Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Cep Telefonlarından, Mısır Patlatacak veya Yumurta Pişirecek Düzeyde Güçlü Radyasyon Yayılmaz!

Cep Telefonlarından, Mısır Patlatacak veya Yumurta Pişirecek Düzeyde Güçlü Radyasyon Yayılmaz! YouTube
10 dakika
11,986
  • Radyasyon Onkolojisi
  • Gerçeklik Analizi Araştırmaları

İddia

Cep telefonları öylesine zararlıdır ki, 2-3 telefonu karşı karşıya koyun, aralarına da patlamamış mısır veya pişmemiş yumurta koyun, telefonları aynı anda çaldırın, birkaç saniye/dakika/saat içerisinde telefondan yayılan radyasyon nedeniyle mısırın patladığını, yumurtanın ise piştiğini göreceksiniz.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Telefonlardan yayılan radyasyonun sahip olduğu enerji ile ne mısır patlatılabilir ne de yumurta pişirilebilir. Cep telefonlarının yaydığı radyasyon miktarı önemsenmeyecek kadar azdır. Bu konuda çok daha kapsamlı bir inceleme için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

İddianın Kökeni

Cep telefonlarının mısır patlatabilecek kadar yüksek radyasyon yaydığı safsatası, aslında Bluetooth adı verilen teknolojiye dayanmaktadır. Cardo Sistemleri adı verilen Bluetooth cihazları üreticisi olan bir firma, 2008 senesinde bir viral reklam hazırlamıştır. Reklamda, 4 adet telefon bir halka şeklinde yerleştirilip, ortasına bir mısır tanesi konmaktadır. Telefonlar çalıştırıldığında, bu mısır patlamaktadır. Bu video, kısa bir sürede popüler olsa da, aslında koca bir yalandan ibarettir. Cardo Sistemleri'nin CEO'su sonradan bu videonun gerçek olmadığını, güncel video düzenleme programlarıyla yaratıldığını açıklamıştır. Videoyu düzenlerken yukarıdan patlamış mısırlar fırlatılmış, eş zamanlı olarak patlamamış mısır tanecikleri, görüntü işleme yazılımlarıyla ortadan kaldırılmıştır. Yani çok yanlış bir reklam politikasının sonucu olan bir sahtekarlık ürünüdür. Ancak ne yazık ki mit bir kere yayılmaya başladı mı, durdurması çok ama çok daha zordur. Öyle ki, bu saçma ve amaçsız video, günümüzde bile cep telefonlarıyla ilgili korkuların temel kaynağını oluşturmaktadır.

Bu Reklamı Kapat

Cep telefonlarıyla yumurta pişirilebileceği iddiası ise daha da eskilere gitmektedir. Ta 2000 yılına... Cep telefonlarının yeni yeni yaygınlaştığı, insanların korkularından harika bir şekilde prim elde edilebilecek zamanlara... 2000 yılında Wymsey Village Web isimli tuhaf internet sitesi sahte bir makale yayınlamıştır. Makalede, iki telefon arasına bir yumurta konulduğunda ve telefonlardan birinden diğeri aranıp, iki telefon birbiriyle iletişim halinde bırakıldığında, yumurtanın bir süre sonra telefonlardan yayılan radyasyon nedeniyle pişeceği iddia edilmektedir. İddianın amacı aşikardır: "Eğer ki telefonlar bir yumurtayı pişirebiliyorsa, kim bilir beyinlerimize neler yapıyor!" Korkudan prim ve para elde etme sanatı... Her ne kadar makalenin yazarları, sahte ve İngilizce bilenler için komik soyadlar ("Suzzanna Decantworthy" ve "Sean McCleanaugh") seçerek makalenin sahte olduğuna işaret etmeye çalıştılarsa da, yeterli olmadı. Bu mit de, kısa sürede halk arasına yayıldı. Sonradan sitenin sahibi olan Charlie Ivermee bir açıklama yapmak zorunda kaldı:

Radyo ve elektronik cihazlar nedeniyle insanların beyinlerinin pişeceğine yönelik çok büyük korkular bulunuyordu. Ben bunların hepsini aptalca buluyorum. Dolayısıyla bu aptallığa aptallık katmanın iyi olacağını düşünerek bu yazıyı hazırladım. Gerçekten bunu ciddiye alabilecek insanların sayısının bu kadar fazla olacağını asla hayal etmezdim. Sitemdeki hiçbir diğer sayfa, insanların bu kadar ilgisini çekmedi. Bu konudaki tek üzüntüm, tüm o tıklamalardan tek bir kuruş bile kazanmamış olmam.

Bilgiler

Yeni bir teknolojinin insan hayatına girmesi, her zaman felaket tellallerini de yaratmıştır. Otomobiller ve trenler gibi teknolojilerde bu olduğu gibi, uzay yolculukları, cep telefonları, mikrodalga fırınlar, bilgisayarlar ve internet gibi teknolojilerde de bu gerçeklikten uzak sahtekarların doğması kaçınılmaz olmuştur. Özellikle de "görünmez ışınlarla çalışan" ve her birimizin hayatında bulunan teknolojiler (cep telefonları ve mikrodalga fırınlar gibi), çok sayıda insan için yalanlarını toplum içine yaymak, insanları kandırmak, aldatmak, küçük düşürmek ve aptal yerine koymak için işlevsel bir platform görevi görmüştür. Örneğin, mikrodalga fırınların yemek pişirmede kullanılmasının herhangi bir sağlık zararı olmadığı gerçeğini buradaki yazımızda detaylıca izah etmiş, buna yönelik mitleri çürütmüştük. Şimdiyse telefonlar için aynısını yapacağız.

Bu Reklamı Kapat

Bir (veya birkaç) cep telefonunun yaydığı radyasyon miktarının bir mısırı patlatması, yumurtayı pişirmesi veya beyninize dikkate değer bir zarar vermesi imkansızdır. Mart 2006 yılında New York Times gazetesinden Paul Adams, yumurta deneyini kendisi yapmaya karar verdi ve iki telefon arasına bıraktığı yumurtayı 90 dakika boyunca gözledi. Bu süre zarfı sonunda telefonlardan birinin bataryası bitmek üzereydi; ancak yumurtada en ufak bir değişiklik yoktu. Yumurtayı kırdığında, herhangi bir değişim olmadığını gördü. 9 Şubat 2006'da Three Wise Men (3 Bilge Adam) isimli bilim ekibi 3 cep telefonu, 2 video görüntü cihazı, 2 dizüstü bilgisayarı bir arada kullanarak işi boyutta denediler. 10 dakika boyunca uğraşan ekibin sonucu aynıydı: yumurtanın ne içinde ne de dışında bir değişim vardı. Ekim 2005'te meşhur İngiliz bilim ekibi Brainiac 100 cep telefonunu bir arada kullanarak aynı testi yaptı. 100 diğer cep telefonundan, yumurta etrafına yerleştirdikleri diğer 100 telefonu aradılar. Yumurtada en ufak bir değişim olmadı. Aşağıdan izlenebilir:

Telefon Radyasyonu Bize Zarar Verebilir mi?

Peki bu telefonlardan yayılan radyasyonun gerçekten bize zarar verme ihtimali var mıdır? Matematiksel olarak mümkün değil. Ortalama bir cep telefonunun radyo frekansında yaydığı radyasyonların 60 dakika boyunca ortalama maksimum enerji 0.25 Watt civarıdır. İki telefon arasına koyulan 50 gramlık yumurtada, bu iki telefonun toplam enerjisi (50 Watt) 60 dakika sonunda sadece 13 derecelik bir sıcaklık değişimi yaratabilir. Bu, yumurtanın pişmeye başladığı sıcaklık olan 65-70 derecenin yanında bir hiçtir. Çok sayıda YouTube kanalı da, sıcaklık değişiminin dikkate değer olmadığını bilimsel olarak test ederek göstermişlerdir. Böylece, mısır patlattığını veya yumurta pişirdiğini iddia eden sahte video ve kullanıcıların yalanları gösterilmiştir. Hassas bir termometre kullanılan bir örneği ile 4 telefonlu bir diğer deneme aşağıdan izlenebilir.

 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sıcaklıktan kaynaklı bir sorun yok ama yine de kanser gibi tehlikeler var mıdır? Hayır, öyle bir durum da yok. En azından bugüne kadar hiçbir araştırma serisi, cep telefonu kullanımıyla kanser arasındaki ilişkiyi bilimsel olarak gösterememiştir. Cep telefonları radyo frekansında, iyonize olmayan radyasyon yayarlar. Her radyasyon zararlı değildir ve zararlı olan radyasyonlar genellikle iyonize radyasyonlardır. Dolayısıyla daha başından cep telefonlarının yaydığı radyasyon kritik bir riske sahip değildir. Bu radyasyonla birlikte yayılan enerji, cep telefonunun teknolojisine, anten ile kulak arasındaki mesafeye, ne kadar süreyle kullandığınıza ve cep telefonu kulelerinden uzaklığınıza bağlıdır. Abartılı (günde 15 saat telefonla konuşmak gibi) bir kullanımda bulunmuyorsanız, cep telefonlarının yaydığı radyasyonun size zarar vermesi pratik olarak mümkün değildir. ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü'ne bağlı Ulusal Kanser Enstitüsü'nün açıklamasına kulak verelim:

Bugüne kadar yapılan araştırmalar, cep telefonu kullanımı ile beyin, sinir veya boyun ile kafadaki diğer dokularda oluşan kanserler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu gösterememiştir. Telefon teknolojisi ve onların kullanımı sürekli olarak değiştiği için, daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, telefon kullanımlarının abartılı olmasından kaçınmaktır. Nihayetinde, cep telefonları halen oldukça yeni teknolojilerdir ve çok uzun dönem etkileri bilinmemektedir. Özellikle de cep telefonu kullanım sürelerinin giderek artması, uzun dönem iyonize olmayan radyasyona maruz kalmanın etkilerini arttırabilir. Bu durum, uzun vadede düşük bir olasılıkla da olsa kanser gibi hastalıkların riskini arttırabilir. Ancak şu anda böyle bir risk altında olunduğuna dair hiçbir güvenilir kuşku bulunmamaktadır; zira yapılan araştırmaların ezici bir çoğunluğu, telefon kullanımı ile kanser gibi hastalıklar arasındaki bağlantıyı bulmakta başarısız olmaktadır. Bu konuda cep telefonlarının zararlı olduğu yönünde fikir bildirmeye daha meyilli olduğu bilinen Dünya Sağlık Örgütü'nün bir açıklamasına kulak verelim:

Katılan 13 ülkeden elde edilen uluslararası veri tabanına göre, 10 yılı aşkın süredir cep telefonu kullanımının gliyoma veya meningiyoma gibi kanserlerde artışa neden olmadığı tespit edilmiştir. (...) Daha uzun süreli kullanımın, kanser riskini arttırdığına dair güvenilir bir bağlantı bulunmamaktadır. (...) Her ne kadar telefonlar ile beyin tümörleri arasında bir ilişki bulunamadıysa da, telefonların giderek artan bir şekilde daha yaygın kullanımı ve 15 yılı aşkın süredir telefon kullanımının etkilerine yönelik verilerin eksikliği, beyin kanseri riskine yönelik daha fazla araştırma yapılmasını gerektirmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan ve 2014'te yayımlanan bir araştırmada, 25 yılı aşkın süredir cep telefonu kullanan insanlarda gliyoma (en yaygın beyin kanseri türü) riskinin 3 kata kadar arttığı ortaya konmuştur. Bu çalışma, bilim camiasında çok fazla ses getirmiş olsa da, halk arasında oldukça yanlış algılar da yaratmıştır. Çalışmanın bazı önemli eksikleri bulunmaktadır. Örneğin Pittsburgh Üniversitesi'nden Nörocerrahi Profesörü ve Görüntülü Nörocerrahi Merkezi başkanı Prof. Dr. Dade Lunsford, araştırmada iyonize radyasyon gibi en temel kontrol grubunun kullanılmamasının büyük hata olduğunu belirtmektedir. Dahası, araştırmada hastaların aile geçmişlerine yer verilmemektedir ki bu, kanserle ilgili bir araştırmanın kalbinde yatan konulardan birisidir. Bunun ötesinde, araştırmanın kullandığı 1498 kanser vakasındaki hastalar, araştırma için çağrıldıklarında "araştırmaya çağırma önyargısı" denen bir durum oluşmaktadır. Bu önyargı, deneklerin "Kanser olan neden benim?" sorusuna cevap vermek için, cep telefonu kullanımlarını abartmaya meyilli olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca araştırmada, teknik hatalar da bulunmaktadır: örneğin söz konusu beyin tümörlerinin beynin hangi tarafında oluştuğu belirtilmemektedir. Cep telefonu kullanıcılarının çoğunun sağlak olduğu; ancak uzun dönem telefonla konuşanların sağ ellerini kullanabilmek için telefonları sol kulaklarına dayamaya meyili olduğu düşünülecek olursa, cep telefonu kullanımı ile beyin kanseri arasındaki olası bir ilişkiyi göstermek için sol temporal lop tümörlerinin baskın olduğunun gösterilmesi faydalı olurdu. Araştırmacılar bunu yapmamaktadır. Dahası, söz konusu araştırmanın tamamen tersi sonuçlara ulaşan, Danimarkalı araştırmacılar tarafından yayımlanan bir makale, söz konusu makalede "yetersiz" sözcüğüyle geçiştirilmektedir. Dr. Lunsford, "Belki de bu araştırmanın sonuçlarını desteklemediği için yetersiz görüyorlardır." diyerek yazarları eleştirmektedir. Son olarak, eğer ki cep telefonu kullanımı ile kanser arasında bir ilişki olsaydı, ipsilateral bazal ve pullu hücre kanserleri (melanomalar) aşırı yaygın olmalıdır; çünkü bunlar çok sık bölünen hücre hatlarıdır ve dolayısıyla kansere çok açıktırlar. Ancak telefon kullanımının bunlar üzerinde hiçbir etkisi olmadığı gözükmektedir. Dr. Lunsford'un son sözlerine de kulak verelim:

Söz konusu araştırma, ek bilgiler sunuyor olsa da, sunduğu bilgilerin hiçbiri ikna edici değildir. (...) Elbette cep telefonlarının kanser oluşumuna etkisiyle ilgili riskler öylece göz ardı edilemez. Ancak bu teknoloji, hayat da kurtarmaktadır; bunu da göz ardı edemeyiz. Cep telefonu kullanımı, Dünya'nın her tarafındaki ve her kültürden insanlar için müthiş bir güvenlik ağı oluşmasını sağladı. Cep telefonu kullanımının yaygınlaşması sayesinde kurtulan hayatlar aşırı fazladır. Acil aramalar, ilk yardım ekiplerinin uyarıları, tehlikeli hava koşullarının bildirimi ve daha nicesi bunun sadece birkaç örneğidir.

Sonuç

Eğer ki sıradan bir cep telefonu kullanıcısıysanız, yani günde sadece birkaç dakikalık aramaları aşmıyorsanız, muhtemelen endişelenmenizi gerektirecek hiçbir durum bulunmamaktadır. Ancak günde 15 saatinizi telefon kulağınızda geçiriyorsanız ve bu yıllardır devam ediyorsa, her ne kadar arada bir ilişki bulunamadıysa da bir ihtimal kansere yakalanma riskiniz artmış olabilir. Fakat kansere neden olan unsurların aşırı fazla miktardaki sayısı düşünülecek olursa, cep telefonlarına gelene kadar önlem almamız gereken çok daha fazla durum olduğu bir gerçektir. Bu nedenle, cep telefonları ve yaydıkları zayıf elektromanyetik dalgaları suçlu bulmak, bunların etkilerini abartmak ve bu nedenle cep telefonlarından korkmak hata olacaktır. ABD'nin Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezleri'nden (CDC) yaptığı açıklama, durumu özetlemektedir:

Şu anda cep telefonu kullanımının herhangi bir sağlık problemine neden olduğu konusunda bilimsel bir dayanak bulunmamaktadır. Sağlık sorunları ile cep telefonlarının kullanımı arasındaki bir ilişki varsa, bunları ortaya çıkarmayı hedefleyen bilimsel araştırmalar halen devam etmektedir. Bir diğer taraftan, cep telefonlarının faydası da göz önünde bulundurulmalıdır. Cep telefonları, acil durumlarda hayat kurtarıcı role sahip olan cihazlardır. Eğer ki cep telefonu kullanımından endişe duyuyorsanız, şunları uygulamanız yeterli olacaktır:

  • "Eller serbest" (handsfree) adı verilen cihazlardan kullanarak telefon ile aranızdaki mesafeyi arttırın.
  • Telefonla konuşurken ahizeyi (speaker) açın ve öyle konuşun.
  • Bazı eski telefonlar kalp ritm düzenleyicilerin çalışmasını etkileyebilir. Yeni telefonlarda ve düzenleyicilerde bu risk yok denecek kadar azdır. Endişeleniyorsanız, doktorunuza danışın.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Snopes. Cooking Eggs Or Popcorn With Cell Phones. (9 Ocak 2014). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Snopes | Arşiv Bağlantısı
  • S. Decantworthy. Weekend Eating: Mobile Cooking. (23 Haziran 2011). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Wymsey | Arşiv Bağlantısı
  • Three Wise Men. How-Not-To: Cook An Egg With Your Cell Phone. (9 Şubat 2006). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Three Wise Men | Arşiv Bağlantısı
  • P. Adams. Take Egg Off Speed Dial. (8 Mart 2006). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
  • WHO. Electromagnetic Fields And Public Health: Mobile Phones. (8 Ekim 2014). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: WHO | Arşiv Bağlantısı
  • CDC. Frequently Asked Questions About Cell Phones And Your Health. (9 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: CDC | Arşiv Bağlantısı
  • National Cancer Institute. Cell Phones And Cancer Risk. (16 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: National Cancer Institute | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 20:49:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3414

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Oyun Teorisi
Evrimsel Tarih
Anne
Afrika
Makale
Köpekbalığı
Sağlık Bakanlığı
Etimoloji
Biyokimya
Hasta
Doğa
Küresel
Homo Sapiens
Sıvı
Avrupa
Biyocoğrafya
Hastalık Yayılımı
Yapay Seçilim
Etik
Cinsellik Araştırmaları
Astrofotoğrafçılık
Seçilim
Savaş
Rna
Yemek
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.