Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu!

COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu! Pixabay
Bir patojen illüstrasyonu
5 dakika
3,014
Tüm Reklamları Kapat

Antibiyotik direnci sıklıkla "geleceğin vebası" olarak adlandırılıyor. Bu, gerçekten de acil sorunlarımızdan birisi; en azından pandemi başlayıp onu gölgeleyene dek, öyleydi. Ancak uzmanlar, ihtiyacı olmayan hastalara antibiyotik reçete edilmesi ile, bu "vebanın" yıkıcı etkilerini çoktan yaşamaya başladığımızı söylüyor.

Antibiyotik direncine sebep olan en önemli faktörlerden biri, aşırı antibiyotik kullanımıdır. Bu yanlış kullanım, İngilizcede "süper böcek" (İng: "super bug") de denilen -ki bunlar aslında "böcek" değil, bakterilerdir- yaygın kullanımdaki antibiyotik tedavilerine dirençli bir grup patojenin ortaya çıkmasına sebep oluyor. Bir patojen, kullanılabilecek tüm antibiyotiklere üstün gelecek kadar evrimleştiğinde ise, küçük bir enfeksiyon bile hızla ilerleyip vücudu tamamen ele geçirerek ölüme sebep olabilir.

Patojenlerde rastgele oluşan mutasyonlardan bazıları, onları belli ilaçlara karşı dirençli hale getirdiğinde ve konak canlıda bu ilaçlardan aldığında patojen üzerinde seçilim baskısı oluşur. Böylece, doğal seçilim yoluyla, ilaç direnci geliştirmemiş olanlar ölürken, ilaca dirençli yepyeni bir nesil ortaya çıkar. Birden fazla ilaca karşı direnç geliştiren patojenler de, gayriresmi olarak "süper böcek" adını alır. Bu direncin oluşumu, kimi zaman antibiyotiğin piyasaya sürüldüğü ilk yıl bile olabilirken, kimi zaman süreç 10 yılı aşabilir.[2]

Tüm Reklamları Kapat

Antibiyotik direnci, ya da ilaç direncine sahip patojenlerin sebep olduğu enfeksiyonların tedavisi çoğu zaman daha zor ve hatta imkansız olabiliyor. Bununla birlikte tedavi sürecinin uzaması, hastaneye gidiş geliş sayısı ve belki de hastanede yatış sürelerinin artması ile tedavinin maliyeti de epey yükselebiliyor. Bu tür enfeksiyonlar hemen herkesi etkileyebilse de özellikle kronik hastalığa sahip kişiler daha fazla risk altında.

Şimdilerdeyse, tedavisi bulunamamış bir pandeminin ortasında, antibiyotik yazmadan önce iki kez düşünen doktorlar, artık hastalarını eldeki birkaç tedavi ile kurtarma yolunu seçebiliyorlar.

Halihazırda COVID-19 ile ciddi şekilde hastalanan kişilerde sonuçlar oldukça yıkıcı olabilir. Michigan Tıp Okulu Üniversitesi'nde asistan profesör ve hastanede görevli olan Valerie Vaughn, COVID-19 ve antibiyotik direnci sorunlarının talihsiz birleşimini daha pandeminin ilk safhalarında doğrudan tecrübe eden bir araştırmacı.

Antibiyotik Direnci

Vaughn, hastaneye getirilme esnasında antibiyotik verilen bir hastayı anlatıyor: Doktorlar muhtemelen bunun COVID-19 mu yoksa bakteriyel bir solunum enfeksiyonu mu olduğundan emin olamamış. Hasta, COVID-19 teşhisi konup, durumu ağırlaşınca, solunum cihazına bağlanarak hastanede birkaç hafta geçirmiş. Bu sırada, hastanede antibiyotik tedavisi gören hastalar arasında yaygın görülen Clostridium difficile ile teması olmuş. Söz konusu enfeksiyonun sebebi, antibiyotiklerin normal şartlarda bu patojenle mücadele edecek bağırsak bakterilerini etkisiz hale getirmesi. Sonuçta C. difficile enfeksiyonu da antibiyotiğe dirençli hale gelmiş ve uzun süren bir savaşın ardından hasta, bu enfeksiyondan kaynaklanan çoklu organ yetmezliği yüzünden kaybedilmiş. Vaughn şöyle anlatıyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bu gerçekten içime oturdu. Çoğu kez, elimizde tedavi bulunmadığında, doktorlar aşırı miktarda ilaç yazmaya meyilliler. Oysa bazen hastaya hiç bir şey yapmayarak daha iyi yapmış oluruz.

Fakat bu üzücü hikaye, pandemide uygunsuz antibiyotik kullanımının yol açtığı örneklerden yalnızca biri. Vaughn ve bir ekip dolusu araştırmacı, Michigan'daki pek çok hastanede bakteriyel enfeksiyonu olmayan hastalara aşırı antibiyotik tedavisi uygulandığı sonucuna ulaştı. Oxford'un Clinical Infectious Diseases (Klinik Enfeksiyonel Hastalıklar) dergisinde yayınlanan çalışmalarında, Mart'tan Haziran'a kadar hastaneye gelen COVID-19 hastalarının yarısından çoğuna antibiyotik yazıldığı ortaya kondu. Her nasılsa, bu hastalardan yalnızca %3.5'inin ikincil bir bakteriyel enfeksiyonu vardı. Bu demek oluyor ki hastaların yalnızca COVID-19 olan ezici çoğunluğuna, viral enfeksiyonlara etki etmeyen antibiyotik tedavisi verilmişti.

Ekibin elde ettiği verilere göre vakit geçirmeden antibiyotik tedaviye başlanma oranı; hastalar arasında daha yaşlı, vücut kitle endeksi daha düşük, hastalığı daha ciddi seyredenlerde ve kar amaçlı hastanelerde tedavi görenlerde daha fazlaydı.[1]

Bu karmaşanın sebeplerinden biri oldukça açıktır: O zamanlarda hastanelerde genellikle yeterince COVID-19 testi bulunmuyordu ve bulunsa da testin sonuçlanması günler sürebiliyordu. Salgınla mücadele eden uzmanlar, kritik durumdaki hastaların COVID-19 mu yoksa başka bir ciddi hastalığa mı sahip olduğundan emin olamıyordu ve hızlı hareket edip tedaviye başlamak adına, çoğu kez tanı için yalnızca semptomlara güvendiler. Vaughn'ın çalışmasının sonuçları gösteriyor ki bu hastaların çoğunda, COVID-19 testleri pozitif çıkar çıkmaz, antibiyotik tedavisi durdurulmuştu.

Aşırı antibiyotik verilmesinin ardındaki mesele ise daha hassas. Vaughn'ın söylediğine göre, COVID-19, yüzeysel olarak bakteriyel zatürreye çok benziyor. Ancak daha yakından bakılırsa COVID-19 zatürresinde kuru öksürük ve kanda düşük beyaz kan hücresi sayımı görülürken bakteriyel zatürrelerde balgamlı öksürük ile beyaz kan hücrelerinde artış gözlemleniyor. Yine de, ciddi zatürre vakalarıyla boğuşurken acele eden doktorlar bu ayrımı gözden kaçırabilir. COVID-19 hastaları dünya çapında artarken işleri başlarından aşkın doktorlar ve sağlık personelleri hayat kurtarmak için acele etmek durumunda kalıyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Yine de Vaughn'ın araştırmasına göre, kimi hastaneler bu durumla daha iyi başa çıkıyor. Bulgular, pandemi sırasında antibiyotik kullanımı oranının değişkenlik gösterdiğini ve sıklıkla hastanelerin antibiyotik yönetim programının gücüne bağlı olduğunu gösteriyor. Yeterli bir destek programına sahip yerlerde antibiyotik alan COVID-19 hastalarının oranı %25 iken bu programdan yoksun hastanelerde oran %84'e kadar çıkabiliyor. Vaughn'a göre hastanelerde daha fazla COVID-19 testi bulundurulması ve bakteriyel enfeksiyonların daha iyi anlaşılmasıyla yanlış antibiyotik kullanımları daha da azaltılabilir.

Antibiyotiksiz Bir Gelecek

Georgia Üniversitesi Aşı ve İmmünoloji Merkezinde bir profesör olan Stephen Trent, bu tip aşırı kullanımların uzun vadeli sonuçlarının kendisini oldukça endişelendirdiğini belirtiyor.

Bakteriler her 20 dakikada büyüyüp bölünürler ve daha fazla antibiyotik kullandıkça da aynı ölçekte daha fazla dirençle karşılaşırsınız. Bu gerçekten büyük bir sorun, çünkü elimizdeki antibiyotikler tükeniyor. Ayrıca, yeni tedavi geliştirmek için gerekli olan azim ve fona sahip olan ilaç şirketlerinin sayısı da günden güne azalıyor.

Ereksiyon sorununa yönelik tam 5 ilacın adını verebilirim; oysa ki ilaç devlerinden hiç biri, onlarsız çoğu acil veya gerekli cerrahi müdahaleyi yapamayacağımız yeni antibiyotikler çıkarmıyor. 2050'ye kadar, süper böcekler kanserden çok daha fazla kişinin ölümüne sebep olacak.

Antibiyotik kullanımı her ne kadar dirençli mikroorganizma nesillerinin ortaya çıkmasında etkili olsa da henüz vazgeçebileceğimiz bir seçenek değil. Sepsis tedavisi, cerrahi işlemler, sezaryen doğumlar, organ nakli, kanser tedavisi ile diyabet, astım ve romatoid artrit gibi kronik rahatsızlıkların tedavisinde antibiyotikler büyük önem taşıyor.[2]

Trent, ilaç şirketlerinin antibiyotik araştırmalarını kar getirisi daha yüksek ilaçlar uğruna terk ettiği bu durumda, hükümetin öne çıkıp antibiyotikleri öncelik haline getirmesi gerektiğini söylüyor.

Pandemi giderek kötüleştikçe, antibiyotik direncinin de kötüye gideceğini görüyoruz. COVID-19'un yakın zamanda kaybolacağı yok ve hastalara antibiyotik ilaçları dayamak da uzun ve kısa vadede kötü sonuçlar doğuruyor. İş işten geçmeden önce bu konuda bir şeyler yapmalıyız.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
26
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 9
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Discover Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • ^ V. Vaughn, et al. Empiric Antibacterial Therapy And Community-Onset Bacterial Co-Infection In Patients Hospitalized With Covid-19: A Multi-Hospital Cohort Study. (21 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 24 Ekim 2020. Alındığı Yer: Oxford Academic doi: 10.1093/cid/ciaa1239. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b CDC. Antibiotic / Antimicrobial Resistance (Ar / Amr). (13 Mart 2020). Alındığı Tarih: 24 Ekim 2020. Alındığı Yer: CDC | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/07/2024 10:34:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9476

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kuyruksuz Maymun
Deniz
Dna
Hastalık Kontrolü
Sağlık Bakanlığı
Hastalık Yayılımı
Hindistan
Sperm
Gıda
Gebelik
Einstein
Damar
Organizma
Erkek
Beslenme Davranışı
Eşey
Kimyasal Element
Karar
Bilgi
Öğrenme Alanı
Hızlı
Filogenetik
Grup
İmmünoloji
Sars Mers
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Novak, et al. COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu!. (28 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 20 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9476
Novak, S., Tek, N., Bakırcı, Ç. M. (2020, October 28). COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu!. Evrim Ağacı. Retrieved July 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9476
S. Novak, et al. “COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 28 Oct. 2020, https://evrimagaci.org/s/9476.
Novak, Sara. Tek, Nilüfer. Bakırcı, Çağrı Mert. “COVID-19 ve Antimikrobiyal Dirençli Mikroorganizmaların Korkunç Kombinasyonu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 28, 2020. https://evrimagaci.org/s/9476.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close