Sputnik'in 1957'de uzaya gönderilmesinden beridir, Dünya çevresinde dolanmak üzere fırlatılmış toplamda 38.000 adet uydu bulunmaktadır. Bunun 16.000 civarı düşmüş ya da indirilmiştir.

Dünya'yı Turlayan Uydular

Günümüzde, an itibariyle Dünya etrafında 22.000 adet uydu dolanmaktadır. Bunların sadece yüzde 5'i çalışmaktadır, yüzde 8'inin yakıtı bitmiştir, yüzde 87'si ise bozuktur/çalışmamaktadır.

Uzay Çöpü

Her gün, uzayda yarattığımız uydu çöplüğünden ortalama olarak 1 parça Dünya'ya geri düşmektedir.

B. Atmosfer

Meteorit Tozları

Her gün uzaydan Dünya'ya 100 ton ağırlığında meteorit tozu düşmektedir.

Atmosferde Seken Meteorlar

Dünya'ya düşen en büyük meteor, krater oluşturmamıştır. Meteor, yapısı itibariyle köşeli ve kenarları düz olduğu için, muhtemelen bir taşın suda sekmesi gibi yüzeyde sekmiş ve durmuştur.

Armstrong Limiti

Armstrong Limiti olarak bilinen yükseklik limiti yerden 19 kilometredir. Bu limitten sonra astronot kıyafeti giymek gerekmektedir. Eğer giyilmeyecek olursa, vücuttaki su, vücut sıcaklığında kaynamaya başlayacaktır.

Ozon Deliği

Ozon deliği küçülmektedir. 2012 senesinde deliğin büyüklüğü, son 10 senedeki tüm değerlerden daha küçüktü.

Karbondioksit Salımı

Eğer fabrikalara uygulanan CO2 salınımı ücretlendirmesi üzerinden hesap yapılacak olursa, atmosferin parasal değeri 4.300.000.000.000.000 Sterlin olacaktır. Atmosferdeki her metreküp başına 1.3 CO2 molekülü düşer.

Yıldırımlar

Dünya'ya her gün 8.600.000 yıldırım düşmektedir.

Dinozorların Evrimi ve Oksijen

Dinozorların evrimleşmiş olabilmesinin tek nedeni, o zamanlarda atmosferde daha fazla oksijen bulunmasıdır. Günümüzdeki hiçbir amfibi veya sürüngen, dinozorların boyuna erişemez, çünkü atmosferimizde o kadar oksijen bulunmamaktadır. 

C. Denizler

Tuzlu ve Tatlı Su

Dünya'daki suların yüzde 97'si tuzlu, yüzde 3'ü tatlı sudur. 

Sularımızı Tanımıyoruz!

Okyanuslarımıza dair halen tam anlamıyla "hiçbir bilgimiz yok". Sayısız canlı türünü bilmiyoruz, bu canlıların bize neler kazandırabileceğini bilmiyoruz; hatta Mars ve Ay'ın aksine, kendi gezegenimizde okyanuslarımızı haritalandırmaya kalksak, karşımıza çıkacak canlı çeşitliliğine dair bir fikrimiz bile yok.

Aqua

Evet, teknolojik yetersizliklerden ötürü oldukça güç bir işlem; ancak okyanuslarımızı biz tanımayacaksak, kim tanıyacak? O karanlık sularda keşfedebileceklerimizin sınırı yok. Bu heyecan bile yeterli itici gücü oluşturmalı. Denizaltı araştırmalarına daha büyük önem verilmeli; buna yönelik teknolojiler geliştirilmeli. Okyanuslarımız gözden ırak diye, gönülden de ırak olmamalı. 

Antarktika

Antarktika'daki toplam buz miktarı, Atlas Okyanusu'ndaki su miktarına eşittir. 

Okyanustaki Altınlar

1 Litre okyanus suyu içerisinde, 1 gram altının 13 milyarda biri kadar altın elementi bulunur.

Yeni Türler

Her yıl, 2.000 adet yeni deniz türü tanımlanmaktadır.

Plastikler

Denizlerdeki atıkların yüzde 90'ı plastiklerdir.

Okyanuslardaki Türler

Okyanuslarda ortalama 1.000.000 adet tür yaşadığı düşünülmektedir. Üstelik tüm okyanus türlerinin sadece yüzde 33'ünün keşfedildiği düşünülmektedir.

Köpekbalığı Katliamı

Her yıl ortalama olarak 8-12 adet insan, köpekbalığı saldırıları sebebiyle ölmektedir. Her yıl 100.000.000 civarında köpekbalığı, insan saldırıları sebebiyle ölmektedir.

Volkanik Faaliyetler

Dünya üzerindeki tüm volkanik aktivitelerin, yüzde 90'ı okyanus tabanlarında gerçekleşmektedir.

Tüm Sular

Eğer Dünya'daki tüm sular bir küre olacak şekilde bir araya toplansa, bu kürenin çapı 1384 kilometre civarında olacaktır. Bu, Satürn'ün uydusu Tetis kadar büyüktür. Fotoğrafta büyük mavi küre Dünya'daki tuzlu suları, küçük küre ise tatlı suların toplamını göstermektedir. Bunların büyüklüğü Dünya'ya kıyaslanmaktadır.

Mariana Çukuru

Dünya'nın en derin noktası olan Mariana Çukuru, okyanus yüzeyinin 10.9 kilometre dibindedir. 

D. Yer Altı

Levha Tektoniği

Dünya, Güneş Sistemi içerisinde levha tektoniğine sahip tek gezegendir. Ancak eğer levha hareketi olmasaydı, karbon tüketilip yenilenemezdi ve Dünya, tıpkı Venüs gibi aşırı ısınırdı.

Nadir Elementler

Nadir elementler olarak bilinen kimyasallar, sanıldığı kadar "nadir" değildirler. Lutetyum elementi Dünya kabuğunda altından 200 kat daha fazla bulunur. Ki bu, "nadir elementler" arasında en seyrek bulunanıdır.

Çekirdekteki Altın

Dünya'daki altının yüzde 99'u, çekirdeği içerisinde bulunur. Öyle ki, Dünya'nın çevresini 45 santimetre kalınlığında sarabilecek kadar altın vardır.

Çekirdek!

Dünya'nın çekirdek kısmı 5500 santigrat derece sıcaklıktadır. Bu sıcaklık, Güneş'in yüzey sıcaklığına hemen hemen eşittir.

Demirden Küre

Dünya'nın kalbi olarak sayabileceğimiz çekirdek, 2500 kilometre çapa sahip bir demir küredir. Akkor olacak düzeyde sıcak olmasına rağmen, çekirdek üzerindeki basınç o kadar fazladır ki, demir bu sıcaklıkta eriyemez.

Kristaller

Dünya'nın en büyük kristalleri, 55 ton ağırlığındadır. Bu kristaller, Meksika'nın altındaki Naica gümüş madenlerinde yatmaktadır.

En Derin Delik

Dünya üzerinde açılan en derin delik, Sakharin-1 kuyusudur ve 12.4 kilometre derinliğe inmiştir. Dünya'nın yüzeyinden merkezine olan uzaklık (yarıçapı) ise 6371 kilometredir.

En Derindeki Bakteriler

Dünya'nın en derin noktasında (karada) yaşayan bakteriler, yüzeyin 2.8 kilometre altında bulunmuştur. Bu bakteriler hayatta kalabilmek için uranyumdan yayılan radyoaktiviteyi kullanarak suyu kullanılabilir enerjiye dönüştürecek bir metot evrimleştirmiştir.

Yer Altı Nehri

Amazon Nehri'nin yaklaşık olarak tam altında, yer yüzeyinden 4 kilometre derinlikte, Rio Hamza Nehri adı verilen bir su akmaktadır. Bazı noktalarda 400 kilometre kadar genişliğe ulaşabilen bu nehir, toprağın içerisinde saatte sadece 1 milimetre akabilmektedir. 

E. Yer

Uçan Kum Taneleri

Her yıl, Sahra Çölü'nden Amazon Ormanları'na 40 milyon ton ağırlığında, besince zengin kum taneleri uçmaktadır.

Cehennem Kapısı

Türkmenistan'da bulunan Cehennem Kapısı isimli çukur, yer altında sıkışmış gazın, düzgün bir krater içerisinde alev almasından ötürü, 40 yıldan uzun bir süredir, durmaksızın yanmaktadır.

En Yüksek Sıcaklık

Şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık, 1922 yılında Libya'nın El Azizia ilinde kaydedilen 57.8 santigrat derece sıcaklıktır. Ancak bu veride hata olduğu (asfalt üzerinde ölçüm yapmaktan ötürü) bilim insanları tarafından ileri sürülmüştür. Bu durumda en yüksek sıcaklık 7 Ekim 1913 tarihinde ABD'de bulunan Ölüm Vadisi'nde ölçülen 56.7 santigrat derecedir.

İlk Canlılık

Dünya üzerindeki ilk canlılık örneklerine günümüzden 3.5 milyar yıl öncesine ait tabakalarda, Avustralya'da rastlanmaktadır. Bu o kadar uzun bir süredir ki, o dönemde atmosferde oksijen bile bulunmamaktadır.

En Soğuk Gün

Şimdiye kadar kaydedilen en soğuk gün, Antarktika'daki Vostok İstasyonu'nda kaydedilmiştir ve -89.2 santigrat derecedir.

En Kuru Bölge

Dünya'nın en kurak bölgesi olarak bilinen Antarktika'nın Kuru Vadi bölgesine son 2.000.000 yıldır hiç yağış düşmemiştir.

Yok Oluş!

Önümüzdeki 300 yıl içerisinde, günümüzde var olan türlerin tamamının yüzde 75'inin soyu tükenecektir.

Hareketli Kıtalar!

Her kıta, yılda ortalama olarak 2 santimetre kadar yer değiştirmektedir.

Bilmediğimiz Türler

Tüm türlerin yaklaşık olarak sadece yüzde 14'ü tanımlanabilmiştir. 

F. İnsan

Yenidoğanlar

Her gün 200.000 yeni insan doğmaktadır.

En Eski Dini Yapı

Bilinen en eski insan yapımı dini yapıt, Milattan Önce 10. milenyumda (MÖ 10.000) yapılmış olan Göbeklitepe'dir ve Türkiye'de bulunur.

Yaşayan İnsan Sayısı

Bugüne kadar gezegenimizde 106.000.000.000 insan yaşamıştır. 2050 yılına ulaştığımızda Dünya'da 9.200.000.000 insan olacağı tahmin edilmektedir.

Ölen İnsan Sayısı

Her saniye 2 insan hayatını kaybetmektedir.

Şimdi gezegeninizi birazcık daha iyi tanıyorsunuz diye düşünüyoruz.