Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?

Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?
5 dakika
2,747
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
Domuz Gribi (H1N1)
  • Türkçe Adı Domuz Gribi (H1N1)
  • İngilizce Adı Swine Flu
  • OMIM 614680
  • Diğer İsimleri H1N1 Gribi, H1N1 Influenzası

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

H1N1, Influenza A cinsi bir virüstür. Bu virüsün farklı suşları, farklı hastalıklara sebep olmaktadır. Örneğin H1N1/09 isimli suş Domuz Gribi’ne neden olmaktadır, Influenza A H1N1 1918’deki suşu İspanyol Gribi’ne, Rusya suşu 1977’de Rus Grip Salgını’na yol açmıştır.

H1N1/09, 2009 yılı Mart ayının sonlarında Meksika’da ortaya çıktı. Kısa bir süre sonra Amerika Birleşik Devletleri’ne sıçradı. Sonra ise dünyanın tüm her yerinde vakalara rastlandı.

Tüm Reklamları Kapat

Belirti ve Semptomlar

H1N1/09’da semptomlar grip veya grip benzeri hastalıklarla aynıdır: Ateş, öksürük, vücut-baş ağrıları, üşüme hissi ve yorgunluk vb.

Hastalığa yakalananların yaklaşık %80’inde ateş (>38°) görülür. Öksürük, mevsimsel gripteki gibi kurudur; balgam görülmez. Ciddi boyutlara ulaşabilen, acı verici vücut ağrıları yaygındır. Hastaların yarısına yakını ateş basması yaşadığını aktarmaktadır. Ciddi derecede halsizlik görülmektedir. Nefes darlığı ağrı şeklinde görülebilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Boğaz ağrısı, hapşırma, baş ağrısı ve burun akıntısı nadiren görülen belirtilerdir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Influenza veya halk arasındaki ismiyle grip, Alphainfluenzavirus (Influenza A), Betainfluenzavirus (Influenza B), Gammainfluenzavirus (Influenza C) ve Deltainfluenzavirus (Influenza D) olmak üzere 4 cinsi vardır. Bu dört cins Isavirus, Thogotovirus ve Quaranjavirus cinsleriyle beraber Orthomyxoviridae isimli RNA virüsü ailesini oluşturur. Orthomyxoviridae ailesine mensup virüsler negatif polariteli, tek iplikli RNA’lardan oluşurlar. Büyüklükleri 120 nanometreye ulaşabilir. Mevsimsel Grip olarak bildiğimiz enfeksiyonlara Influenza A ve Influenza B cinsleri sebep olur ve H1N1 de Influenza A cinsine mensuptur. H1N1/09, genetik yapısını oluşturan 4 zincirin 2’sini domuz, 1’ini insan ve 1’ini de kuş grip virüsünden almaktadır.

Risk grubu hastaneye yatma ihtimali veya ölüm ihtimali virüsü almaları halinde daha yüksek olan bireyleri kapsamaktadır. Bu grubu; kronik hastalığı olan kişiler, AIDS gibi bağışıklık sistemini baskılayıcı hastalığı olan kişiler, hamileler ve yeni doğum yapmış kişiler, aşırı kilolu bireyler, sağlık çalışanları, 6 ay-24 yaş arası bireyler oluşturmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Teşhis Yöntemleri

Gripten ve soğuk algınlığından pek farklı belirtiler göstermemesi, teşhisi bir miktar zorlaştıran unsurdur. Nazofaringeal sürüntü yöntemiyle alınan örnekler üzerinde rt-PCR testi yapılması, H1N1 virüsü için en bilindik tanı yöntemidir.

Daha kolay ve her laboratuvarda uygulanması daha mümkün olan bir yöntem ise, belirtilerin ortaya çıkmasından 1-2 gün sonra hastadan alınan mukoza tabakasında H1N1/09 virüsünün aranmasıdır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Risk altında olmayan gruplar, hafif veya orta derecede atlatan hastalar evde dinlenerek ve semptomatik tedavi ile takibe alınırlar. Kişi risk grubunda ise veya hastalık ağır derecede seyrediyorsa tıbbi destek alınmalıdır. Hekim tarafından değerlendirilen hastalara antiviral tedavi uygulanacaktır. Mevsimsel gripte olduğu gibi H1N1’de de oseltamivir ve zanavimir kullanılması yaygındır. Ayrıca ağrı kesici olarak ise parasetamol türevi ilaçlar kullanılır.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Vücuda virüsün alınmasından sonra belirtiler 3-6 saat gibi sürelerde de kendini gösterebileceği gibi bir haftayı da bulabilir. Hastalık risk grubu dışındaki ve semptomların hafif-orta seyrettiği vakalarda hastalığın iyileşmesi 3-7 gün sürmektedir. Şiddetli semptom gösteren bireylerde hastalık 1 haftadan uzun sürebilmektedir.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

H1N1 tarafından dünyada çıktığı bilinen ilk salgın 1918-20 İspanyol Gribi salgınıydı. O dönemde dünyaya yayılan virüs, Osmanlı’ya kadar ulaştı ve tahminen 17 ila 100 milyon kişiyi öldürdü. 1976 yılında New Jersey’de H1N1 13 askeri personelde solunum hastalıklarına sebep oldu. 1 kişinin öldüğü rapor edildi. Domuzlarla temas öyküsü olmamasına rağmen salgına neyin yol açtığı bilinmemektedir. 1977’de H1N1 (A/USSR/77) suşu salgına neden oldu. Salgın, özellikle 25 yaşın altındaki kişileri ağır etkiledi ve salgın 700.000'den fazla ölümle sonuçlandı.

Tüm Reklamları Kapat

2009’da ise H1N1/09 Suşu Domuz Gribi Salgını’na yol açtı. Meksika’dan ABD’ye oradan da dünyaya sıçradı. 150.000-575.000 kadar kişinin ölümüne yol açtı, bu salgında suşun vaka öldürücülük oranı %0,01 olarak ölçülmüştü. Hindistan’da 2012’de 300 kişinin hasta olduğu ve 20’den fazla ölümün rapor edildiği küçük ölçekli bir salgın yaşandı. 2015’te yine Hindistan’da 31.000’den fazla vakanın bildirildiği bir salgın yaşandı. Salgın sebebiyle 1895 kişi öldü. 2017’de Maldivler’de 185 kişinin H1N1 vakası olduğu bildirildi. 4 kişi bu virüs yüzünden öldü. Aynı yılın Temmuz ayında Myanmar’da bir salgın yaşandı. 30 kişinin H1N1 hastası olduğu aktarıldı. Salgında 6 kişi öldü. 2017-2018 yıllarında 28 kişinin öldüğü bir salgın Pakistan’da kendini gösterdi. 2019’da üç ülkede salgınlar kendini gösterdi. Malta’da 30 kişi H1N1 tedavisi gördü, Ocak aylarında Fas’ta 9 ölüm kaydedildi, Şubat aylarında ise Fas’ın çeşitli şehirlerinde 11 ölüm rapor edildi. Kasım’da ise İran’da 4000 kişinin hastaneye kaldırıldığı ve 56 kişinin öldüğü bir salgın yaşandı.

Önlem Yöntemleri

Enfeksiyonu kapan kişiler, belirtilerin çıkmasından önceki bir günden itibaren hastalık süresince virüsü yayabilme potansiyeline sahiptir. Hasta domuzlardan H1N1 ve benzeri virüsler bulaşabilmektedir. Bunun önüne geçebilmek için domuzlarla yakın temastan kaçınmak en işlevsel önlem yöntemidir. İnsandan insana bulaşı önlemek için ise mevsimsel grip için alınan önlemleri sürdürmek yeterlidir. Öksürürken ve hapşırırken ağız ve burnu tek kullanımlık mendille kapatmak (işlem sonrası mendil çöpe atılmalı), belirti gösteren kişilerle yakın temastan kaçınmak, elleri ağız ve buruna sürmeyi kesmek, elleri sık sık su ve sabunla yıkamak, alkol bazlı el dezenfektanları kullanmak, sık kullanılan yüzeyleri belirli aralıklarla temizlemek vb.

H1N1 enfeksiyonundan şüphe ediyor ve hastaneye başvurmanız gerekiyorsa ağız ve burunu kapatacak şekilde cerrahi maske takmak da çevrenizdeki insanların sağlığı için önem arz etmektedir.

Ayrıca H1N1 için geliştirilmiş aşıları olmak da enfeksiyonu önlemek için alabileceğiniz en iyi önlemlerdendir.

Etimoloji

H1N1’in genetik yapısını oluşturan zincirlerin yarısını Domuz Influenzası’ndan alması sebebiyle H1N1/09 virüsünün sebep olduğu hastalığa Domuz Gribi denmektedir. "H" ve "N" harfleriyle ve isimlendirmede kullanılan sayılarla ilgili daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
17
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Bilim Budur! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/02/2024 05:10:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11157

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Ay, et al. Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?. (24 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 29 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11157
Ay, I., Bakırcı, Ç. M. (2021, November 24). Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?. Evrim Ağacı. Retrieved February 29, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11157
I. Ay, et al. “Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Nov. 2021, https://evrimagaci.org/s/11157.
Ay, Ilgaz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Domuz Gribi (H1N1) Nedir? Tarih Boyunca Ne Tür Salgınlara Neden Oldu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 24, 2021. https://evrimagaci.org/s/11157.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close