Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu?

Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu? Global Citizen
7 dakika
11,787
  • Klimatoloji (İklimbilim)
  • Beslenme Bilimi

İddia

Tarım, üretilen sera gazlarının %24'ünden sorumludur. Buna besi hayvanları da dahildir; özellikle de ağızlarından geğirme yoluyla ve arka taraftan yellenme yoluyla saçtıkları metan dolayısıyla... (Bu benim için sürpriz oldu; hiç inek yellenmesi hakkında yazacağım aklıma gelmemişti.)

Gerçek mi?

Gerçek
Gerçek

Uyarı

Bu iddia, Bill Gates'in aslen iddia ettiği gibi, besi hayvancılığı da dahil, tüm tarımcılığın küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının %24'ünü ürettiği iddiası şeklinde ele alındığında tamamen doğrudur.

Ancak bazı kaynaklar, tarımın tamamının değil de, sadece besi hayvancılığının sera gazlarının %25'inden sorumlu olduğunu iddia etmektedir. Hatta Cowspiracy gibi belgesellerde sera gazlarının %51'inin besi hayvanlarından kaynaklandığı iddia edilmektedir. Bu iddialar ve yaklaşımlar tamamen sahtedir. Detaylar aşağıda ele alınacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı olarak biz, Bill Gates'in çeşitli kaynaklarda ileri sürdüğü iddiasını ele aldığımız için Gerçek olarak nitelendirmekteyiz.

İddianın Kökeni

Bu iddia, 2019 senesinde Microsoft kurucusu Bill Gates ve eşi Melinda Gates'in yayınladığı yıllık mektupta yeniden gündeme gelmiş; birçok medya organı tarafından paylaşılarak konu muğlaklaşmıştır. Ancak aslen iddia ilk olarak 2006 senseinde ABD Besin ve Tarım Organizasyonu tarafından yayınlanmış, sonrasında çeşitli belgesel ve internet sitelerince yayılmıştır. Bill Gates, katıldığı televizyon programlarında bu iddiayı tekrar ederek gündemde tutmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

Bilgiler

Devletlerarası Küresel Isınma Paneli'nin (IPCC) 2014 yılında yayınladığı raporun 11. bölümü olan Tarım, Ormancılık ve Diğer Alan Kullanımı kısmında verilen bilgilere göre tarımcılık, gerçekten de küresel ısınmanın ana sebebi olan sera gazı salınımının %24'ünü oluşturmaktadır. Tarımcılık içerisinde genel olarak tarım alanlarının kullanımı, ekilen ve dikilen bitkilerin özellikleri, ormancılık, besi hayvancılığı, kümes hayvancılığı, vb. faktörler bulunmaktadır.

Sera gazına etki eden sektörlerin katkı dağılımı: Elektrik üretimi (%25), Tarım (%24), Sanayi Üretim (%21), Ulaşım ve Taşıma (%14), Binalar (%6), Diğer Kaynaklar (%10)
Sera gazına etki eden sektörlerin katkı dağılımı: Elektrik üretimi (%25), Tarım (%24), Sanayi Üretim (%21), Ulaşım ve Taşıma (%14), Binalar (%6), Diğer Kaynaklar (%10)
Gates Notes

Burada vurgulanmak istenen ana nokta şudur: Genellikle Küresel Isınma'dan söz ettiğimizde hep enerji üretimi üzerinde odaklanmaktayız; ancak elektriği nasıl ürettiğimiz, tüm türümüzü ve gezegenimizi tehdit eden bu doğa olayına insan-kaynaklı katkının sadece çeyreğini oluşturmaktadır. Geriye kalan tüm alanlarda da atılımlar yapmaksızın, sadece elektrik üretimi bakımından yeşil enerji yöntemlerine eğilmek sorunu çözmeye yetmeyecektir.

%24 İçinde Neler Var?

IPCC tarafından yayınlanan rapor, genel yüzdeleri çok detaylı alt başlıklara ayırmakta. Örneğin sadece Tarım, Ormancılık ve Diğer Alan Kullanımı bölümü altında genel olarak şu kategoriler bulunuyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Ormancılık
  • Kara-tabanlı tarımcılık
  • Ekili alan yönetimi
  • Otlak alan yönetimi
  • Besi hayvancılığı
  • Entegre sistemler

Bu başlıkların da her biri, 4-6 alt başlığa bölünmüş halde ele alınıyor. Tarım, Ormancılık ve Diğer Alan Kullanımı raporundan daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

İddia, besi hayvancılığını öne çıkardığı için, ona odaklanalım:

Besi Hayvancılığı

IPCC raporunda, insan kaynaklı sera gazlarının ana kaynağının ormanların azalması ve tarımsal salınımlar olduğuyla ilgili bilimsel araştırmalardan "sağlam kanıt" geldiğini ve bilim insanları arasındaki anlaşmanın da "yüksek" olduğu vurgulanmaktadır. Besi hayvancılığı ve alan kullanımındaki verimliliğin artmasının ise küresel ısınmayı azaltıcı bir etkiye neden olacağına yönelik "orta düzeyde kanıt" olduğu; bilim insanları arasında ise "yüksek konsensus" olduğu belirtiliyor. Yani elimizdeki verilere bakarak bunun bir sorun olduğunu söylememiz mümkün.

Bu grafikte, farklı besi hayvanlarının Asya, Latin Amerika ve Karayipler (LAM), Orta Doğu ve Afrika (MAF), OECD ülkeleri ve EIT ülkeleri arasında yıldan yıla değişimi gösterilmektedir. Hayvan grupları sırasıyla Atlar, Eşekler, Katırlar, Develer (Mavi), Koyun ve Keçiler (Kırmızı), Domuzlar (Turuncu), Sığırlar ve Buffalolar (Koyu Mavi), Küçük Baş Hayvanlar (Milyar cinsinden, Siyah çizgili). Sağ üst köşede ise küresel değişimler yıldan yıla gösteriliyor.
Bu grafikte, farklı besi hayvanlarının Asya, Latin Amerika ve Karayipler (LAM), Orta Doğu ve Afrika (MAF), OECD ülkeleri ve EIT ülkeleri arasında yıldan yıla değişimi gösterilmektedir. Hayvan grupları sırasıyla Atlar, Eşekler, Katırlar, Develer (Mavi), Koyun ve Keçiler (Kırmızı), Domuzlar (Turuncu), Sığırlar ve Buffalolar (Koyu Mavi), Küçük Baş Hayvanlar (Milyar cinsinden, Siyah çizgili). Sağ üst köşede ise küresel değişimler yıldan yıla gösteriliyor.
IPCC

Bu veriler, akademik çalışmalardan geliyor; ancak sadece besi hayvancılığını azaltmaya yönelik adımlar atmanın küresel ısınma etkisinde genel olarak büyük bir etkisi olacağını söylemek zor. Örneğin besi hayvancılığının, özellikle de büyük baş hayvancılığın en yaygın olduğu ülkelerden biri olan ABD'de, bütün besi hayvancılığı ve küçük baş hayvancılığı bugün sonlandırılacak olsa, ABD'nin sera gazı salınımı sadece %2.6 oranında azalırdı.

2017 yılında Carbon Balance and Management dergisinde yayınlanan bir akademik çalışmaya göre hayvan tarımı, küresel metan salınımının %11'ine sebep olmaktadır. Bu çalışma, IPCC'nin bulgularıyla da uyumludur. Üstelik, örneğin 2011 yılında hayvancılık tonajının %74'ü yiyecek olarak tüketilen hayvanlar değil, yün ve yumurta gibi ürünleri için beslenen hayvanlardı.

Tüm Reklamları Kapat

Öte yandan, et tüketiminin gerçekten de altıncı büyük yok oluş olarak bilinen ve içinde bulunduğumuz Holosen Kitlesel Yok Oluşu'na katkı sağladığını gösteren birden fazla araştırma bulmak mümkündür. Dolayısıyla sera gazları yoluyla olmasa da, aşırı et tüketiminin insanlığın ve canlılığın geneli için bir tehdit olduğunu söylemek mümkündür. Dikkat edilmesi gereken, argümanların birbirine bağlanma biçimidir.

Dahası, genel geçer bir şekilde bir sektörü tamamen yasaklayıp ortadan kaldırmanın küresel olarak faydalı bir sonuç olacağı da fazlasıyla tartışmalıdır. Örneğin yapılan çalışmalar, otlak olarak kullanılan alanların bu kullanımının durdurulmasının olumlu mu, yoksa olumsuz mu etkiye neden olacağının yönetim kalitesine, toprak biçimine, halihazırda bulunan bitki örtüsüne bağlı olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla evrensel bir çözüm aramak yerine, yerel çözümlerin bir araya gelmesi sonucu bir değişim yaratmak daha etkili ve faydalı olacaktır.

Cowspiracy ve %51 İddiası

2014 yılında yayına giren Cowspiracy: The Sustainability Secret (İnekomplosu: Sürdürülebilirliğin Sırrı) isimli amatör belgeselde, küresel ısınma, su kullanımı, orman alanlarının azalması, okyanuslardaki yok oluşlar gibi olayların ana nedeninin besi hayvancılığı ve et tüketimi olduğu ileri sürülmektedir. Belgeselde, besi hayvancılığı ve insanları beslemek için üretilen hayvanların genel olarak tüm sera gazlarının %51'inden sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.

Bu hatalıdır. %51 oranı, akademik ve güvenilir bir çalışmadan değil, 2009 yılında Robert Goodland ve Jeff Anhang isimli iki şahsın liderliğini ettiği Worldwatch Institute (Dünya'yı İzleme Enstitüsü) raporuna dayanmaktadır. Bu rapor, akademik olarak elden geçirilmemiş, akran denetiminden geçmemiştir. Raporu inceleyen ve yıllardır küresel ısınmayla mücadele eden Endişeli Bilim İnsanları Sendikası üyesi Doug Boucher, raporda metodolojik hatalar bulunduğu ve güncel akademik kaynaklardan faydalanılmadığı sonucuna varmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Günümüzde bilim insanları arasında genel geçer olarak kabul edilen ana sera gazı kaynağı, fosil yakıtların ürettiği atık gazlardır. Science dergisinde yayınlanan bir meta-analiz makalesinin de gösterdiği üzere, insanı beslemek için kullanılan bütün kaynaklar, sera gazlarının %26'sından sorumludur. Bu %26'lık kısmın %58 civarı (yani toplam sera gazlarının %15 civarı) besi hayvancılığından kaynaklanmaktadır. Bu, sahte-belgeselin %51 iddiasının çok ama çok altındadır.

Ne Yapılabilir?

Küresel Isınma ile mücadelede bireysel yaşam değişikliklerinin etkisi, eğer ki 7 küsür milyar insanın her biri tarafından takip edilmeyecekse, fazlasıyla küçüktür. Çünkü gelir eşitsizliği, yaşam standartlarının farklılığı, kültürel farklılıklar, vb. unsurlardan ötürü belirli bir grup insan için sürdürülebilir olan yöntemler, bir diğer grup için sürdürülmesi tamamen imkansız önerilerden ibaret olabilir.

Buna rağmen, özellikle yerel seçimler ve onlardan sonra gelen genel seçimlerde küresel ısınmayı öncelik edinen ve seçim kampanyalarına dahil eden politikacılar seçmek, bu yönde çalışmak, kamuoyu yaratmak, bilgi metinleri ve videoları ile insanları bilinçlendirmek büyük öneme sahiptir.

Eğer maddi düzeyi yeterli bir kesime üyeyseniz, et ağırlıklı beslenmeyi azaltıp, ot ağırlıklı beslenmeyi seçerek; bireysel araçlar yerine toplu taşım araçlarını, toplu taşım araçları yerine bisiklet gibi salınımsız araçları tercih ederek; elektrik sarfiyatından kaçınıp, mümkünse yeşil enerji kullanan binalarda oturmayı tercih ederek az da olsa bireysel bir katkıda bulunabilirsiniz.

Küresel Isınma devasa bir düşman ve dolayısıyla bu savaş, bireysel fedakarlıklardan ziyade, uluslararası mücadele ile kazanılabilir. Elbette etik ve ahlaki nedenlerle bireysel katkılar da kişiye iç huzur ve mutluluk verebilir; ancak bu mücadeleyi ulusal ve uluslararası arenaya taşıyamazsak, küresel ısınma çocuklarımız ve torunlarımız için alt edilemez bir güce dönüşebilir. Sırf bu nedenle yarın değil, hemen şimdi harekete geçmek zorundayız.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
57
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 23
  • Üzücü! 8
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2022 10:10:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7622

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu?. (19 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 8 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7622
Bakırcı, Ç. M. (2019, February 19). Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu?. Evrim Ağacı. Retrieved December 08, 2022. from https://evrimagaci.org/s/7622
Ç. M. Bakırcı. “Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 19 Feb. 2019, https://evrimagaci.org/s/7622.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Cowspiracy ve Bill Gates: İnek Yellenmesi Küresel Isınmaya Neden Oluyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 19, 2019. https://evrimagaci.org/s/7622.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.