Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Küresel Isınmanın Kurbanı Olacak İlk Yaşam Alanı Belli Oldu: Kivalina, Alaska (ABD)

Küresel Isınmanın Kurbanı Olacak İlk Yaşam Alanı Belli Oldu: Kivalina, Alaska (ABD)
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Küresel ısınma bugüne kadar çok can aldı, daha da çok alacak. Ancak ufak bir farkla: eskiden aşırı sıcaklar, aşırı yağışlar, aşırı güçlü fırtınalar nedeniyle daha az sayıda ve yerel gruplar halinde insanlar ölürken, şimdi kitlesel ölümler başlıyor. Çok yakında şehir ölçeğinde katliamlar (veya bu katliamları önlemek için kitlesel göçler) kaçınılmaz olacak. Bu tür bir katliamın yaşanacağı ilk yer de, bilimsel analizler sonucunda belirlendi: ABD'nin Alaska eyaletindeki 384 nüfuslu Kivalina köyü, 2025 yılına kadar sular altında kalarak yok olacak.

Her ne kadar insanlar küresel ısınmayı hala umursamıyor olsa da, doğa bizim keyfi inatçılığımıza göz yumacak bir sisteme sahip değil. Her geçen yıl Dünya'daki fırtına ve kasırgalar daha da şiddetleniyor, gezegenin ortalama sıcaklığı hızla tırmanıyor, buzullar kitleler halinde eriyor, Dünya çapında su seviyeleri hızla yükseliyor, risk altında olan yaşam alanları bir bir artıyor. Eskiden daha farazi gibi gözüken bu tehditler, ABD'nin 2025 yılına kadar Kivalina köyünü taşıma planlarına başlamasıyla gerçeğe dönüşüverdi. Ve Kivalina küresel ısınma nedeniyle boşaltılması ve terk edilmesi gereken ne tek köy olacak, ne de son köy olacak... 

Chukchi Denizi ile Kivalina Lagünü arasında yer alan ufak bir bariyer mercan adası olan Kivalina köyü, Alaska'nın kuzeybatısında yer almaktadır ve Arktik Daire'nin birazcık üzerindedir. Bu köye ulaşmak için 3 ayrı uçağa binmeniz gerekir: önce Anchorage'a, sonra Kotzebue kentine, sonra da Kivalina'ya giden ufak kargo uçaklarından birine...

Bu ufak köy ihtiyaçlarının, özellikle de besin ihtiyacının çoğunu dış dünyadan değil, doğanın onlara bahşettiklerinden karşılamaktadır. Özellikle de denizden çıkan canlılardan... Bu şekilde yüzlerce yıldır yaşayıp giden bölge halkı, Dünya'nın geri kalanının umarsızca kullandığı karbonlu yakıtlar nedeniyle şu anda yok olma tehdidi altında yaşıyor. Yani eskiden insan harici hayvanlar için verilen tehlike raporları, artık insanlar için de çanların çaldığını göstermeye başladı.

Bölge halkı, yaklaşık 15 sene kadar önce avlanma sezonunun 2 hafta kadar geriye kaydığını ve buzların erimesinin normalden erkene kaydığını fark etmeye başladılar. Öncelikle bu yavaş değişimi anlamakta güçlük çektiklerini; ancak her geçen yıl mevsimlerin geriye kaymasının kaçınılmaz bir şekilde fark yarattığını belirtiyorlar. Bu geriye çekilme öylesine bir hız aldı ki, artık köyün avcıları çok daha dikkatli ve hızlı olmak zorundalar. Yoksa kaşla göz arasında av mevsimini kaçırabilirler. Bu da, uzun dönem açlık demektir.

Arktik Dairesi ve etrafı, Dünya'nın geri kalanına kıyasla 2 kat hızlı ısınmaktadır. Bu nedenle Kivalina gibi köyler ve bölgelerdeki sular çok daha hızlı yükselerek yaşam alanlarını tahrip etmektedir. Dahası, suların bu hızlı yükselişi, erozyon ve çok daha şiddetli kasırgalar gibi birçok diğer doğal felaketi de beraberinde getirmektedir.

Eğer derhal önlem almaz ve insanlar yüzünden devam eden ve her geçen gün hızlanan küresel ısınmayı şimdi durdurmazsak, çok yakında kırmızı bölgede olan yaşam alanları köylerden kentlere ve hatta ülkelere doğru hızla genişleyecek. Daha şimdiden sayısız şehir, küresel ısınmanın çeşitli sonuçları dolayısıyla tehdit altında...

Ya hep birlikte bu gidişe dur diyeceğiz, ya da hep birlikte tükeneceğiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/10/2020 10:37:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3833

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Sağlık
Metabolizma
Sinir Hücresi
Diyet
İhtiyoloji
Ölümden Sonra Yaşam
Element
Yas
Tedavi
Hastalık Kontrolü
Zihin
İnsan
Çocuk
Enzim
Mutasyon
Yılan
Yeni Koronavirüs
Sinir
Kütleçekimi
Entropi
Molekül
Diş Sorunları
Hamile
Saç
Covid-19
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her şeye kuşku duyun.”
Rene Descartes
Geri Bildirim Gönder