Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?

Fremenlerin Diş Hijyeni Konusundaki Kaygılarımız Derindir...

Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?
Fremenlerin göz akları mavimsi bir renktedir.
4 dakika
6,829
Tüm Reklamları Kapat

Ağız kavitesi, beslenme ve solunum fonksiyonlarını gerçekleştirirken birçok mikro ve makro travmaya maruz kalır. Tüketilen gıdaların sıcakları, yüzey yapısı, içeriği, tütün kullanımı ağız mukozası ve dişlerde majör değişikliklere neden olabilir. Öyle ki, sigara ve alkol kullanımının ağız kanseri için predispozan bir faktör olduğu bilinmektedir. Sigara, ağız mukozasındaki damarlarda kasılmaya neden olarak dolaşımı bozduğundan dolayı dokuların beslenmesini azaltır; ayrıca keratinizasyonu arttırır. İçeriğindeki kanserojen moleküller ağız mukozasına zarar verir. Alkol ise mukozayı kurutması sebebiyle normalde travmatik olmayacak faktörlerin mukozaya zarar vermesini mümkün hale getirir.

Tıpkı tüketilen yiyecek ve içecekler gibi, solunan havanın içeriği ve kalitesi de ağız kavitesinde bazı değişikliklere neden olabilir. Sıcaklık, içerik, hava basıncı gibi faktörlerden etkilenen dişlerde ve ağız mukozasında akut (ani) ve kronik (uzun süreli) değişimler izlenebilir. Bu yazımızda, Çöl Gezegeni sakinleri Fremen ırkının muhtemel diş yapısını inceleyeceğiz.

Tüm Reklamları Kapat

Dune filminde Fremenlerin gösterimi
Dune filminde Fremenlerin gösterimi
IGN

Fremenler ve İklim

İklim, toplumlarda hem sosyokültürel hem de morfolojik değişimlere neden olabilir. Fremenlerin sert mizaçlı ve savaşçı karakterlerini, bulundukları coğrafyanın zor koşullarına bağlayabiliriz. Frank Herbert, bu koşullarda, devasa solucanlara ve kum fırtınalarına rağmen hayatta kalabilen bir ırk kurgulamıştır.

Kitapta (ve kitaptan ilham alan filmde) bu ırkın göz aklarının, yani sklerala tabakasının mavi oluşu, baharat içeren kum fırtınalarına maruziyetine bağlanmaktadır. Yine bu nedenle burunlarına soluk alıp vermeye yardımcı tüpler yerleştiriyorlar. Kullandıkları kıyafetler de Fremenler tarafından oldukça özel tasarlanmıştır. Terleme ile kaybettikleri su, giydikleri özel kıyafetler tarafından içilebilir su haline getirilmektedir. Çöl coğrafyası, hayatta kalabilmek için oldukça inovatif olmayı gerektiriyor olmalı - ki Fremenler'in geliştirdiği teknolojiler, gezegene gelen yabancılar tarafından da takdir edilerek kullanılıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Peki bu sıcak ve kurak hava, çetin kum fırtınaları (içeriğinde "baharat" bulunduran bir kumdan bahsediyoruz), ağız ve diş yapılarında ne gibi değişikliklere neden olmuş olabilir?

Fremenlerin Dişleri

İçerisinde kalın grenli kum bulunduran bir havaya sık maruziyet, maske gibi bir filtre kullanılmadığı takdirde, dişin en dıştaki koruyucu tabası olan mine tabakasında aşınmalara sebep olabilir. Mine, vücuttaki en sert yapıdır ve hidroksiapatit kristallerinden oluşur. Küçük tanelerin mine yüzeyine çarpması, travma yönündeki diş yüzünde çizilme ve aşınmalara neden olur. Dış yüzeylerinde mine kaybı olan dişler daha koyu renkli olur; çünkü mine aynı zamanda transparan yapısı ile ışık geçirgenliği sağlayarak, dişlerin daha parlak gözükmesine yardımcı olur. Fremenler'in bu koşullarda yaşamalarının, dişlerinde aşınma ve erozyonlara neden olmuş olabileceğini öngörebiliriz.

Her savaşçı ırk gibi, stres ve gerilimin günlük hayatın bir parçası olması dolayısıyla, Fremen'lerde diş sıkma (bruksizm - temporomandibular disfonksiyon) olabilir. Bu da, kum fırtınaları dolayısıyla ön yüzeyleri aşınan ve mine tabakasında kayıp meydana gelen dişlerin çiğneme yüzeylerinde de (okluzal yüzey) aşınmalar görülebileceği demek olacaktır. Sıcak bir iklimde yaşamaları, eklem ile ilgili kasların gevşek olmasını sağlıyor da olabilir. Böylece, kulak ve yüz bölgesinde ağrı (orofasiyal ağrı) hissetmeleri, beklenen bir semptom olmaktan çıkarabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kaybettikleri vücut sıvılarını filtreleyerek su ihtiyaçlarını gideriyor olmaları, içme suyu yerine hipertonik (tuzlu) bir sıvı tüketmeleri anlamına gelmektedir. Ağız ortamının pH dengesini ve elektrolit dengesini bozabilecek bir faktör olarak değerlendirebileceğimiz bu tüketim tarzı, hem yeterli su almıyor olmaları hem de tükettikleri suyun kalitesinin düşük olması ile birleşince, kuru bir ağız mukozası beklememize neden olmaktadır. Ağız mukozasının suyunu kaybetmiş olması, mikrotravmalara karşı gelişebilecek yaralanmalara zemin hazırlıyor. Yani, sert bir gıda tükettiklerinde kanayan yanak ve dudak mukozalarına sahip olmaları sürpriz olmazdı! Oluşan bu ufak yarık ve yaraların iyileşmesi de mukozanın fiziksel yapısı dolayısıyla zor bir süreç haline gelebilir. Mukozalarının nemliliğini koruması zor olduğundan dolayı, ufak yaraların iyileşmesi bile günler sürüyor olabilir. Tükürük, tamponlama kapasitesi düşük ve viskoz (katı) bir kıvama gelmiş olabilir. Diş çürüklerine yatkınlık artabilir.

Sonuç

Oral hijyenlerini nasıl sağladıklarına dair bir fikirimiz yok ama, Fremenler'in yaşadıkları zor coğrafi koşullar dolayısıyla ağız sağlıklarını muhafaza etmeleri oldukça güç gözüküyor. Fremenler'in maruz kaldıkları koşulları gerçek yaşamda volkanik patlamaların meydana geldiği coğrafyalarda (patlama ile havaya saçılan taneciklerin etkisi görülebilir) ve çöl toplumlarında görebiliriz.

Bilimkurgu olmasına rağmen bize bu evreni gerçekmiş gibi ve içerisinde yaşıyormuşuz gibi hissettiren yazar Frank Herbert'e ve sinema uyarlaması ile bu evreni belki de olabilecek en iyi şekilde izlememizi sağlayan Denis Villeneuve'e sonsuz teşekkürler.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
28
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 20
  • Tebrikler! 16
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2024 03:29:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11119

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kimyasal Bağ
Aslan
Değişim
Kamuflaj
Süt
Virüs
Doğa Gözlemleri
Viral
Hastalık Yayılımı
Dağılım
Manyetik Alan
Bilimkurgu
Grip
Uçma
Yıl
Elementler
Kuşlar
Hominidae
Mistik
Etimoloji
Teyit
Dinozor
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Kitlesel Yok Oluş
Psikanaliz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Bozkurt, et al. Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?. (2 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 13 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11119
Bozkurt, M., Bakırcı, Ç. M. (2021, November 02). Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?. Evrim Ağacı. Retrieved April 13, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11119
M. Bozkurt, et al. “Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 02 Nov. 2021, https://evrimagaci.org/s/11119.
Bozkurt, Melisa. Bakırcı, Çağrı Mert. “Dune: Çöl Gezegeni Sakinleri Fremen Irkının Muhtemel Diş Yapısı Nasıldır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 02, 2021. https://evrimagaci.org/s/11119.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close